जो राजनीतिक इनिङमा बोल्ड भए- विश्व - कान्तिपुर समाचार

जो राजनीतिक इनिङमा बोल्ड भए

पाकिस्तानलाई सन् १९९२ को विश्वकप क्रिकेट उपाधि दिलाउन नेतृत्वदायी भूमिका निभाएका इमरान खानले राजनीतिमा पनि रेकर्ड कायम गरे । तर विडम्बना, उनको राजनीतिक रेकर्ड भने दुःखद रह्यो ।
बुद्धिसागर मरासिनी

काठमाडौँ — राजनीति र क्रिकेट । यस्तै, दुई बिलकुल फरक क्षेत्रमा सफलता भने विरलै मानिसलाई मिल्छ । त्यसैमध्येका एक भाग्यमानी हुन्, पाकिस्तानी क्रिकेटरबाट नेताका रूपमा परिचय फेरेका इमरान खान ।


क्रिकेटको दुनियाँमा ‘अलराउन्डर’ को परिचय र चर्चापछि सफल विश्राम लिएका खानको सुरुवाती राजनीति भने उति जमेन । तर चार वर्षअघिको संसदीय चुनावमा खानको पार्टी तेहरिक–ए–इन्साफ (पीटीआई) सबैभन्दा ठूलो दल बनेपछि भने उनका लागि सत्ताको ढोका खुल्यो ।

सन् २०१८ मा प्रधानमन्त्री बनेका खान पाकिस्तानको संसदीय इतिहासमा पूरा कार्यकाल सत्तामा बस्ने प्रधानमन्त्री बन्ने आकलन अधिकांश राजनीतिक पण्डितहरूको थियो । पाकिस्तानलाई आफ्नो नेतृत्वमा सन् १९९२ को विश्वकप क्रिकेट उपाधि दिलाएका खानले राजनीतिमा पनि रेकर्ड भने कायम गरे । तर विडम्बना, उनको राजनीतिक रेकर्ड भने दुःखद रह्यो । अर्थात् उनी संसद्मा विश्वासको मत गुमाउने पाकिस्तानको पहिलो प्रधानमन्त्री बने । पाकिस्तानी राजनीतिक पण्डितहरूको भविष्यवाणी फेल खायो ।

खान अविश्वासको प्रस्ताव सामना गर्ने तेस्रो पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री हुन् । पाकिस्तानमा यसअघि सन् १९८९ मा बेनजिर भुट्टो र सन् २००६ मा सौकत अजिज गरी दुई सत्तासीन प्रधानमन्त्रीले अविश्वास प्रस्तावको सामना गरेका थिए । तर अघिल्ला दुई प्रधानमन्त्रीले जस्तो उनले आफ्नो पद भने जोगाउन सकेनन् । क्रिकेट जगत्का अलराउन्डर खानको राजनीतिक ‘ब्याटिङ र बलिङ’ भने खासै चलेन ।

प्रधानमन्त्री खानविरुद्ध विपक्षीले राखेको प्रस्ताव पारित भएसँगै उनी आइतबारदेखि नै पदमुक्त भइसकेका छन् । पाकिस्तानको संसद् (राष्ट्रिय सभा) आइतबार मध्यरातमा भएको मतदानमा १७४ सांसद उनको विपक्षमा उभिए । ३४२ सदस्यीय पाकिस्तानी संसद्मा भएको मतदानमार्फत आफ्नो पद जोगाउन खानले कम्तीमा १७२ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्थ्यो ।

यसअघि खान सरकारलाई समर्थन गरेको मुत्ताहिदा कौमी मुभमेन्ट–पाकिस्तान (एमक्यूएम–पी) ले विपक्षीसँग हात मिलाएपछि खान नेतृत्वको सरकार अल्पमतमा परेको थियो । त्यसलगत्तै विपक्षी गठबन्धनले उनीविरुद्ध संसद्मा अविश्वासको प्रस्ताव दर्ता गराएको थियो । खानले पद जोगाउनका लागि शक्तिको कसरत भने नगरेका होइनन् । संसद्मा पेस गरिएको प्रस्ताव आफ्नै दलका उपसभामुख कसिम सुरीमार्फत असंवैधानिक भएको घोषणा गराउन भने उनी सफल भए ।

