पाकिस्तानमा विनाशकारी बाढीपछि फैलियो डेंगु- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

पाकिस्तानमा विनाशकारी बाढीपछि फैलियो डेंगु

सिन्ध प्रान्तमा मात्र ३ हजार ८ सय ३० जनामा डेंगु संक्रमण, बिरामीको चाप थेगिनसक्नु भएको चिकित्सकहरुको भनाइ
एजेन्सीहरू

इस्लामाबाद/कराँची — विध्वंसकारी बाढीका कारण तहसनहस बनेको पाकिस्तानमा स्वास्थ्य संकट उत्पन्न भएको छ । स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बाढीपछि देशव्यापी रूपमा डेंगुको प्रकोप बढेको जनाउँदै स्वास्थ्य संकट उत्पन्न हुने चेतावनी दिएका छन् ।

देशका विभिन्न स्थानमा बाढीप्रभावितहरूको उद्धार र पुनःस्थापनाको प्रयास जारी रहेका बेला स्वास्थ्य विज्ञहरूले डेंगु, औलो र ग्यास्ट्रिकको संक्रमण निकै बढेको विवरणहरू सार्वजनिक गरेका छन् । बाढीका कारण विस्थापित भएकामध्ये अधिकांश जमेको पानीको वरपरका स्थानमा आश्रय लिइरहेका कारण पनि डेंगुको संक्रमण फैलिएको जनाइएको छ ।

पाकिस्तानका विभिन्न स्थानमा जुन मध्यदेखि सुरु भएको भीषण वर्षासँगैको बाढीका कारण करिब १ हजार ५ सय जनाको मृत्यु भइसकेको छ । करिब ३५ लाख मानिस प्रभावित भएका छन् ।

दक्षिणी प्रान्त सिन्धका स्वास्थ्य अधिकारीहरूले ३ हजार ८ सय ३० जनामा डेंगु संक्रमण देखिएको पुष्टि गरेका छन् । संक्रमितमध्ये ९ जनाको मृत्यु भएको जनाइएको छ । तर वास्तविक अवस्था योभन्दा भयावह रहेको भन्दै अधिकारीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

‘सिन्ध प्रान्तको अवस्था निकै खराब देखिएकाले हामी प्रान्तभरि नै स्वास्थ्य शिविरहरू सञ्चालन गर्दै छौं । पछिल्लो समय देखिएका बिरामीमध्ये प्रायः डेंगु संक्रमित देखिएका छन् । औलोका बिरामीको संख्या पनि उच्च देखिएको छ,’ पाकिस्तान मेडिकल एसोसिएसनका महासचिव डा. अब्दुल गफुर सोरोले बीबीसीसँग भने, ‘डेंगुको संक्रमणको अवस्था सबै प्रान्तहरूमा उस्तै छ ।’

कराँचीको अघा खान अस्पतालमा डेंगुका सयौं बिरामीको उपचार गरिरहेका सोरोले स्वास्थ्य प्रयोगशाला अनुगमनका क्रममा करिब ८० प्रतिशत शंकास्पद संक्रमित भेटिएका जनाए । आगामी केही साताहरूमा अवस्था अझै खराब हुन सक्ने भन्दै उनले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

पाकिस्तानमा भीषण वर्षासँगै बाढी आएको दुई महिनाभन्दा लामो समय भइसकेको छ । तर पनि हजारौं गाउँहरू अझै डुबानमा रहेका अधिकारीहरूको भनाइ छ । जसका कारण विस्थापित परिवारहरूको पुनःस्थापना गर्न समस्या देखिएको छ ।

त्यसका साथै बाढीपछि दुर्गम स्थानहरूमा पिउने पानीको अभाव छ । बाढीका कारण सडकहरू क्षतिग्रस्त भएकाले स्वास्थ्य परीक्षणका लागि स्वास्थ्यक केन्द्र वा अस्पताल पुग्न सक्ने अवस्था छ्रैन । कतिपय स्थानमा अस्थायी स्वास्थ्य शिविरहरू सञ्चालन गरिएका त छन्, तर जनसंख्याको अनुपातमा ती निकै कम छन् ।

