वीरेन्द्रनगर — पूर्व–पश्चिम जोड्ने राष्ट्रिय गौरवको मदन भण्डारी राजमार्गको सुर्खेत पश्चिमको निर्माण कार्यमा ढिलाइ भएको छ । बारम्बार भइरहने विवादका कारण यो खण्डको काममा ढिलाइ भइरहेको छ । पश्चिम खण्डमा भएको निर्माणमा अवरोध सिर्जना भएपछि निर्माण कार्यले तीव्रता पाउन सकेको छैन । एकपछि अर्को विवादले काममा अवरोध हुने गरेको हो ।
पश्चिम खण्डको विद्यापुरदेखि बल्देसम्मको खण्डको म्याद २०८२ फागुन १६ गतेसम्म तोकिएको छ भने बल्देदेखि लगामसम्मको म्याद २०८४ भदौ १३ गतेसम्म राखिएको छ । परियोजनाको प्रारम्भिक बजेट १ अर्ब २१ करोड तोकिएको छ । यस्तै, पूर्वी खण्डको १ अर्ब ३६ करोड बजेट रहेको छ । पूर्व खण्डको निर्माण २०७८ सम्म सकिनुपर्ने थियो तर तोकिएको समयमा काम पूरा नभएकाले फेरि म्याद थप गर्दै भदौ मसान्तसम्म लम्ब्याइएको छ । यसमा हालसम्म १ अर्ब ३ करोड खर्च भइसकेको छ ।
पछिल्लो पटक राजमार्गअन्तर्गतको गुटु–बल्दे खण्डको बिजौरामा स्थानीयले अवरोध गरेका छन् । बिजौराको अस्पताल चौकदेखि बिजौरा बजार हुँदै डुफेला सम्मको झन्डै १३ सय मिटरमा विवाद भएको हो । डीपीआर अनुसार सडक निर्माण गर्दा बिजौरा बजार नै विस्थापित हुने अवस्था आएको भन्दै स्थानीयको स्थानीयले अवरोध गरेका हुन् ।
डीपीआरमा स्थानीय अस्पताल चौकदेखि बिजौराबजार हुँदै सडक डुफेलासम्म जोड्ने उल्लेख छ । बजारसँगै केही व्यक्तिको जग्गा पनि सडकमा पर्ने भएपछि स्थानीयले अवरोध गरेको जनाएका छन् ।
डीपीआर अनुसारको सडक निर्माण गर्नेहो भने धेरै स्थानीय विस्थापित हुनुपर्ने अवस्था आउने चौकुने गाउँपालिका – ४ का वडा अध्यक्ष टोपबहादुर बिसीले जानकारी दिए । उनका अनुसार यहीँ डीपीआर अनुसार सडक लियो भने दुई दर्जन घर विस्थापित हुन्छन् । ‘डीपीआरअनुसार सडक निर्माण भए म पनि विस्थापित हुनुपर्छ । उनले भने ,‘ मेरो झन्डै आठ रोपनी जग्गा सडकले मासिन्छ । जनतालाई विस्थापित गराएर भन्दा अन्यत्रबाट राजमार्ग घुमाएर लगौं भन्ने स्थानीयको माग छ ।’ अस्पतालको किनार हुँदै बिजौरा स्कुलको दक्षिणबाट डुफेला सडक लैजानुपर्ने भनाइ स्थानीयको भएको उनले बताए ।
मदन भण्डारी राजमार्ग अन्तर्गत पश्चिम खण्डमा पर्ने गुटु बजार
यता मदन भण्डारी राजमार्ग योजना कार्यालय सुर्खेतले राष्ट्रिय राजमार्ग घुमाउनुभन्दा जति सक्यो छोटो मार्ग हुने गरी निर्माण हुनुपर्ने बताउँदै आएको छ । स्थानीयको माग अनुसार सडक घुमाएर लैजाँदा राजमार्गलाई थप २ किलोमिटर घुमाउनुपर्ने कार्यालयको भनाई छ । यो स्थानमा भइरहेको अवरोध हटाएर सडक निर्माण गर्नका लागि सर्वपक्षीय छलफल पनि भए । तर अहिलेसम्म सहमति जुट्न सकेको छैन । राजमार्गको डीपीआरबाहेक अन्यत्रबाट सडक लैजान सकिने अवस्था नभएको योजना कार्यालयका इन्जिनियर ओली बताए । यो समस्या समाधान हुन नसक्दा काम अघि बढ्न नसकेको उनको भनाई छ । १३ सय मिटरमा विवाद हुँदा काम रोकिएको छ । इन्जिनियर ओलीले कोही स्थानीय सहमतिमा पनि आएको बताए । छलफल भइरहेकोले यो विवाद टुंगो लाग्ने उनको भनाई छ ।