त्यसलगत्तै उनले राष्ट्रपति आरिफ अल्भीमार्फत संसद् भंग गरे पनि सर्वोच्च अदालत उनका लागि तघारो बन्यो । अदालतले संसद् पुनःस्थापना गरी अविश्वासको प्रस्तावउपर मतदान गराउन आदेश दिएपछि भने खानलाई गाह्रो पर्‍यो । शनिबार बिहान १० बजे बोलाइएको बैठक पटकपटक स्थगित गरिएको थियो । सभामुख असद क्वेसरले मतदान टार्न प्रयास गरेपछि सफल नभएपछि भने उनले राजीनामा दिए । ३० वर्षदेखि खानसँगको सुमधुर सम्बन्धका कारण क्वेसरले बरु पद त्यागे, तर मतदान गराएनन् । तर मध्यरातमा अयाज सदिकको अध्यक्षतामा सुरु संसद् बैठकमा मतदान भएको हो ।

संसद् विघटनपछि खानले तीन महिनाभित्र चुनाव गरी र विपक्षीले आफूमाथि लगाएका आरोप जनमतमार्फत खारेज गर्ने बताएका थिए । तर खान आफैं अब प्रतिपक्षको भूमिकामा पुगेका छन् । पीटीईका सांसद फैजल जाभेद खानले प्रधानमन्त्री खान ‘कसैस“ग नझुकी सम्मानित रूपमा’ सरकारी निवासबाट बाहिरिएको बताएका छन् । ‘खानले देशको कद उच्च पारेको’ उनको भनाइ छ ।

विदेशीले षड्यन्त्र गरेको दाबी

विपक्षीहरूले आफूलाई काम गर्न नदिएका कारण संसद् विघटन गर्नुपरेको खानको दाबी थियो । त्यस्तै आफूलाई प्रधानमन्त्री पदबाट हटाउन अमेरिकाको नेतृत्वमा षड्यन्त्र भएको दाबी खानको छ । खानको दल पीटीआईका सदस्यहरूले ‘प्रधानमन्त्रीलाई अन्तर्राष्ट्रिय षड्यन्त्रको सिकार बनाइएको’ भन्दै शनिबारको बैठकअघि संसद् भवन छाडेका थिए ।

रुस र चीनविरुद्ध नउभिएका कारण अमेरिकी नेतृत्वको षड्यन्त्रको सिकार भएको खानको दाबी छ । यद्यपि, खानले त्यसबारे कुनै ठोस प्रमाण प्रस्तुत गर्न भने सकेका छैनन् । त्यस्तै, अमेरिकाले भने खानको आरोपमा कुनै ‘सत्यता नरहेको’ बताउँदै आएको छ ।

रुसले युक्रेनमाथि आक्रमण सुरु गरेपछि खान रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई भेट्न मस्को पुगेका थिए । जसका कारण पश्चिमा देशसँगको उनको सम्बन्धमा थप दरार पैदा भएको ठानिएको थियो । त्यस्तै, उनले विगतमा अमेरिकी राष्ट्रपति जर्ज डब्लु बुस प्रशासनको ‘आतंकवादविरुद्धको लडाइँ’ को पनि कडा आलोचना गरेका थिए ।

विपक्षी र सेनासँगको सम्बन्ध

खान भ्रष्टाचारविरुद्ध लड्ने र अर्थतन्त्रका समस्या सम्बोधन गर्नेलगायतका वाचासहित प्रधानमन्त्री चुनिएका थिए । तर खानका प्रतिबद्धताहरू वाचामै सीमित भएपछि पाकिस्तानी अर्थतन्त्र संकटउन्मुख छ । खानले भ्रष्टाचारविरोधी अभियान सुरु गरे पनि विपक्षी दलले प्रतिशोधपूर्ण कार्यको संज्ञा दिएका थिए ।

खान नेतृत्वको सरकार भ्रष्टाचारमा लिप्त भएको र विदेश मामिलामा सम्झौताकारी नीति अख्तियार गरेको विपक्षीहरूले दाबी गर्दै आएका थिए । विपक्षीसँगको सम्बन्ध बिग्रँदै गएका बेला सेनासँग पनि मतभेद बढेपछि भने उनको कुर्सी धरापमा परेको आकलन गरिएको थियो । पाकिस्तानको गुप्तचर संस्था आईएसआई प्रमुख फैज हमिदलाई हटाउने विषयमा विवाद उत्पन्न भएपछि सरकार र सेनाबीच सम्बन्ध बिग्रेको हो ।