प्रभावितहरूमध्ये अधिकांशले खर्चको अभावमा उपचारसमेत गर्न नपाएको गुनासो गरेका छन् । ग्यास्ट्रिकको संक्रमणका कारण निरन्तर बान्ता गरेपछि आफ्नी एक वर्षीया छोरीलाई सिन्ध प्रान्तको एक क्लिनिक पुर्‍याएकी मुना सज्जदले भनिन्, ‘मेरा दुई छोराछोरी बिरामी छन् । उनीहरूको हेरचाह र उपचार गर्न मसँग पैसा छैन,’ मुना भन्छिन्, ‘बाढीमा मैले सबै कुरा गुमाएँ । हामीसँग अब केही खानेकुरा पनि छैन ।’

जताततै बिरामीहरू छन् तर उनीहरूको उपचार र रेखदेख गर्न पर्याप्त जनशक्ति छैन । पछिल्लो समय झन् चाप बढिरहेको चिकित्सकहरूको भनाइ छ । ‘बिरामी थपिएका थपियै छन् । तर सबैलाई उपचार गर्ने हामीसँग क्षमता छैन,’ चिकित्सक खालिद खोसाले भने ।

आफूहरूले दैनिक सयौं बिरामी हेरिरहेको उनको भनाइ छ । ‘हाम्रो मात्र होइन, प्रान्तभरि नै यस्तै अवस्था यस्तै छ,’ उनले भने, ‘हामी मानवीय प्रकोप नजिक रहेकोमा चिन्ता बढेको छ । धेरै मानिसहरू डेंगु, औलो र पेटसम्बन्धी समस्याबाट ग्रसित छन् ।’

सिन्धका साथै बलुचिस्तान, गिलगिट, बाल्टिस्तान, खैबर पख्तुनख्वा र पन्जाव प्रान्त बाढीका कारण बढी प्रभावित भएका जनाइएको छ । बाढीको विनाशका कारण १२ अर्ब डलरभन्दा बढीको आर्थिक क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान छ ।

पछिल्लो २४ घण्टामा थप ५ जनाको ज्यान गएको छ । पाकिस्तानको राष्ट्रिय प्रकोप व्यवस्थापन प्राधिकरण (एनडीएमए) का अनुसार दर्जनौं घाइते भएका छन् । दक्षिणपश्चिम प्रान्त बलुचिस्तानमा ३ र खैबर पख्तुन्ख्वा प्रान्तमा २ जनाको मृत्यु भएको हो ।

संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले गत साता बाढीग्रस्त क्षेत्रहरूको भ्रमण गर्दै स्थिति निकै चिन्ताग्रस्त रहेको बताएका थिए । बाढीप्रभावित परिवारहरूलाई भेटेर उनले विश्व समुदायले पाकिस्तानलाई सहयोग गर्नुपर्ने बताएका थिए । पाकिस्तानजस्ता गरिब देशलाई पीडाबाट बाहिर निस्कन सहयोका लागि उनले धनी राष्ट्रहरूलाई आग्रह गरेका थिए ।

पाकिस्तानले भोगेको विध्वंसकारी बाढीको मुख्य कारण जलवायु परिवर्तन भएको उनको भनाइ छ । ‘यो परिणामका लागि पाकिस्तान मात्र जिम्मेवार छैन । यो हरित गृह ग्यासका कारण वायुमण्डल प्रदूषित गरेको नतिजा हो,’ उनले भने । विश्वका ठूला अर्थतन्त्र मुलुकहरू जी–२० ले ८० प्रतिशत हरित गृह ग्यास उत्सर्जन गर्छन् । त्यसमा पाकिस्तानको हिस्सा एक प्रतिशतभन्दा पनि कम छ ।

