युक्रेनका १३ नेपाली एक हप्ताको पैदलपछि फ्रान्समा- विश्व - कान्तिपुर समाचार

युक्रेनका १३ नेपाली एक हप्ताको पैदलपछि फ्रान्समा

ददी सापकोटा

काठमाडौँ — रामेछापका विष्णु पाण्डेका गोडाभरि ठेला छन् । अनुहार थकित छ । करिब एक हप्ताको हिँडाइले शरीर लखतरान छ । त्योभन्दा बढी रसिया र युक्रेनबीचको युद्धबाट भाग्दा सुनेका गोलीका आवाज कानमा गुन्जिरहन्छन् । आँखैअगाडि देखेको गोलाबारी र बारुदको धुवाँ सम्झिँदा अहिले पनि छिनछिनमा झस्किन्छन् उनी । 

रुस र युक्रेनबीच युद्ध सुरु भएपछि राजधानी किभ जोड्ने सबै राजमार्ग बन्द हुँदा विष्णु पाण्डे आफ्ना ११ जना साथीहरूसँगै किभमै थुनिए । नजिकै गोली र रकेट पड्किन थालेपछि मान्छेको भागाभाग सुरु भयो । किभबाट मानिसहरू बाहिरिन थाले । झिटिझाम्टा बोकेर सबै बाहिरिन थालेपछि उनीहरू पनि आँत्तिए ।

युद्ध सुरु भएको दुई/तीन दिनमै बाहिरिन खोज्दा उनीहरूले बस पाएनन् । सार्वजनिक बस र रेलहरूसमेत बन्द भएपछि जनही एक हजार रिभ्निया (युक्रेनको मुद्रा) तिरेर उनीहरूले एउटा ट्याक्सी लिएका थिए । तर‚ ट्याक्सीले बिच बाटोमै छाडिदिएपछि करिब एक साता पैदल हिँडेरै युक्रेनसित सीमा जोडिएको मुलुक पोल्यान्ड पुगे ।

‘यता पड्किन्छ, उता आगोको तप्काजस्तो सुइय्य सुइय्य गर्छ । अब बस्नुहुन्न भन्ने भयो । ट्याक्सीले पैसो असुलेर बिच बाटोमै छाडेर हिँड्यो । रेल र बस नपाएपछि हामी भोकभोकै, एक रात पनि नसुती हिँड्यौं । पोल्यान्डको सिमामा आयौँ‚’ विष्णु पाण्डेले सुनाए ।

पाण्डे र उनका साथीहरू विद्यार्थी भिसामा युक्रेन पुगेको एक महिनामात्रै भएको थियो । नौलो ठाउँ । नयाँ भाषा । उनीहरू त्यहाँको पद्धति पनि भर्खर बुझ्दै थिए । युद्ध सुरु भएपछि भाषा नजानेकाले पनि उनीहरू केहि दिन अलमलमा परे । केहि नेपालीहरूलाई इन्टरनेटबाट सम्पर्क गरेर सूचना त लिए तर सीमासम्म आउने कुनै माध्यम फेला परेन । त्यसैले कोठाका सबै सामान मिल्काएर उनीहरू पैदल हिँड्ने निर्णयमा पुगे ।

तापक्रम शून्यबाट पनि झरेर पाँच डिग्री पुगेको थियो । धेरै दिन हिँड्नुपर्छ भनेर उनीहरूले लुगाफाटो पनि बोकेका थिएनन् । करिब एक साता उनीहरू त्यो ठन्डीमै रातदिन हिँडे । बाटोमा किनेर खाने पसल पनि भेटिएन । जताततै मानिसहरू भागदौड गरेको, टाटेपाटे पोसाकका सैनिकहरू मात्रै देखिन्थे ।

‘पाँच दिनसम्म त केहि खान‚ पिउन समेत पाइएन । धेरै भोक लागेपछि मान्छे त पागल जस्तो, कताकता मात लागेको जस्तो हुने रहेछ । हामीलाई त्यस्तै भयो‚’ पाण्डेले भने ।

पोल्यान्डको सीमा क्षेत्रमा आएपछि पनि सीमा पार गर्न दुई दिन त लाइनमै बस्नुपरेको थियो । दैनिक हजारौं मानिस बाहिरिन लागेकाले सीमामा कडा नियन्त्रण र जाँचबुझ हुन्थ्यो । पासपोर्टमा स्ट्याम्प लगाउन र दर्ता गरेर बाहिर निस्किने ठाउँमा दुई-तीन दिन कुर्नुपर्थ्यो ।

