भारतका अस्पतालमा बेड र अक्सिजन अभाव- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

भारतका अस्पतालमा बेड र अक्सिजन अभाव

महाराष्ट्र, बिहार, गुजरात राज्यमा खोप अभाव, संक्रमितको खुला आकाशमुनि नै उपचार 
सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — भारतमा कोरोना भाइरसको संक्रमणले दिनदिनै नयाँ रेकर्ड बनाउन थालेको छ । भारतको स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा मात्र १ लाख ४५ हजार संक्रमित थपिएका छन् ।

एक साता लामो लकडाउनका कारण शनिबार सुनसान देखिएको भारतको मुम्बईस्थित छत्रपति शिवाजी महाराज रेल स्टेसन । तस्बिरः एपी ।

जुन महामारी सुरु भएयताकै उच्च हो । दिनकै १ लाखभन्दा बढी नयाँ संक्रमित थपिएको यो पाँचौं दिन हो । योसँगै संक्रमितको संख्या १ करोड ३२ लाख नाघेको छ । तीमध्ये १० लाखभन्दा बढी संक्रिय संक्रमणको अवस्थामा रहेका भारतीय स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयले जनाएको छ । त्यसैगरी दैनिक मृत्यु हुनेको संख्या पनि बढ्दो छ । मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा ७ सय ९४ जनाको संक्रमणका कारण ज्यान गएको छ । भारतमा हालसम्म कोरोनाका कारण मृत्यु हुनेको संख्या १ लाख ६८ हजार ४ सय २६ पुगेको छ ।

महामारीका कारण बिरामी संख्यामा अत्यधिक वृद्धि हुँदा अस्पतालहरूमा अक्सिजन र बेड अभाव हुन थालेको छ । जसले गर्दा संक्रमितहरूले समयमा उपचार नपाउने र अकालमा मृत्यु हुने परिस्थिति बन्दै गएको छ । पछिल्लो अवस्थालाई विज्ञहरूले नयाँ स्वास्थ्य संकटका रूपमा समेत चित्रण गरेका छन् । संक्रमित बढेपछि अस्पतालहरूमा अक्सिजन र बेडको अभाव हुन थालेको छ । बेड नहुँदा कतिपय बिरामीको खुला आकाशमुनि नै उपचार गरिएको छ । बेड नपाउँदा अस्पतालका मूल गेटमा बिरामी बोकेका एम्बुलेन्सका लाइन देखिन थालेका छन् । गुजरातको बडोदा र उत्तरप्रदेशको लखनउमा बिरामीले उपचार नपाएर छटपटिएका हृदयविदारक दृश्यहरू बाहिर आउन थालेका छन् ।

भारतका ३६ राज्य तथा प्रदेशहरूमध्ये पनि पछिल्लो समय महाराष्ट्रको अवस्था भयावह बन्दै गएको छ । गएको २४ घण्टामा महाराष्ट्रमा मात्रै ५८ हजार ९ सय ९३ संक्रमित थपिएका छन् । संक्रमण बढेपछि महाराष्ट्रका पुने, नासिकलगायत सहरमा अक्सिजनको अभावका कारण बिरामीहरूको अवस्था जटिल बन्न पुगेको छ । केही सञ्चारमाध्यमले अक्सिजन अभावकै कारण बिरामीको मृत्यु भएको उल्लेख गरे पनि स्वतन्त्र पुष्टि हुन सकेको छैन । त्यसो त महाराष्ट्र राज्य सरकारले यसअघि नै संक्रमण तीव्र बन्दै गए अक्सिजन अभाव हुन सक्ने भन्दै उद्योगहरूलाई आपूर्ति बढाउन आदेश जारी गरिसकेको छ । यता दिल्ली सरकारले भने संक्रमण बढे पनि अक्सिजन र बेड पर्याप्त रहेको दाबी गरेको छ । पछिल्लो एक दिनमा दिल्लीमा मात्र ८ हजार ५ सय २१ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ ।

मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालले शनिबार स्थानीय सञ्चारमाध्यमसँग कुरा गर्दै स्वास्थ्य मापदण्डमा कडाइ गर्ने तर तत्काल लकडाउन नगर्ने पक्षमा रहेको बताएका छन् । दिल्लीमा रात्रिकालीन कर्फ्यु भने गत सातादेखि नै लागू भइसकेको छ । संक्रमण भयावह बन्दै गएसँगै खोप आपूर्तिमा पनि समस्या देखिन थालेको छ । केही साता यता खोप अभियानलाई तीव्रता दिएसँगै खोप आपूर्तिमा समस्या देखिएको हो । स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयका अनुसार ९ करोड ८० लाख ७५ हजार १ सय ६० जनाले खोप लगाइसकेका छन् । तर विभिन्न राज्यमा खोपको पर्याप्त आपूर्ति नभएको भारतीय सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन् । खोप नहुँदा महाराष्ट्र, बिहारलगायत राज्यमा अभियान नै रोकिएको जनाइएको छ । गुजरातको अहमदाबादलगायत सहरमा पनि खोप आपूर्तिमा समस्या देखिएको स्थानीय सञ्चारमाध्यले जनाएका छन् ।