पाकिस्तानमा सरकार गठन तथा सत्ता सञ्चालनका लागि सेनाको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहँदै आएको छ । सन् १९४७ मा स्वतन्त्र भएयता पाकिस्तानमा ४ पटक सैन्य ‘कु’ र त्यति नै पटक सत्ता परिवर्तनको प्रयास भइसकेको छ ।

क्रिकेटरबाट प्रधानमन्त्री

क्रिकेट जगत्मा अलराउन्डरका रूपमा चर्चित खानले पाकिस्तानका लागि ८८ टेस्ट र १७५ एकदिवसीय खेले । टेस्ट क्रिकेटमा ३ हजार ८ सय ७ रन जोडेका खानका नाममा ३६२ विकेट दर्ता छन् । त्यस्तै, एकदिवसीयमा ३ हजार ७ सय ९ रन बनाएका इमरानले १८२ विकेट लिएका थिए ।

सन् १९५२ को अक्टोबर ५ मा लाहोरमा जन्मिएका खानले १८ वर्षको उमेरदेखि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेल्न सुरु गरेका थिए । उनी सन् १९८२ देखि १० वर्ष पाकिस्तानी राष्ट्रिय टिमको क्याप्टेन भए ।

क्रिकेट छाडेपछि राजनीतिमा प्रवेश गरेका खानले सन् १९९६ मा पाकिस्तान तेहरिक–ए–इन्साफ (पीटीआई) स्थापना गरेका हुन् । हाल उनी पीटीआईका अध्यक्ष छन् । सन् २००२ को चुनावमा राष्ट्रिय सभामा उनको दलले जम्मा एक सिट जितेको थियो ।

सन् २००८ को चुनाव बहिष्कार गरेको दलले ५ वर्षपछिको चुनावमार्फत खैबर पख्तुन्ख्वा प्रान्तमा गठबन्धन सरकारको नेतृत्व गरेको थियो । सन् २०१८ को चुनावमा भने पीटीआईले संसद्मा सबैभन्दा बढी सिट जितेपछि खानलाई पाकिस्तानको २२ औं प्रधानमन्त्री बन्न बाटो खुलेको थियो ।

अबको प्रधानमन्त्री को ?

इमरान खानको बहिर्गमनसँगै पाकिस्तानको संसद्ले सोमबार नयाँ प्रधानमन्त्री चयन गर्दै छ । विपक्षीहरूले पाकिस्तान मुस्लिम लिग–नवाज (पीएमएल–एन) का नेता शेहबाज सरिफलाई नयाँ प्रधानमन्त्री उम्मेदवार चयन गरिसकेका छन् । नयाँ प्रधानमन्त्रीले सन् २०२३ को अक्टोबरमा अर्को चुनाव नहुन्जेलसम्म सत्ता सम्हाल्नेछन् ।

शेहबाज पूर्वप्रधानमन्त्री नवाज सरिफका भाइ हुन् । तर बढ्दो मुद्रास्फीति, महँगी र कर्जा व्यवस्थापन नयाँ प्रधानमन्त्रीका लागि मुख्य चुनौती हुने देखिएको छ । नयाँ सरकारमा पाकिस्तान पिपुल्स पार्टी (पीपीपी) का बिलावल भुट्टो जर्दारीलाई पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका दिइने जनाइएको छ । उनी पूर्वप्रधानमन्त्री बेनजिर भुट्टो तथा पूर्वराष्ट्रपति आसिफ अली जर्दारीका छोरा हुन् ।

पीटीआईले भने संसद्बाट राजीनामा दिने निर्णय गरेको छ । शेहबाजलाई विदेशीले छानेका भन्दै प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार हुन रोक्नुपर्ने माग सम्बोधन नभएकाले आफ्नो दलले सोमबार संसद्बाट राजीनामा दिने पूर्वसूचनामन्त्री तथा पीटीआई नेता फवाद चौधरीले बताएका छन् ।

