प्रधानमन्त्री देउवाको अमेरिका भ्रमण तयारी- विश्व - कान्तिपुर समाचार

प्रधानमन्त्री देउवाको अमेरिका भ्रमण तयारी

असार अन्तिम साता भ्रमण गर्ने गरी तयारी सुरु, देउवाको भ्रमणअघि प्रधानसेनापति शर्मा वासिङ्टन डीसी जाँदै
जगदीश्वर पाण्डे

काठमाडौँ — प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले असार अन्तिमतिर अमेरिका भ्रमण गर्ने तयारी सुरु भएको छ । नेपालको सरकार प्रमुखबाट दुई दशकपछि अमेरिका भ्रमण हुन लागेको हो । यसअघि देउवाले नै २०५९ वैशाख २३–२८ मा प्रधानमन्त्रीका रूपमा अमेरिकाको औपचारिक भ्रमण गरेका थिए । त्यसयता नेपालबाट त्यो तहमा उच्चस्तरको भ्रमण हुन सकेको छैन ।

नेपाल–अमेरिका ७५ वर्षगाँठको अवसरमा दुवै पक्षको सहमतिअनुसार प्रधानमन्त्री देउवाको भ्रमणसम्बन्धी गृहकार्य दुवैतर्फ चलिरहेको कूटनीतिक स्रोतले जनाएको छ । प्रधानमन्त्री देउवाको भ्रमणअघि प्रधानसेनापति प्रभुराम शर्मा वासिङ्टन डीसी पुगेर फर्कने कार्यक्रम छ । सैनिक स्रोतका अनुसार शर्माले असारको पहिलो वा दोस्रो साता भ्रमण गर्ने गृहकार्य भइरहेको छ । शर्मा अमेरिका भ्रमणको दौरान संयुक्त राष्ट्रसंघमार्फत नेपाल शान्ति स्थापनामा संलग्न इजरायललगायतका केही मुलुकमा पनि पुग्ने स्रोतले जनाएको छ ।

नेपालले आउने कात्तिक/मंसिरलाई आधार मानेर संघ र प्रदेशको निर्वाचन गर्नुपर्ने र त्यसको करिब १ सय २० दिनअघि नै निर्वाचन घोषणा गर्नुपर्ने भएकाले देउवाको भ्रमण छिट्टै हुन लागेको हो । निर्वाचन घोषणा भएपछि प्रधानमन्त्री औपचारिक भ्रमणमा जान मिल्दैन । प्रधानमन्त्री देउवाका प्रेस प्रमुख गोविन्द परियारले भ्रमणका सम्बन्धमा दुवै पक्ष सकारात्मक रहेको बताए । ‘तर अहिले नै कहिले भ्रमण हुन्छ वा हुन्न भन्ने बेला भइसकेको छैन,’ उनले भने ।

नेपालबाट राजा महेन्द्र शाहले अमेरिकाको दुई पटक (सन् १९६० र १९६७ मा) र राजा वीरेन्द्र शाहले एक पटक (सन् १९८३ मा) राजकीय भ्रमण गरेका थिए । त्यसपछि नेपालबाट राष्ट्र प्रमुख वा सरकार प्रमुखका रूपमा २०५९ मा देउवाले अमेरिकाको औपचारिक भ्रमण गरेका हुन् । नेपालबाट पछिल्लो पटक चार वर्षअघि सन् २०१८ मा (२०७५ पुस ३–५) तत्कालीन परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीले अमेरिकाको औपचारिक भ्रमण गरेका थिए । अमेरिकाबाट उच्च तहको नेपाल भ्रमण नभए पनि पछिल्लो समय अमेरिकी अधिकारीहरूको भ्रमण बाक्लिएको छ । नागरिक सुरक्षा, प्रजातन्त्र र मानवअधिकार उपमन्त्री तथा तिब्बती मुद्दाका लागि अमेरिकी विदेश संयोजक उज्रा जियाले यही जेठ ६–८ मा नेपालको भ्रमण गरेकी थिइन् । उनीसँगै अमेरिकी सहयोग नियोग यूएसएआईडीकी एसियाका लागि उपसहायक प्रशासक अञ्जली कौर पनि आएकी थिइन् ।

यसअघि सिनेटर क्रिस्टन जिलिब्रान्डको नेतृत्वमा सांसदको ५ सदस्यीय टोलीले वैशाख ९–११ मा नेपाल भ्रमण गरेको थियो । दक्षिण तथा मध्य एसिया मामिला हेर्ने उपसहायक विदेशमन्त्री केली केइडरलिङ वैशाख ६ मा आएर पर्सिपल्ट फर्किएका थिए । संसद्बाट फागुन १५ मा एमसीसी सम्झौता अनुमोदन गर्नुअघि दक्षिण तथा मध्य एसिया मामिला हेर्ने सहायक विदेशमन्त्री डोनाल्ड लु आएका थिए । यसअघि सन् २०१२ मा अमेरिकाका दुई उपसचिव वेन्डी शेरम्यान र मारिया ओटेरोले नेपाल भ्रमण गरेका थिए । सन् २००२ मा तत्कालीन विदेशमन्त्री कोलिन पावेलले नेपालको औपचारिक भ्रमण गरेका थिए । अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति जिमी कार्टरले दुई पटक (सन् २००७ र २००८) नेपालको व्यक्तिगत भ्रमण गरेका थिए । उनी त्यस बेला कार्टर सेन्टरको संस्थापकका रूपमा आएका हुन् । अमेरिकी उपराष्ट्रपति स्पाइरो एग्रेउले सन् १९७० मा नेपालको भ्रमण गरेका थिए । सन् १९७५ मा अमेरिकी राष्ट्रपति बिल क्लिन्टनकी श्रीमती हिलारी (फस्ट लेडीको हैसियतमा) आएकी थिइन् ।

