‘ताइवानको साथ छाड्दैनौं’- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

‘ताइवानको साथ छाड्दैनौं’

कान्तिपुर संवाददाता

बेइजिङ/ताइपेई सिटी — चीनको चेतावनीबीच ताइवान पुगेकी अमेरिकी सभामुख नान्सी पेलोसीले ‘आफ्नो देशले तोकतान्त्रिक टापु ताइवानको साथ नछाड्ने’ बताएकी छन् । ताइवानकी राष्ट्रपति साई इंग–वेनसँगको ऐतिहासिक भेटवार्ताका क्रममा पेलोसीले ‘लोकतन्त्रको विश्वव्यापी प्रवर्द्धनका लागि अमेरिका दृढ रहेको’ बताएकी छन् । 

बुधबारको पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै पेलोसीले ‘आफ्नो भ्रमणबारे कडा प्रतिक्रिया जनाएको भन्दै चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको नियतबारे प्रश्न गरिन् । ‘यो प्रस्ट हुनका लागि निकै महत्त्वपूर्ण सन्देश हो । ताइवानको सुरक्षाका लागि अमेरिका प्रतिबद्ध छ । यो सबै लोकतन्त्र र स्वतन्त्रताका पक्षमा हाम्रो समान मूल्यमान्यता हो र ताइवान विश्वका लागि एक उदाहरण हो,’ उनले भनिन्, ‘आफ्नो राजनीतिक परिस्थितिका विषयमा राष्ट्रपति सीलाई कुनै असुरक्षा छ भने त्यो मलाई थाहा छैन ।’

वर्तमान विश्वले लोकतन्त्र र निरंकुशतामध्ये एउटालाई रोज्नुपर्ने परिस्थितिको सामना गरिरहेको पेलोसीको भनाइ छ । विगतमा पुरुष सांसदहरूले ताइवानको भ्रमण गर्दा चीनले केही नबोलेको तर आफू आउँदा अनावश्यक रूपमा ठूलो विवाद गरेको पेलोसीको गुनासो छ ।

ताइवानले अमेरिकी सभामुख पेलोसीलाई उच्च नागरिक सम्मान ‘अर्डर अफ पर्पसियस क्लाउड्स विथ स्पेसियल ग्रान्ड कोर्डन’ समेत प्रदान गरेको छ । राजधानी ताइपेई सिटीमा बुधबार भएको कार्यक्रममा ताइवानी राष्ट्रपति साईले पेलोसीलाई उक्त सम्मान प्रदान गरेकी हुन् ।

ताइवान भ्रमण गरेकोमा सभामुख पेलोसीलाई राष्ट्रपति साईले धन्यवाद दिएकी छन् । उनले पेलोसी ताइपेईमा अवतरण गरेपछि चीनले अनावश्यक सैन्य अभ्यास गरेको बताएकी छन् । पेलोसी ताइपेईमा अवतरण गरेसँगै चिनियाँ सेनाले मंगलबार रातिदेखि नै सैन्य अभ्यास सुरु गरेको थियो । उनको भ्रमण सकिएसँगै चिनियाँ सेनाले ताइवानको स्वशासित टापु क्षेत्रमा थप सैन्य अभ्यास गर्ने जनाएको छ । सेनाले बिहीबारदेखि आइतबारसम्म टापुका ६ वटा क्षेत्रमा ‘लाइभ फायरिङ’ सहितको अभ्यास गर्ने चिनियाँ सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । ताइवानले भने चिनियाँ सेनाको यस्तो अभ्यासले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लंघन हुने भन्दै विरोध जनाएको छ ।

पेलोसीको भ्रमणले ‘एक चीन’ नीति उल्लंघन गरेको चीनको आरोप छ । चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले चीनको सार्वभौमसत्तामाथि अमेरिकाले आक्रमण गरेको भन्दै आलोचना गरेका छन् । विदेशमन्त्री वाङले पेलोसीको भ्रमणलाई लिएर २४ घण्टाभित्र दोस्रो पटक वक्तव्य जारी गरेका हुन् । ताइवानलाई आफ्नो अभिन्न भूभाग बताउँदै आएको चीनले अमेरिकी अधिकारीलाई बोलाइएको विषयमा शृंखलाबद्ध आक्रामक अभिव्यक्ति दिइरहेको छ । पेलोसी ताइवान उत्रेपछि क्रुद्ध चीनको विदेश मन्त्रालयले बेइजिङस्थित अमेरिकी राजदूत निकोलस बर्न्सलाई बोलाएर भ्रमणबारे आधिकारिक रूपमा विरोध जनाइसकेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण १९, २०७९ ०८:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