शेहबाजले भने ‘प्रतिशोधको राजनीति गर्ने आफूहरूको कुनै नियत नभएको’ बताएका छन् । ‘पाकिस्तानलाई निको पार्नु छ, त्यसैले हामी सिधा अगाडिको बाटोमा हिँड्छौं,’ उनले भनेका छन् । शेहबाजले घृणा र विभाजनको राजनीति नगर्ने प्रतिक्रिया दिएसँगै खानले राजनीतिक इनिङ दोस्रोपटक सम्हाल्ने सम्भावना भने अन्त्य भइसकेको छैन ।

(एजेन्सीहरूको सहयोगमा)

प्रकाशित : चैत्र २७, २०७८ २१:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘रोलमोडल’ किशोरी

हरेक शुक्रबार विद्यालय जान छाडेर उनी रिक्सडगअघि प्लेकार्डसहित उभिन्थिन्, सुरूवाती दिनमा उनको आडमा उभिइदिने अर्को कोही भएन तर ३ महिनाभित्रै उनको ‘स्कुल स्ट्राइक’ मा २४ युरोपेली मुलुकका १७ हजारभन्दा बढी विद्यार्थी जोडिइसकेका थिए
बुद्धिसागर मरासिनी

चार वर्षअघि शरद ऋतु सुरु हुनै लाग्दा स्विडेनको राजधानी स्टकहोमको अवस्था सदाकै जस्तो सामान्य थियो । घामका किरण केही मधुर हुन थालेका भने थिए । चिल्ला सडकमा सवारीसाधन आउजाउ चलेकै थियो । मानिसहरू आ–आफ्नै दैनिकीमा व्यस्त । त्यही सहरकी एक किशोरीको मन भने बेचैन थियो । त्यो बेचैनीको कारण थियो– मानिसहरूको भौतिकवादी जीवनशैलीले पृथ्वीमा पारेको प्रभाव ।

भविष्यका सन्ततिप्रतिको चिन्ताले सताउन थालेपछि अन्ततः ती किशोरीले संसद् भवन ‘रिक्सडग’ पुग्ने चिल्ला सडकहरू पछ्याइन् र हातले लेखिएका प्लेकार्डसहित सुरु गरिन् एक अभियान ‘स्कुल स्ट्राइक फर द क्लाइमेट’ अर्थात् जलवायुका लागि विद्यालय हडताल । जलवायु परिवर्तनले पारेको असर र प्रभाव न्यूनीकरणका लागि शक्ति राष्ट्रलाई दबाब दिन विश्वभरका विद्यार्थीहरूलाई एकीकृत पार्नु यो अभियानको ध्येय थियो ।

भारतीय स्वतन्त्रता संग्रामका नेतृत्वकर्ता महात्मा गान्धीले अहिंसात्मक आन्दोलनबारे कुनै बेला भनेका थिए, ‘भीडमा उभिन सहज हुन्छ तर एक्लै उभिन साहस चाहिन्छ ।’ गान्धीले संसार छाडेको ७ दशकपछि १५ वर्षीया ग्रेटा थनवर्गले त्यो साहस जुटाएकी थिइन् ।

हरेक शुक्रबार विद्यालय जान छाडेर उनी रिक्सडगअघि प्लेकार्डसहित उभिन्थिन् । सुरुवाती दिनमा उनको आडमा उभिइदिने अर्को कोही भएन । तर ३ महिनाभित्रै उनको ‘स्कुल स्ट्राइक’ ले २४ युरोपेली मुलकका १७ हजारभन्दा बढी विद्यार्थीलाई जोडिसकेको थियो । एक वर्ष नपुग्दै ग्रेटा आफ्नो अभियानका कारण यति चर्चित बनिसकेकी थिइन् कि जलवायु परिवर्तनका विषयमा युरोपमा हुने सबैजसो कार्यक्रममा वक्ताका रूपमा देखिन थालिन् । सन् २०१८ मा उनले पोल्यान्डको क्याटाविसमा भएको जलवायु सम्मेलन कोप–२४ मा दिएको मन्तव्यको चौतर्फी प्रशंसा भयो । उनले जलवायु परिवर्तनले निम्त्याएका समस्या र भविष्यमा आफूजस्ता करोडौं बालबालिकाहरूले भोग्नुपर्ने समस्याबारे तार्किक र मार्मिक मन्तव्य दिएकी थिइन् ।