पश्चिम खण्डमा डीपीआर चरणमै विवाद थियो । यो खण्डमा सुरुवातदेखि नै विवाद थियो । सुरुमा बराहताल र पञ्चपुरीमा स्थानीयले डीपीआर चरणमै अवरोध गरे । बराहतालको बड्डीचौर , पञ्चपुरीको बराइचे र दुलालथाईमा स्थानीयले सडक सर्वे नै गर्न दिएका थिएनन् । लामो प्रयास पछि मात्र समस्या समाधान भएको थियो । यही खण्डमा अर्को विवाद पनि सुरु भयो । बड्डीचौरदेखि खम्बागाडे सम्मको खण्डमा सडकमा रहेका रुख हटाउने विवादले काम नै रोकियो । रुख काट्ने अनुमति नपाउँदा लामो समयसम्म यो खण्डको काम हुन पाएन । यसले पनि सडक स्तरोन्नतिको काममा ढिलाइ भयो ।
बड्डिचौरदेखी खम्बागाडे सम्मकको १३ किलोमिटर सडक कर्णाली प्रदेश सरकार अन्तर्गतको भौतिक पूर्वाधार निर्देशनालय मार्फत काम भइरहेको छ । केन्द्र सरकारको सहमतिमा प्रदेश सरकारले काम गरिरहेको हो । १० किलोमिटर खम्बागाडेदेखी पलैटे , चतुरे , विद्यापुर र बल्देदेखी बेतान र लगामसम्मको १५ किलोमिटर गरी २५ किलोमिटरको ठेक्का व्यवस्थापन भएर काम भइरहेको छ ।
मदन भण्डारी राजमार्ग अन्तर्गत पश्चिम खण्डमा पर्ने लगाम बजार
बाँकी विद्यापुर देखी बल्देसम्मको झन्डै २२ किलोमिटर सडकको २०७९ मै ठेक्का व्यवस्थापन भएर काम भइरहेको इन्जिनीयर ओलीले बताए । नालि निर्माण , सडक चौडागर्ने , कल्भर्ट निर्माण लगाएतको काम भइरहेको छ । लगाम बजारदेखी धनराश, धामीसेन हुँदै पाल्पाघाटको करिब ३० किलोमिटर सडकको स्रोत सुनिश्चितता हुन बाँकी छ । डीपीआर लगायत सबै भइसकेको छ । सरकारबाटै बजेट व्यवस्थापन नभएका कारण ठेक्का व्यवस्थापन हुन नसकेको हो ।
मदन भण्डारी राजमार्गअन्तर्गत सुर्खेतको पश्चिम खण्डमा करिब ९० किलोमिटर सडक पर्दछ । राजमार्गले बराहताल गाउँपालिकाको बड्डिचौर हुादै पश्चिम बेनीघाटसम्म जोड्छ ।
मदन भण्डारी राजमार्ग अन्तर्गत पश्चिम खण्डमा पर्ने धनराश गाउँ
मदन भण्डारी राजमार्ग अन्तर्गतको पूर्वीखण्डको काम भने अन्तिम चरणमा पुगेको छ । पूर्वीखण्डमा भेडाबारीदेखि धुलियाबिटसम्मको दूरी ३५ किलोमिटर सडक पर्दछ । ३३ किलोमिटर कालोपत्रे भइसकेकको मदन भण्डारी राजमार्ग कार्यालयले जनाएको छ । कार्यालयका इन्जिनियर ओलीका अनुसार २ किलोमिटर सडक मात्र बाँकी छ । १२ वटा पुलको ठेक्का व्यवस्थापन भएकोमा ११ वटा सम्पन्न भइसकेका छन् । अब एउटा पनि सम्पन्न हुने चरणमा छ । ढलान पनि भइसकेको छ ।
मदन भण्डारी राजमार्गले सुर्खेतका ६ वटा स्थानीय तहलाई छोएर सुदूरपश्चिमसँग सिधा जोड्छ । पूर्वी सुर्खेतको गुर्भाकोट र लेकबेँसी नगरपालिका, राजधानी वीरेन्द्रनगर हुँदै पश्चिमका बराहताल गाउँपालिका, पञ्चपुरी नगरपालिका र चौकुने गाउँपालिकाको मध्यभूभाग हुँदै सुदूरपश्चिमको डोटी जिल्लालाई सिधा जोड्ने छ । यो सुदूरपश्चिमसँग जोड्ने छोटो मार्ग हो । वीरेन्द्रनगरबाट १८५ किलोमिटरमा कोहलपुर हुँदै चिसापानी पुगिन्छ । तर यो राजमार्ग बन्यो भने करिब ९५ किलोमिटरमा डोटी पुगिन्छ ।