अमेरिकाका लागि पूर्वराजदूत सुरेश चालिसे दुई मुलुकबीच हुन लागेको उच्चस्तरीय भ्रमणलाई एकदम सकारात्मक रूपमा हेर्नुपर्ने बताउँछन् । ‘अमेरिका एउटा यस्तो देश हो, जोसँग नेपालको कुनै पनि विवाद छैन । ७५ वर्षको कूटनीतिक सम्बन्धको यात्रामा उनीहरूले हामीलाई औलो उन्मूलनमा सहयोग (सन् १९५१) देखि एमसीसी परियोजनासम्म उपलब्ध गराएका छन्,’ उनले भने । चालिसेले जति उच्चस्तरीय भ्रमण भयो, त्यति नै दुई मुलुकबीचको सम्बन्ध नजिक हुने बताए । ‘अझ जो बाइडेन (अमेरिकी राष्ट्रपति) को नेपाल भ्रमण होस्,’ उनले भने ।

प्रकाशित : जेष्ठ १३, २०७९ ०९:०२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गीतांजलि श्रीको 'रेत समाधि' लाई अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार

अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पाउने पहिलो हिन्दी लेखक 
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सन् २०२२ को अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार गीतांजलि श्रीको 'द टम्ब अफ स्यान्ड' ले पाएको छ । श्री बुकर पुरस्कार पाउने पहिलो हिन्दी लेखकसमेत बनेकी छन् । सन् २०१८ मा हिन्दीमा 'रेत समाधि' शीर्षकमा प्रकाशित उपन्यासलाई डेजी रकवेलले अनुवाद गरेकी हुन् ।

पहिले १३ पुस्तकको लङलिस्टमा छनोट हुँदै 'टोम्ब अफ स्यान्ड' अन्तिम सूचीमा पर्न सफल भएको थियो । जसमा 'हेभन', 'एलेना नोज', 'अ न्यु नेम', 'द बुक्स अफ ज्याकोब' र 'कर्स्ड बन्नी' थिए ।

उत्तर भारतीय परिवेशमा आधारित उपन्यास 'रेत समाधि' ले एक जना ८० वर्षीया महिलाको कथा भन्छ । धर्म, देश र लैंगिक आधारमा हुने गरेका विभेदबीच 'रेत समाधि' ले समकालीन विषयलाई रमाइलो र वास्तविक रूपमा उठाउन सफल भएको बुकरले जनाएको छ । बुकर पुरस्कारका निर्णायक मण्डलका प्रमुख फ्र्यांक वायने भन्छन्, 'यो भारत र विभाजनका बारेमा चम्किलो उपन्यास हो । जसमा रहेको मन्त्रमुग्धता र उग्र करुणा, यौवन तथा उमेर, महिला र पुरुष, परिवार र राष्ट्रका कुरालाई रंगीन रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ ।'

पुरस्कार ग्रहण गर्दै श्री भन्छिन्, 'मैले बुकर पुरस्कार गर्ने कल्पना पनि गरेकी थिइनँ । मैले सोचेकी थिइनँ कि म यहाँ पुग्छु । यो एउटा ठूलो पुरस्कार हो । म निकै खुसी र सम्मानित महसुस गरेकी छु ।'

दक्षिण एसियामा समृद्ध साहित्यिक परम्परा रहेको उल्लेख गर्दै उनले भनिन्, 'म र यो पुस्तक दक्षिण एसियाली भाषाहरूमा रहेको एक समृद्ध साहित्यिक परम्परासँग जोडिएको छ । विश्व साहित्य यी भाषाका केही उत्कृष्ट लेखकसँग परिचित हुँदै समृद्ध हुनेछ ।'

पुरस्कारको राशि ५० हजार पाउन्ड रहेको छ जुन लेखक र अनुवादकबीचमा बराबरी बाँडिनेछ ।

गीतांजलि श्री करिब ३ दशकदेखि लेखन कार्यमा सक्रिय छिन् । उनको पहिलो उपन्यास 'माई' हो । त्यसपछि 'हमारा शहर उस बरस', 'तिरोहित', 'खाली जगह' लगायतका कृति प्रकाशित भएका छन् । थिएटर लेखनमा समेत सक्रिय रहेकी उनका साहित्येत्तर लेखनमा भने हिन्दी र अंग्रेजी दुवै भाषामा लेख्छिन् । उनी वनमाली राष्ट्रिय पुरस्कार, हिन्दी अकादमी साहित्यकार सम्मानबाट समेत सम्मानित लेखक हुन् ।

त्यस्तै अमेरिकामा बसेर साहित्य कर्ममा सक्रिय डेजी रकवेल अनुवाद साहित्यमा चर्चित नाम हो । उनले हिन्दी र उर्दू भाषामा प्रकाशित थुप्रै पुस्तक अनुवाद गरेकी छिन् । उनले विद्यावारिधि नै हिन्दी साहित्यकार उपेन्दरनाथ अश्कको उपन्यास 'गिरती दिवारेँ' मा गरेकी थिइन् । उनले अश्कसहित खादीजा मस्तुर, भीष्म साहनी, उषा प्रियंवदा, कृष्ढा सोबतीलगायतका उपन्यास अनुवाद गरेकी छिन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ १३, २०७९ ०९:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×