चितवन — भवन छिर्ने गेटको देब्रेतर्फ भित्तामा छ सानो रातो स्टिकर । काम लिएर आउनेहरूले त्यता नजर लगाएको खासै देखिँदैन । उनीहरू गेटबाट भित्र छिर्नेबित्तिकै टेबल राखेर बसेका कर्मचारीतर्फ जान्छन् र आफूले लिन आएको सेवाका बारेमा सोधपुछ गर्छन् ।

त्यो रातो स्टिकरमा के लेखिएको छ त ? लेखिएको छ- ‘चेतावनी- यो संरचना वा संरचनाको उल्लेख गरिएअनुसार केही भाग गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त र असुरक्षित छ । प्रवेश नगर्नुहोस् । प्रवेश गर्दा गम्भीर क्षति हुने वा चोटपटक लाग्न सक्छ ।’

यस्तो सूचना भरतपुर महानगरपालिकाको मुख्य प्रशासनिक भवनको मुलद्वार आडको भित्तामा टाँसिएको छ । ‘जेन-जी’ आन्दोलनका क्रममा सुरुकै दिन भदौ २३ गते दिउँसो भरतपुर महानगरपालिका कार्यालयअगाडि प्रदर्शन भएको थियो । भोलिपल्ट जिल्लाका अन्य धेरै सरकारी कार्यालय, पार्टीका कार्यालय, व्यक्तिका घर र व्यावसायिक प्रतिष्ठानसँगै भरतपुर महानगरपालिका कार्यालयमा पनि आगजनी भयो । आगजनीले महानगरको मुख्य भवनका साथै विभिन्न वडा कार्यालयहरूमा पनि क्षति भएको छ ।

क्षति भएका कार्यालय निर्माण र जलेका औजार–उपकरण, कम्प्युटर, प्रिन्टर, फर्निचरहरू फेरि खरिद गर्नुपर्ने भएपछि भरतपुर महानगरपालिकाले वडा स्तर र नगरस्तरका योजनाहरूको बजेट कटौती गरेको छ । ‘हामीले सबै २९ वटा वडाहरूबाट समान ३० लाख रुपैयाँका दरले बजेट कटौती गरेका छौं,’ भरतपुर महानगरपालिका कार्यालयका प्रमुख प्रशासनिक अधिकृत लक्ष्मीप्रसाद पौडेलले भने । वडा कार्यालयहरूबाट आठ करोड ७० लाख रुपैयाँ पुनर्निर्माणका लागि जुटाउने उनले बताए ।

त्यसैगरी नगरस्तरीय योजनाबाट कटौती गरेर आठ करोड ४० लाख रुपैयाँ जुटाउने योजना महानगरको छ । यसरी आन्तरिक रूपमा नै कुल १७ करोड ११ लाख १६ हजार रुपैयाँ महानगरको पुनर्निर्माणका लागि जुटाउने पौडेलले जानकारी दिए । नगरस्तरीय योजनामा पूर्वाधारतर्फ दुई करोड ३६ लाख रुपैयाँ, युवा–खेलकुदतर्फ २२ लाख ४० हजार रुपैयाँ, राजस्व–प्रशासनतर्फ १० लाख ७० हजार रुपैयाँ र पशुसेवातर्फ ८६ लाख रुपैयाँ बराबरका योजनाहरू कटौती भएका छन् ।

महानगरको सामान्य प्रशासन महाशाखाका प्रमुख शेषकान्त पौडेलले पर्यटन र उद्योगतर्फको २८ लाख रुपैयाँ, शिक्षाको ४४ लाख रुपैयाँ, रोजगार तथा सहकारीको नौ लाख रुपैयाँ, सेवा प्रवाह र प्रशासनतर्फको एक करोड ८७ लाख रुपैयाँ, वातावरण शाखाको ६८ लाख रुपैयाँ, सूचना प्रविधिको ११ लाख रुपैयाँ र सामाजिक शाखातर्फको तीन लाख रुपैयाँ कटौती भएको बताए । विपद्को साढे चार लाख रुपैयाँ, लक्षित वर्गको ५० लाख, स्वास्थ्यको २६ लाख र कृषिको ५८ लाख रुपैयाँ कटौती भएको छ ।

आगजनीमा महानगरपालिकाका तीनवटा भवन- प्रशासनिक कार्यालय, राजस्व तथा नक्सा रहेको भवन र प्राविधिक महाशाखा रहेको भवन जलेर पूर्ण क्षति भएका छन् । महानगरको मुख्य प्रशासनिक काम अहिले नगर प्रहरीका लागि बनाइएको भवनबाट भइरहेको छ । क्षतिग्रस्त भवनबाट पनि केही कामहरू गर्न परिरहेको छ । यसका साथै दमकल, ट्र्याक्टर–गाडीहरू पनि जलेका छन् । २९ वटा वडामध्ये वडा नं. ३, ६, १९ र २१ पनि प्रयोगमा ल्याउन नमिल्ने गरी क्षतिग्रस्त भएका छन् ।

‘त्यो बेला परेको मूल्यमा हिसाब गर्ने हो भने पनि महानगरको ५० करोड रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको छ । अब त्यसलाई अहिलेको मूल्यमा पुनर्निर्माण गर्दा वा खरिद गर्दा लाग्ने खर्च त झन् बढी हुन आउँछ,’ प्रमुख प्रशासनिक अधिकृत पौडेलले भने । महानगरको नयाँ प्रशासनिक भवन तयार हुँदैछ ।

आउँदो वर्षभित्रै नयाँ भवन प्रयोग गर्न मिल्ने भएकाले नयाँ भवन बनाउनुपर्ने आवश्यकता छैन । तर वडा कार्यालय भवन र दैनिक प्रशासन चलाउन आवश्यक पर्ने यन्त्र, उपकरण, फर्निचरका लागि स्रोत जुटाउनुपर्ने भएकाले बजेट कटौती गरेको पौडेलले बताए । ‘तालिम, गोष्ठी, सेमिनार, सचेतना जस्ता कार्यक्रम र पछि पनि गर्न सकिने विकास निर्माणका योजनाहरूको बजेट कटौती भएको हुँदा महानगरका समग्र योजनामा तात्त्विक असर नपर्ने अवस्था छ,’ प्रमुख प्रशासनिक अधिकृत पौडेलले भने ।