सीमा क्षेत्रमै असुरक्षा थियो ।त्यहाँबाट छिटो बाहिर निस्किन आफूभन्दा अगाडिका मान्छेलाई लठ्याउने सुई हानेर ढालिदिने र आफू अगाडि बढ्नेसम्मको क्रियाकलप हुने गरेको अनुभव विष्णुको छ । आइतबार नेपाली सांस्कृतिक गृहले आयोजना गरेको होली मनाउने कार्यक्रममा विष्णुको टोली पुगेको थियो ।

‘केहि आप्रवासीहरूले त आफू अगाडिका मान्छेलाई सुई हानिदिने रहेछन् । अगाडिका केहि मान्छेलाई ढालिदिएपछि आफ्नो पालो छिटो आउँछ भनेर त्यस्तोसम्म गरेको देखियो‚’ उनले भने ।

शून्यबाट पनि तल झरेको कठ्यांग्रिने ठाउँमा विष्णु चप्पलकै भरमा थिए । सीमा क्षेत्रमा केहि आप्रवासीले उनको जुत्ता चोरिदिएपछि उनी कसैले दिएको चप्पलकै भरमा हिँडिरहेका थिए । सीमा क्षेत्रमा अत्यधिक भीड भएकाले जुत्ता‚ चप्पल र झोलासमेत चोरी हुने गरेकाले धेरैको बिजोग भएको उनी आफैंले देखे । मनिसहरूको रुवाबासी उस्तै देखिन्थ्यो ।

‘सा-साना बालबालिका च्यापेर समेत मान्छे रोएको, छट्पटाएको, भोगले रोएको देख्दा अहिले पनि दिकदार लाग्छ । मान्छेले कति दुःख झेल्नुपर्दो रहेछ भन्ने कुरा थाहा भयो । नसुनेको दुःख र पीडा देखियो‚’ कान्तिपुरसँग उनले भने ।

पोल्यान्डको सीमा क्षेत्रमा आएपछि उनीहरूको टोलीलाई पोल्यान्ड सरकारले ४५ दिनको स्ट्याम्प लगाइदिएको छ । पोल्यान्डको सीमा क्षेत्रमा दुई रात उद्धार केन्द्रमा बसेर उनीहरू जर्मनीस्थित नेपाली दूतावसको सम्पर्कमा पुगेका थिए । त्यसपछि नेपालीबाट जानकारी लिएर पेरिस फर्किएका हुन् ।

‘नेपाल फर्किऊँ आएको एक महिनामात्रै भएको छ । उता पढ्न आएको लाखौं ऋण बाँकी छ । यता पढाइ नहुने भयो, उता ऋणको भारी छ । नेपाल भर्खरै फर्किएर त्यो ऋण तिर्न सक्ने अवस्था छैन‚’ उनले विद्यार्थीहरूको बाध्यता सुनाए ।

अब उनीहरूको योजना पोर्चुगल जाने छ । पोर्चुगल गए कृषिको काम पाइन्छ र आवासीय भिसा पनि सजिलो हुन्छ भन्ने जानकारी पाएपछि उनीहरूले पोर्चुगल जाने मनसाय बनाएका हुन् ।

'नेपाल गएर के गर्ने ? त्यत्रो ऋण कसरी तिर्ने ? बाँचेर आइयो; अब पोर्चुगल गएर सकेको काम गर्ने हो । पढ्न नपाए पनि कागज बनाएर ऋण त तिर्नुपर्‍यो‚’ विष्णु पाण्डेले भने ।

पेरिसमा उनीहरूलाई पेरिसबासी हेमन्त उपाध्यायले केहि दिनका लागि बास र अन्य सहयोगको जोहो गरिदिएका छन् । उपाध्यायले आइतबार मात्रै १३ नेपाली पेरिस आइपुगेको र उनीहरू नेपाल नफर्किने‚ बरु अन्य कुनै युरोपेली मुलुकतिर जान खोजेको उनले कान्तिपुरलाई बताए ।

युक्रेन र पोल्यान्डको सीमा क्षेत्रमा अन्य नेपालीहरू पनि अड्किएको पाण्डेले बताए । युक्रेनका डेढ सयभन्दा बढी नेपाली फ्रान्स छिरेका छन् । कोहि अझै युक्रेन र पोल्यान्डको सीमामै छन् । पाण्डेको टोली पोल्यान्डबाट जर्मनीतिर प्रवेश गर्दा पनि केहि नेपाली सीमामै देखिएका थिए ।

‘बम पड्केको, रकेट झरेको, मान्छेको रुवाबासी र भागाभाग । त्यस्तो आपतबाट कसरी ज्यान जोगाएर यहाँ सुरक्षित आइयो भन्ने सम्झिँदा पनि पत्यार लाग्दैन । त्यो सम्झियो कि अहिले पनि आँसु झर्छ‚’ उनले सुनाए ।

