तनहुँ — पृथ्वी राजमार्गको मुग्लिन–पोखरा सडक खण्ड विस्तार अन्तिम चरणमा पुर्‍याइएको छ । पूर्वी खण्ड (आँबुखैरेनी–जामुने) मा कालोपत्र सकिए पनि सडक सुरक्षाका केही काम बाँकी रहेकाले चौथो पटक म्याद थपिएको छ ।

२०२६ सालमा रेखांकन भएको पृथ्वी राजमार्गअन्तर्गत मुग्लिन–पोखरा सडक खण्ड एसियाली विकास बैंक (एडीबी) को ऋण सहयोगमा चार लेनमा विस्तार गर्ने कार्य भइरहेको छ । यस खण्डलाई दुई भागमा बाँडेर सडक विस्तार कार्य अगाडि बढाइएकामा पूर्वी खण्ड (आँबुखैरेनी–जामुने) को ४१ किलोमिटर सडक चारलेन नै कालोपत्र गर्ने कार्य सकिएको छ ।

पश्चिम खण्ड (जामुने–पोखरा) को ३९ किलोमिटर सडकमा भने कालोपत्र गर्ने कामलाई तीव्रता दिइएको छ । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयबाट आगामी असोज २५ सम्म म्याद थप भएको मुग्लिन–पोखरा सडक योजना (पूर्वी खण्ड) का इन्जिनियर विष्णुप्रसाद पाण्डेले जनाए । यो खण्डको तेस्रो पटक थप भएको म्याद गत असार २९ देखि सकिएको थियो ।

‘कालोपत्रको सबै काम सकिएको छ, दमौली बजार खण्डमा ६ लेन र अन्य ठाउँमा चार लेनमा सडक कालोपत्र भएको छ,’ उनले भने, ‘अधिकांश ठाउँमा सडक रङरोगन पनि सकिएको छ । अब सुरक्षाका काम, राजमार्गसँग जोडिएका भित्री सडकको काम बाँकी छ । थप भई आएको समयमा यी काम सम्पन्न गर्ने हाम्रो लक्ष्य छ ।’

सम्झौता भएको तीन वर्ष र पछिल्लो ४ सय ५६ दिनमा कालोपत्रको काम सकिएको उनको भनाइ छ । पूर्वी खण्डमा २०७७ माघ १७ मा सम्झौता भई २०७८ वैशाख २ देखि काम सुरु भएको थियो । पश्चिमखण्ड (जामुने–पोखरा) को ३९ किलोमिटर सडकमा पनि कालोपत्र कार्यलाई तीव्र गतिमा अगाडि बढाइएको छ । यस खण्डमा धेरैजसो सडक कालोपत्र भइसकेकाले यात्रा सहज बन्दै गएको मुग्लिन–पोखरा योजनाको पश्चिम खण्डका सूचना अधिकृत इन्जिनियर अनन्त बरालले बताए । २६.५ किलोमिटर खण्ड दुईतर्फी र १०.३ किलोमिटर खण्डमा एकतर्फी (दुई लेन) कालोपत्र गरिएको उनको भनाइ छ । पश्चिम खण्डको ३९ किलोमिटरमध्ये ३६.८ किलोमिटर सडक कालोपत्र भइसकेको छ । पुलको खण्डबाहेक बढीमा १३ सय मिटर मात्र कालोपत्र हुन बाँकी छ ।

मैरीभीर खण्ड, विजयपुर पुलको खण्ड, लेखनाथको पोखरा विश्वविद्यालयको नजिकैको भाग, डाँडाकोनाक चौकीको खण्डमा मात्र कालोपत्र गर्न बाँकी रहेको बरालले जनाए । ‘पश्चिम खण्डको काम आगामी पुससम्म सक्नैपर्छ । त्यो बेलासम्म मुख्य सडकको काम सक्ने हाम्रो योजना छ,’ उनले भने, ‘पुससम्म चार लेन सडक कालोपत्र सक्ने योजना छ । पश्चिम खण्डको अधिकांश भाग सहरी क्षेत्र पर्ने भएकाले ३९ किलोमिटरमध्ये १९ किलोमिटर सडक खण्ड ६ लेनको सडक बन्नेछ । पुससम्म यी सबै भागमा चार लेन सम्पन्न गर्ने गरी काम भइरहेको छ । अवरोध नभएको क्षेत्रमा सर्भिस लेन पनि सम्पन्न गर्दै जान्छौं ।’

पश्चिम खण्डका लागि २०२५ डिसेम्बरसम्म म्याद रहेकाले त्यो बेलासम्म केही कालोपत्रको काम सकिने पनि बरालले बताए । राजमार्गको पूर्वी खण्ड विस्तारका लागि चाइना कम्युनिकेसन कन्स्ट्रक्सन कम्पनीले ठेक्का पाएको थियो । पश्चिम खण्ड विस्तारको काम पनि चिनियाँ कम्पनी अनहुई काइयुयान रोड एन्ड ब्रिजले जिम्मा लिएको छ । १३ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँ लगानीमा राजमार्ग विस्तार भइरहेको छ ।

योजनाका अनुसार पूर्वी खण्डमा पर्ने आँबुखैरेनी–जामुनेसम्मका लागि ६ अर्ब २१ करोड र पश्चिम खण्डमा पर्ने जामुनेदेखि पोखरासम्मका लागि ७ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ खर्च हुनेछ । यो रकम सडक बिस्तारका लागि मात्र हो । त्यसबाहेक तनहुँको दमौलीस्थित मादीनदीमाथि पुल बनाउन १ अर्ब २० करोड र पोखरास्थित सेतीनदीमाथि पुल बनाउन थप १ अर्ब रुपैयाँ लाग्नेछ । सबैगरी १५ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रकम राजमार्ग विस्तारमा खर्च हुनेछ । तनहुँ खण्डमा निर्माणाधीन मादी नदीमाथिको पुलको भौतिक प्रगति ७१ र वित्तीय प्रगति ६८ प्रतिशत छ । कास्की खण्डको निर्माणाधीन सेती नदिमाथिको पुलको भौतिक प्रगति करिब ४८ प्रतिशत रहेको योजनाले जनाएको छ ।