अधिकारीहरूले सिन्ध प्रान्तका बस्तीमा जमेको पानीको तह घटेर मानिसहरू पुनः बस्न मिल्ने हुन महिनौं लाग्ने बताएका छन् । तर कतिपय मानिसलाई भने पानीको तह घटे पनि सर्वस्व गुमाएका कारण आफ्नो स्थानमा फर्कन भने निकै कठिन देखिन्छ ।

प्रकाशित : भाद्र ३१, २०७९ ०७:४९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सी-पुटिन वार्ताको प्राथमिकतामा युक्रेन युद्ध

चिनियाँ राष्ट्रपति सी ऐतिहासिक रूपमा तेस्रो कार्यकाल सत्तामा रहिरहन चाहन्छन् भने युक्रेनमाथिको सैन्य आक्रमणपछि रुसी राष्ट्रपति पुटिनको पश्चिमा देशसँगको सम्बन्ध निकै खस्किएको छ
एजेन्सीहरू

मस्को/बेइजिङ — युक्रेनसँगको युद्ध चर्किरहेका बेला रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले चिनियाँ समकक्षी सी चिनफिङसँग भेटवार्ता गर्ने भएका छन् । दुई नेताबीच हुने भेटमा युक्रेन युद्धका साथै विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय तथा क्षेत्रीय मुद्दामा छलफल हुने बीबीसीले जनाएको छ ।

उज्वेकिस्तानमा बिहीबार र शुक्रबार हुने सांघाई कोअपरेसन अर्गनाइजेसन (एससीओ) को शिखर सम्मेलनको अवसरमा दुई नेताबीच भेट वार्ता तय भएको हो । सन् २०२० को सुरुवातमा कोरोना भाइरसको महामारी सुरु भएयता चिनियाँ राष्ट्रपति सी पहिलो विदेश भ्रमणमा निस्कन लागेका हुन् ।

चिनियाँ राष्ट्रपति सी ऐतिहासिक रूपमा तेस्रो कार्यकाल सत्तामा रहिरहन चाहन्छन् भने युक्रेनमाथिको सैन्य आक्रमणपछि रुसी राष्ट्रपति पुटिनको पश्चिमा देशसँगको सम्बन्ध निकै खस्किएको छ ।

आगामी अक्टोबरमा हुने चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको महाधिवेशनबाट उनी अभूतपूर्व तेस्रो कार्यकालका लागि निर्वाचित हुने विश्लेषकहरू बताउँछन् । चिनियाँ राष्ट्रपति सीले बुधबारदेखि आफ्नो तीनदिने भ्रमण सुरु गरिसकेका छन् । बुधबार कजाकस्तान पुगेका सी बिहीबार उज्वेकिस्तान पुगेर एससीओ शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुनेछन् । उज्वेकिस्तानको समरकन्दमा उनले रुसी राष्ट्रपति पुटिनसँग भेटवार्ता गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । मस्को र बेइजिङ दुवैले दुई नेताबीचको वार्ताका विषयमा थप जानकारी भने सार्वजनिक गरेका छैनन् ।

एससीओ शिखर सम्मेलनमा उज्वेकिस्तानसँगै भारत, पाकिस्तान, इरान, कजाकस्तान, किर्गिस्तान र ताजिकिस्तानका नेताहरू सहभागी हुनेछन् । सीबाहेक पुटिनले भारत, पाकिस्तान, टर्की र इरानका नेताहरूसँग पनि वार्ता गर्ने तय भएको छ । ‘तर चिनियाँ राष्ट्रपतिसँगको भेट ठोस रुपमा महत्त्वपूर्ण हुनेछ,’ क्रेमलिनका विदेश नीति प्रवक्ता युरी उसाकोभले भने । बृहत् तहको राजनीतिक परिवर्तनको पृष्ठभूमिमा सम्मलेन हुन लागेको उनको भनाइ छ ।