प्रकाशित : फाल्गुन २३, २०७८ १०:४४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

युरोपको लोकतन्त्रमाथि चुनौती : म्याक्रोन

ददी सापकोटा

काठमाडौँ — फ्रान्सेली राष्ट्रपति एमानुयल म्याक्रोनले युक्रेनविरुद्ध रुसको युद्धले फ्रान्स लगायत युरोपेली देशहरूलाई गम्भीर सन्देश दिएको बताएका छन् । राष्ट्रपति म्याक्रोनले राष्ट्रका नाममा बुधबार साँझ सम्बोधन गर्दै युक्रेनमाथि भएको रुसी आक्रमणले युरोपले धेरै सिक्न सक्ने बताउँदै त्यसले गहिरो सन्देश दिएको र यसको नतिजासमेत केहि समयपछि देखिन थाल्ने बताएका हुन् ।

उनले युक्रेनमा युद्धको औचित्य प्रमाणित गर्न रुसी सरकारले फैलाएको झूटको निन्दा गर्दै युद्धविरामको प्रयास गर्न र युद्ध रोक्ने सफलता प्राप्त गर्न आफू रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग सम्पर्कमा रहनेसमेत बताए ।

युद्धविरामका विभिन्न विकल्पहरू सुझाउँदा समेत रुसी राष्ट्रपति पुटिनले आक्रमणको सिलसिला नछाडेको भन्दै त्यसविरुद्ध कडा कदम चाल्ने उनले बताए ।

राष्ट्रपति म्याक्रोनले भने‚ ‘राष्ट्रपति पुटिनले एक्लै युद्ध रोज्नु भनेको आफ्ना अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबद्धताहरूलाई धोका दिनु हो ।’ युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीलाई 'सम्मान, स्वतन्त्रता र साहसी' पात्रको रुपमा आफूले सम्मान गर्नेसमेत उनले उल्लेख गरे ।

‘यो युद्ध कतिपयले विश्वास गरेजस्तो पश्चिमी देश र रुसबीचको होइन । रुसलाई युक्रेनमाथि आक्रमण गर्न कसैले उक्साएको होइन । रुस आफैंमा आक्रमणकारी हो‚’ म्याक्रोनले थपे ।

पछिल्लो समय युक्रेनले विशेष सैन्य अपरेसन सञ्चालन गरिरहेको पुटिनले आरोफ लगाउँदै आएका थिए । फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले पुटिनको उक्त भनाइको खण्डनसमेत गरेका छन् ।

राष्ट्रपतीय चुनाव हुन करिब पाँच हप्ता बाँकी रहँदा औपचारिक रुपमा आफ्नो उम्मेदवारी घोषणा गर्न बाँकी रहेकै बेला म्याक्रोनले फ्रान्स आफ्नो मूल्यमान्यता र विश्वासमा खडा भएको देश भएकाले त्यसको रक्षा गरिरहने आश्वासन दिए ।

ऊर्जा क्षेत्रमा भएको मूल्यवृद्धिले फ्रान्सेली अर्थतन्त्रमा प्रभाव पार्ने बताउँदै उनले थप आणविक केन्द्रहरू स्थापना गर्ने बताए ।

बिहीबार युक्रेनमाथि आक्रमण गरेपछि युरोपेली संघ र अन्य धेरै प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिहरूले रुसमाथि कडा प्रतिबन्धहरू लगाएको म्याक्रोनले बताए ।

राष्ट्रपति म्याक्रोनले युक्रेनको युद्धले युरोपमा नयाँ युगलाई जन्म दिएको र अब युरोपमा युद्ध एक वास्तविकतामा परिणत भएको समेत बताउँदै भने‚ ‘युरोपमा युद्ध अब इतिहासका पुस्तकहरूमा मात्र सीमित छैन । यहिँ आइपुगेको छ । लोकतन्त्र अब निर्विवाद छैन; यसलाई हाम्रा आँखै अगाडि चुनौती दिइएको छ ।’

म्याक्रोनले नयाँ आणविक प्लान्टहरू निर्माण गरेर फ्रान्सलाई विदेशी ऊर्जा स्रोतमा कम निर्भर बनाउने आफ्नो घरेलु योजनाभन्दा अझ विशेष योजना ल्याएर रुसी ग्याँसमाथिको निर्भरता घटाउन युरोपेली संघलाई युरोपेली स्तरमै लैजानुपर्नेमा जोड दिए ।


प्रकाशित : फाल्गुन १९, २०७८ १०:४४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×