बागलुङ — बडिगाडकी एक महिला गत वर्ष सदरमुकाममा आएर एक महिनासम्म डेरा बसिन् । धौलागिरि प्रादेशिक अस्पतालमा सुत्केरी भइन् । उनको अपरेसनसमेत भएको थियो । तर उनले अस्पतालभित्रैको प्रसूति प्रतीक्षा घर (आमा घर) को सेवा लिइनन् ।

उनी मात्र होइन, सदरमुकाम आसपासबाट सेवा लिन आएका सुत्केरी वा प्रसूतिका लागि आएका महिला कोही होटलमा बस्छन् भने कोही आफन्तको घर वा डेरा खोज्दै हिँड्छन् । अस्पतालभित्रै एक जना कुरुवासहितको आमा घर छ । तर त्योबारे उनीहरु चासो राख्दैनन् ।

जे उद्देश्यले आमा घर स्थापना भयो, त्यो उद्देश्य पूरा भएको छैन । तीन चारवर्ष अघिसम्म त यो घरमा बस्ने कोही थिएनन् । पछिल्लो दुई वर्षदेखि छिटफुट बस्ने आएका छन् । तर त्यो पर्याप्त नभएको अस्पतालकी नर्सिङ अधिकृत तथा सूचना अधिकारी शान्ति पौडेलले बताइन् । बसेकाहरु पनि अधिकांश आर्थिक अवस्था अति विपन्न भएकाले कतै आश्रय नपाएका मात्रै छन् । उनीहरुले अन्यत्र जानै नसक्ने अवस्था भएपछि स्वास्थ्यकर्मीले राख्ने गरेका हुन् । आमा घरमा साता दिनसम्म कम्तिमा दुईजनालाई खानेबस्ने व्यवस्था छ ।

सदरमुकामदेखि १ सय २० किमि पश्चिमको बोहोरागाउँ स्वास्थ्य चौकीमा पनि आमा घर छ । त्यहाँ वर्षमा १ सयभन्दा बढी महिलाले सात दिनसम्म बसेर प्रसूति सेवा लिने गरेका छन् । पछिल्लो चार वर्षदेखि यो क्रम निरन्तर छ । तर सदरमुकामस्थित धौलागिरि प्रादेशिक अस्पतालमा रहेको आमा घरमा सबै सेवासुविधा भएर पनि बसिदिने कोही नभएका हुन् ।

प्रसूतिपूर्व र प्रसूतिपछि आउन सक्ने समस्याको तत्काल उपचार गर्न सकियोस् भनेर बनाइएको आमा घर उपयोगविहीनजस्तै हुने गरेको हो । समस्या आएमा हेलिकोप्टर खोजेर उद्धारको तयारी गर्न चाहनेले अस्पतालभित्रै बस्न भने नचाहेको पाइएको हो । सदरमुकामबाहिरका अधिकांश प्रतीक्षाघरमा वर्षमा अधिकांश महिला बस्छन् । उनीहरुले नि:शुल्क सेवा लिन्छन् । तर सदरमुकाममै भएको घर उपयोगमा नआएको हो । 

गाउँका भन्दा अस्पतालको प्रतीक्षा घरमा तातो चिसो, ग्यास चुलोसहितका भाँडा र पोसिलो खानेकुराको व्यवस्था छ । एकजना सहयोगी समेत पाउँछन् । त्यतिमात्र होइन, एक जना कुरुवा पनि राख्न पाइन्छ । साता दिनसम्म सबै सेवा नि:शुल्क पाउने व्यवस्था भएर पनि अस्पतालमा सुत्केरी हुन आउने एकादुईले मात्र उपयोग गरिरहेका छन् ।