सन् २०१९ को मार्चमा नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि मनोनयनमा परेपछि उनको लोकप्रियताको उचाइ निकै चुलियो । अर्को वर्ष टाइम म्यागेजिनले उनलाई ‘विश्वकै प्रभावशाली व्यक्ति’ को सूचीमा राख्यो । टाइमले अर्को पुस्ताकी ‘रोलमोडल नेता’ भन्दै कभर स्टोरी नै गरेको थियो ।

विश्वभरका स्कुले विद्यार्थीलाई लक्षित गरी पृथ्वी र भावी पुस्ताको सुनिश्चित भविष्यका लागि उनले सुरु गरेको अभियान पछिल्लो समय देखिएका जलवायुजन्य जोखिम र असर न्यूनीकरणका लागि क्रियाशील छ । उनको अभियानलाई विश्वका सबैजसो मुलुकका युवाहरूले साथ दिइरहेका छन् । उनीहरूको उद्देश्य र लक्ष्य समान छ, जलवायु परिवर्तनका कारण पृथ्वीमा देखा परेको असर कम गराउन सरकार तथा सम्बन्धित निकायहरूको ध्यानाकर्षण गराउनु । त्यसैले त १६९ मुलकका ४० लाखभन्दा बढी अभियानकर्मीहरू ‘भविष्यको सुनिश्चितताका लागि जलवायु न्याय’ को एउटै छातामुनि उभिएका छन् । स्विडेनको स्टकहोममा सन् २००३ को जनवरी ३ मा जन्मिएकी हुन् ग्रेटा । उनको पूरा नाम ग्रेटा टिनटिन एलिवोनोरा एमान थनवर्ग हो । उनका बुबा अभिनेता हुन् भने आमा गायिका । बहिनी बेटा स्विडेनकी चर्चित गायिका हुन् । यी दिदीबहिनी मस्तिष्कको विकाससम्बन्धी समस्या ‘एसपर्गर्स’ बाट पीडित छन् ।

आफ्नो प्रभावशाली भाषणका कारण चर्चामा आउने ग्रेटा जलवायुसम्बन्धी समिति र बैठकहरूमा भने कमै बोल्ने गर्छिन् । उनी सार्वजनिक रूपमै भन्ने गर्छिन्, ‘तपाईंले मेरो कुरा सुन्नुपर्छ भन्ने छैन तर वैज्ञानिकहरूको कुराचाहिँ सुन्नुहोस् ।’

सन् २०२० मा उनले आफ्नो पुरस्कारबाट प्राप्त एक लाख अमेरिकी डलर बालबालिकासम्बन्धी राष्ट्र संघीय निकायलाई प्रदान गरेकी थिइन् । त्यस्तै, कोरोना महामारीका समयमा ब्राजिलको अमेजनमा आश्रित समुदायको सहयोगका लागि उनले आर्थिक संकलनको अभियान नै चलाइन् । गत वर्ष स्कटल्यान्डको ग्लास्गोमा भएको कोप–२६ मा पनि उनले कोरोनाविरुद्धको खोप अभियानका लागि एक लाख युरो सहयोग गरेकी थिइन् ।

कोप–२६ का क्रममा हजारौं युवायुवतीको सहभागिता रहेको र्‍यालीमा बोल्दै ग्रेटाले ‘जलवायु सम्मेलनहरू व्यापारमै सीमित हुने गरेका’ टिप्पणी गरिन् । ‘प्रकृतिलाई जोगाउने हो भने हरितगृह ग्यास उत्सर्जन घटाउन तत्काल कठोर निर्णय गर,’ जलवायु वार्ताकारहरूको ध्यानाकर्षण गराउँदै उनले भनेकी थिइन् । शासनसत्तामा रहेकाहरूले सधैं जालझेल गर्ने र अग्रपंक्तिका सामान्य मानिसहरू सधैं जलवायु संकटको पीडा भोग्न बाध्य भइरहेका उनको भनाइ थियो । जलवायु न्यायको पक्षमा विश्वभर अभियान चलाए पनि नेतृत्वले त्यसलाई खासै महत्त्व नदिएको र आफूले सोचेअनुसार प्रगति नभएको उनको बुझाइ छ । पेरिस सम्झौताअनुसार विकसित मुलुकहरूले कामै नगरेकामा उनी सधैं गुनासो गर्छिन् । पेरिस सम्झौतामा विश्वको तापक्रम १.५ डिग्रीभन्दा बढीले बढ्न नदिइने प्रतिबद्धता जनाइएको छ । त्यसका लागि सबैभन्दा बढी जिम्मेवार विकसित मुलुकहरूले हरित गृह ग्यास कटौती गर्नुपर्ने हुन्छ । कोप–२६ मा भेला भएका सयभन्दा बढी मुलुकका नेताहरू सन् २०३० भित्र वन विनाश रोक्न सहमत भएपछि भने केही आशा पलाएको छ ।