थारू अगुवा रायबाबा

शंकर आचार्य

पर्सा — पर्सा जिराभवानीका भोपाल राय अर्थात् राय बाबा बितेको वर्षौं भइसक्यो । ब्रिटिस सेनालाई परास्त गर्ने क्रममा प्राणको आहुति दिएको इतिहासले परिचित उनको सम्झना अहिले पनि यहाँका बासिन्दा ससम्मान गर्छन् । तर, उनको वीरगाथा र सुन्दा अद्भुत लाग्ने जीवनसँग जोडिएका महत्त्वपूर्ण दस्ताबेजलाई जोगाउने काम न उनका सन्ततिबाट भएको छ न पालिकाले नै प्रयास गरेको छ ।

जिराभवानी गाउँपालिका–४ कोढौली पुर्ख्यौली थलो भएका रायलाई स्थानीयले राय बाबाको नामले सम्बोधन गर्दै आएका छन् । राय बाबाको वीरगाथा किम्वदन्ती झैं लाग्छ । यस भेगका थारू जातिले उनलाई कुल पुरुषको रूपमा समेत पूजा गर्छन् । यहाँस्थित राय बाबा स्थान (मन्दिर) मा उनको दैनिक पूजाअर्चना गरिन्छ । चैते नवमी र दसैंमा अष्टमीका दिन मेला लाग्छ ।

अहिले भोपाल रायको १४ औं पुस्ताका सन्तान यहाँ बसोबास गर्छन् । १३ औं पुस्ताका सन्तान ५० वर्षीय गौरीशंकर राय थारूसँग राय बाबाले युद्ध लड्दा प्रयोग गरेको एउटा तरबार छ ।

त्यसैगरी प्रभु नारायण ओझैया थारूसँग एउटा तरबार र राय बाबा चढ्ने घोडालाई लगाउने लगाम छ । विगतमा राय बाबाले प्रयोग गरेका अन्य तरबार र राजा महेन्द्रको पालामा सरकारले उनको सम्मानमा दिएको ताम्रपत्रसमेत अन्य सन्ततिले राखेकोमा अहिले हराइसकेको प्रभु नारायण बताउँछन् । ‘राय बाबाका सन्तानको घरघरमा यस्ता तरबार र ताम्रपत्र थिए,’ उनले भने, ‘अहिले म र गौरी शंकरसँग एक/एक तरबार र घोडाको लगामबाहेक केही चिनो बाँकी रहेन ।’

प्रभु नारायणले पुर्खाबाट राय बाबाको सम्बन्धमा वीरगाथा सुनेको बताए । ‘उहाँ त्यतिबेला यसभेगका थारूको अगुवा हुनुहुन्थ्यो । भारतमा ब्रिटिसको साम्राज्य थियो । ब्रिटिस सेनाले पटकपटक नेपालतर्फ आक्रमण गर्दा उहाँले थारू तथा गैरथारूको सेनाको फौज तयार पारेर ब्रिटिस सेनालाई परास्त गरेको बताइन्छ,’ उनले भने, ‘ब्रिटिस सेनाले हाल पर्साको छिपहरमाई गाउँपालिकाको बुढगाईमा राय बाबाको छलपूर्वक हत्या गरेका थिए ।’ छिमेकी शंकरसरैया गाउँका बासिन्दा एवं सामाजिक अभियन्ता प्रकाश थारू राय बाबाको इतिहास र हतियारलगायत सामग्रीहरुलाई संग्रहालय निर्माण गरेर संरक्षण गर्नुपर्ने बताउँछन् ।

प्रकाशित : श्रावण १९, २०७९ ०७:४७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×