कोरोनाविरुद्ध शून्य सहनशीलता नीति लागू गरेको चीनका अधिकांश सहर हाल लकडाउनको अवस्थामा छन् । भाइरससँगसँगै बाँच्नुपर्ने भन्दै विश्वका विभिन्न देशमा सबै सेवाहरू खुला गरिएको भए पनि बेइजिङले पछिल्लो समय संक्रमण फैलिएका सहर पूर्ण रूपमा बन्द गर्दै आइरहेको छ । यसअघि राष्ट्रपति सीले सन् २०२० को जनवरीमा म्यान्मारको भ्रमण गरेका थिए । त्यसयता उनी हङकङबाहेक अन्यत्र गएका थिएनन् ।

गत जुलाईमा इरानको राजधानी तेहरानमा पुटिनले टर्की र इरानी नेताहरूसँग भेट गरेका थिए । पुटिन र सीबीच यसअघि गत फेबु्रअरीमा बेइजिङमा भएको शीतकालीन ओलिम्पिक्सका अवसरमा भेट भएको थियो ।

रुस–युक्रेन युद्ध जारी रहेका बेला दुई नेताबीच हुने भेटवार्तालाई विश्लेषकहरूले ‘पश्चिमा देशहरूविरुद्धको शक्ति प्रदर्शन’ का रूपमा हेरेका छन् । दुई नेताबीच फेब्रुअरीमा भएको भेटपछि जारी संयुक्त विज्ञप्तिमा दुई देशबीच सम्बन्धको सीमा नरहेको उल्लेख गरिएको थियो । त्यसको केही दिनमा रुसले युक्रेनमाथि सैन्य आक्रमण सुरु गरेको हो ।

रुसी कदमको हालसम्म आलोचना नगरेको चीन रुसविरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धमा पनि सामेल भएको छैन । पछिल्लो समय दुई देशबीचको व्यापार बढ्दै गएको बीबीसीले उल्लेख गरेको छ । युक्रेनमाथि आक्रमण गरेपछि भारत र चीनमा रुसी तेलको आयात बढेको छ ।

रुससँग मात्र नभई पछिल्लो समय अमेरिकालगायतका पश्चिमा देशको चीनसँग पनि सम्बन्ध चिसिएको छ । खासगरी अमेरिकी सभामुख नान्सी पेलोसीको ताइवान भ्रमणका कारण पनि अमेरिका–चीन सम्बन्ध तनावपूर्ण छ । चीनले ताइवानलाई आफ्नो भूभाग भएको दाबी गर्दै उचित समयमा मूल भूमिमा गाभ्ने जनाउँदै आएको छ ।

दुई वर्षभन्दा बढी समयमा, लकडाउन र धरमराएको अर्थतन्त्रजस्ता विभिन्न राष्ट्रिय चुनौतीहरूका बाबजुद चीन छोड्ने निर्णयलाई चिनियाँ जानकारहरूले राष्ट्रपति सीको आफ्नो नेतृत्वप्रतिको आत्मविश्वासका रूपमा व्याख्या गर्छन् ।

सन् २००१ मा स्थापित एससीओ एक युरेसियाली राजनीतिक, आर्थिक र सुरक्षा संगठन हो । चीन, रुस, कजाकस्तान, किर्गिस्तान, ताजिकिस्तान र उज्वेकिस्तानले स्थापना गरेको एससीओमा इरान पनि आबद्ध हुने प्रयासमा छ । सम्मेलनका क्रममा सदस्य राष्ट्रहरूले व्यापारका विविध आयामबारे छलफल गर्ने गर्छन् ।

चीनले युरोपमा आफ्नो व्यापार विस्तार गर्न नयाँ रेलमार्गहरूको सञ्चालन गर्न चाहिरहेको छ । तर अन्य माध्यमार्फत पनि चीनसँग जोडिन मध्य एसियाली देशहरू निकै उत्सुक रहेका कतिपयको भनाइ छ । यसअघि किर्गिस्तानले चीन र उज्वेकिस्तान जोड्ने नयाँ मार्ग सन् २०२३ मा निर्माण सुरु गर्ने घोषणा गरिसकेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ३०, २०७९ ०७:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×