सन् २०१९ मा ग्रेटा राष्ट्रसंघीय जलवायु कार्यक्रममा भाग लिन १४ दिन लगाएर अमेरिका पुगिन् । कार्बन उत्सर्जन नगर्ने पानीजहाज चढेर उनी बेलायतबाट अमेरिकाको न्युयोर्क पुगेकी थिइन् । कार्बन उत्सर्जन गर्ने भएकाले उनी हवाईजहाज चढ्न मान्दिनन् । शाकाहारी हुन् र सम्भव भएसम्म जैविक इन्धनबाट चल्ने सवारीसाधन पनि प्रयोग गर्दिनन् । कार्यक्रममा भाग लिने क्रममा उनी पानीजहाजमै उत्तर अमेरिकी देश चिलीसम्म पुगेकी छन् । जहाँ पुग्छिन्, उनी आकर्षणको केन्द्र बन्छिन् ।

‘एक १६ वर्षीया किशोरीले जलवायु संकटमा आफ्नो अडान कायम राख्न एट्लान्टिक महासागर पार गर्नु पागलपना हो,’ न्युयोर्कमा थनवर्गले भनेकी थिइन्, ‘निश्चय नै म यो सबैले गरून् भन्ने चाहन्नँ ।’ कार्यक्रममा बोल्दै उनले नेताहरू, विधायक र राष्ट्रसंघीय महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसको कडा आलोचना गरेकी थिइन् । ‘तपाईंहरूले आफ्नो मौनतामार्फत मेरो बाल्यकाल र सपना चोर्नुभयो । यद्यपि, म केही भाग्यमानी हुँ, मानिसहरू पीडित छन्, मरिरहेका छन्,’ ग्रेटाले भनेकी थिइन्, ‘हामीहरू लोप हुने अवस्थाको सुरुवातमा छौं तर तपाईंहरू सबै पैसा र आर्थिक वृद्धिको कुरा गर्नुहुन्छ । यो कस्तो आँट !’

उक्त भाषण सुनेपछि तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उनको व्यंग्य गर्दै ट्वीट गरेका थिए । ‘उनी उज्ज्वल र सुन्दर भविष्यको पर्खाइमा रहेकी निकै खुसी केटीजस्ती लाग्यो । उनलाई देखेर खुसी लाग्यो,’ ट्रम्पले ट्वीटरमा लेखेका थिए । त्यसको प्रतिक्रिया स्वरूप ग्रेटाले ट्रम्पको ट्वीट नै केही समयका लागि आफ्नो ट्वीटर ह्यान्डलको ‘बायो’ मा राखेकी थिइन् । ग्रेटा सामाजिक सञ्जालमा पनि उत्तिकै क्रियाशील र चर्चित छिन् । ट्वीटरमा उनलाई ५० लाखले पछ्याएका छन् ।

ट्रम्पजस्तै ब्राजिलका राष्ट्रपति जैर बोल्सोनारोलगायतका नेताहरू पनि उनका कडा आलोचक हुन् । आलोचकहरू जतिसुकै शक्तिशाली वा धनी नै किन नहुन्, ग्रेटाले एक्लै उभिने साहस जुटाइन् र आफ्नै वरिपरि भीड जम्मा पारिन् । उनी जहाँ जान्छिन्, सधैं हजारौंको घेरामा हुन्छिन् ।

प्रकाशित : फाल्गुन ७, २०७८ १४:०६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×