पोखरा — कहिलेकाहीं जीवनको कठिनाई नै प्रेरणाको मूल आधार बन्छ । गण्डकी प्रदेशसभा सदस्य सुनिता थापाको जीवनयात्रा पनि त्यस्तै छ । बहिरासम्बन्धी अपांगता बोकेकी उनी धेरैपटक ठोक्किइन्, भाँचिइन् तर उठिरहिन् । र, त्यही संघर्षले उनलाई आज अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा चिनाएको छ ।

हालै अमेरिकाको लास भेगसमा सम्पन्न विश्वव्यापी बहिरा सम्मेलन (डेफनेसन वर्ल्ड एक्स्पो एन्ड कन्फेरेन्स)मा उनी नेपालका तर्फबाट सहभागी भइन् । कांग्रेसबाट समानुपातिक सांसद निर्वाचित थापाले सयौं देशका प्रतिनिधिबीच आफ्नो संसद यात्राबारे सुनाइन् । उनले आफ्नो मात्रै होइन, सम्पूर्ण नेपाली बहिरा समुदायको आवाज प्रस्तुत गरिन् । विश्वभरका बहिरा समुदायका अगुवा, नेता र विज्ञ सहभागी सम्मेलनमा उनले अपांगता भएका व्यक्ति मात्र होइन, सम्पूर्ण समाजलाई समावेशी विकासतर्फ लैजाने आफ्नो राजनीतिक दृष्टिकोण प्रस्तुत गरिन् । साउन ६ देखि ८ सम्म भएको सम्मेलन सम्बोधन गर्दै उनले भनिन्, ‘राजनीतिमा बहिरा र अपांगता भएका व्यक्तिको सहभागिताबिना समावेशी लोकतन्त्र पूर्ण हुँदैन ।’

न्यूयोर्कमा उनले संयुक्त राष्ट्रसंघका उच्च पदाधिकारी तथा राजदूतहरुसँग विशेष भेटवार्ता गरिन् । उक्त अवसरमा उनले गण्डकी प्रदेशसभामा आफैले नेतृत्व गरेको नेपालकै पहिलो प्रदेशस्तरीय अपांगतासम्बन्धी विधेयकबारे विस्तृत जानकारी दिँदै अन्तर्राष्ट्रिय समर्थन र सहकार्यका ढोका खोलेकी छन् । उक्त विधेयक मंगलबार प्रदेशसभाबाट पारित भएर ऐनका रुपमा आएको छ ।

अमेरिकाको २५ दिनको उनले थापाले संयुक्त राष्ट्रसंघका पदाधिकारीदेखि न्यूयोर्क राज्य संसद्‍का सदस्य स्टेभेन र्‍यागासम्मलाई भेट्ने अवसर पाइन् । सांसद र्‍यागाले उनलाई सम्मानपत्र प्रदान गर्दै ‘युवा नेतृत्व र अपांगता अधिकारको प्रतीक’का रुपमा प्रशंसा गरे । भेटवार्तामा दुवै नेताबीच अपांगता भएका व्यक्तिको अधिकार, सामाजिक न्याय र समावेशी नीतिबारे गहिरो छलफल भएको सांसद थापाले बताइन् ।

र्‍यागा स्वयंले पनि अमेरिकामा अपांगता भएका समुदायले सामना गरेका चुनौती र आफ्ना व्यक्तिगत अनुभव थापासँग बाँडे । उनले भने, ‘समाजलाई सबैका लागि समान अवसर दिने वातावरण सिर्जना गर्नु नै सशक्त लोकतन्त्रको आधार हो ।’ र्‍यागा र थापाबीच भविष्यमा अपांगता अधिकार र युवा नेतृत्वका क्षेत्रमा सहकार्य गर्ने सहमतिसमेत भएको छ । उक्त भेटलाई दुबै नेताले ‘सीमाना नाघ्ने साझेदारीको प्रारम्भ’को रूपमा लिएका छन् ।

सांसद थापाले उनलाई नेपाल भ्रमणका लागि निमन्त्रण दिँदै गण्डकी प्रदेशलाई ‘नेपालको पर्यटकीय राजधानी’ भनेर परिचय गराइन् । उनले गण्डकीको प्राकृतिक सौन्दर्य, संस्कृतिको विविधता र अपांगता भएका व्यक्तिका लागि समावेशी पर्यटन विकासमा भइरहेको पहलबारे जानकारी दिइन् । उक्त यात्रामा थापालाई मगर संघ अमेरिकाले समेत विशेष सम्मान प्रदान गर्‍यो । कार्यक्रममा सांसद थापाले गण्डकी प्रदेशमा मगर र गुरुङ भाषालाई प्रदेशको कार्यभाषाका रूपमा मान्यता दिने विधेयक पारित भएको उपलब्धि साझा गर्दै भाषिक पहिचान, आदिवासी अधिकार र सांस्कृतिक सम्मानलाई संस्थागत गर्दै अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता जोड दिइन् । यस उपलब्धिलाई प्रवासी मगर समुदायले गर्वको विषयका रूपमा ग्रहण गर्दै उनलाई सम्मानित गरेको हो ।

सांसद थापाले यस बाहेक स्याङ्जा सहयोग अन्तर्राष्ट्रिय समाज, जनसम्पर्क समिति अमेरिका, जीपीके फाउन्डेसन र अमेरिकामा रहेका भुटानी बहिरा समुदायका कार्यक्रममा समेत सहभागी भई आफ्नो प्रस्तुतीकरण दिइन् । ती सबै कार्यक्रममा उनले नेपालको समावेशी विकासको दृष्टिकोण, युवा राजनीतिक नेतृत्वको आवश्यकता र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका सम्भावनाबारे गहिरो विचार राखिन् ।

उक्त अवसरमा उनले आफ्नो जीवनसँग जोडिएको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष पनि खुलाइन्– सुस्केरा फाउन्डेसन । उनले अमेरिकास्थित समुदायलाई जानकारी गराउँदै भनिन्, ‘म आफैं बहिरासम्बन्धी अपांगता भएकी व्यक्ति हुँ । जीवनमा पटकपटक टुक्रिएको छु, पटकपटक ठोक्किएको छु, झस्किएको छु । तर आशा र निरन्तर प्रयासले म आज यहाँसम्म आइपुगेकी छु । अब यो अनुभवलाई समाजकै लागि बदल्न चाहन्छु ।’