खोपको आपूर्तिकै विषय लिएर केन्द्र र राज्य सरकारहरूबीच जुहारीसमेत सुरु भएको छ । कतिपय राज्य सरकारहरूले केन्द्रमाथि खोप आपूर्तिमा ढिलाइ र विभेद गरेको आरोपसमेत लगाउन थालेका छन् । यसैबीच, पन्जाबमा पनि पाँच दिनका लागि पुग्ने मात्र खोप बाँकी रहेको त्यहाँका मुख्यमन्त्री अमरन्दिर सिंहले जनाएका छन् । शनिबार भारतीय राष्ट्रिय कंग्रेसकी अध्यक्ष सोनिया गान्धीसँगको भिडियो कन्फरेन्समा सिंहले ५.७ लाख खोप मात्र बाँकी रहेको र हालको दैनिक १ लाखको हिसाबले दिने हो भने ५ दिनलाई मात्र पुग्ने बताएका थिए । सिंहले खोपको पर्याप्त आपूर्तिका लागि प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र स्वास्थ्य मन्त्रालयलाई पत्र लेखिसकेको पनि गान्धीसँगको कुराकानीमा खुलाएका थिए । यसअघि राजस्थानका मुख्यमन्त्री अशोह गहलोतले पनि खोपको आपूर्ति बढाइदिन मोदीलाई पत्र लेखिसकेका छन् । तर, केन्द्र सरकारले भने खोप आपूर्ति पर्याप्त मात्रामा भइरहेको दाबी गर्दै आएको छ ।

भारत सरकारले पुनेस्थित सिरम इन्स्टिच्युट र हैदराबादको भारत बायोटेकद्वारा उत्पादित कोभिसिल्ड र कोभ्याक्सिन खोप प्रयोग ल्याएको छ । दुवै कम्पनीमाथि उत्पादन बढाउन चर्को दबाब छ । सिरमका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अदर पुनावालाले एक भारतीय टेलिभिजनसँगको कुराकानीमा आपूर्ति बढाउन कम्पनीमाथि चर्को दबाब परे पनि क्षमता नबढाई त्यो सम्भव नहुने बताएका छन् । त्यसका लागि सरकारले नै आर्थिक सहयोग गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।

खोप अभाव हुन थालेपछि विपक्षीहरूले घरेलु मागलाई बेवास्ता गर्दै विदेश निर्यातलाई प्राथमिकतामा राखेको भन्दै मोदी सरकारको आलोचना सुरु गरेका छन् । भारतको विदेश मन्त्रालयका अनुसार भारतले हालसम्म भ्याक्सिन मैत्रीअन्तर्गत ८५ देशलाई अनुदान, व्यापारिक र विश्व स्वास्थ्य संगठनको कोभ्यास अनुदानसमेत गरी ६ करोड ४५ लाखभन्दा बढी मात्रा खोप उपलब्ध गराइसकेको छ ।

कंग्रेस नेता राहुल गान्धीले ट्वीटमार्फत देशभित्रको मागलाई बेवास्ता गर्दै निर्यात गरेको भन्दै मोदी सरकारको कडा आलोचना गरेका छन् । ‘आफ्ना देशावासीलाई खतरामा पारेर निर्यात गर्नु के सही हो ? बढ्दो कोरोना संकटका बेला खोप कमी हुनु अति गम्भीर समस्या हो । यस्तोमा केन्द्र सरकार सबै राज्यलाई बिनाभेदभाव सहयोग गरोस्, हामी सबै मिलेर यो महामारीलाई हराउनुपर्छ,’ गान्धीले ट्वीटरमा लेखेका छन् ।

प्रकाशित : चैत्र २९, २०७७ ०७:४२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सुन्दरीको सिको गर्दा...

दिल्लीको भीड र होहल्ला देखेर उनको होस उड्यो । मिस इन्डिया उपविजेता मान्याको कथामा सुनेजस्तो थिएन त्यो सहर, न त कतै पिज्जा रेस्टुरेन्ट नै थिए । आँखाबाट आँसु बग्न थाल्यो । खुट्टा लगलग काँप्न थाले । भोकको त कुरै भएन ।
सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — कक्षा ११ मा पढिरहेकी थिइन् अञ्जली शर्मा (नाम परिवर्तन) । कक्षामा राम्रै विद्यार्थीमध्येमा पर्थिन् । बुबाले प्लस टु सकेपछि राम्रो कलेज पढाउने वाचा गरेकै थिए तर चैत १ मा अञ्जली एकाएक हराइन् ।

जेठी छोरी काठमाडौंबाट अचानक हराएपछि परिवारमा भागदौड मच्चियो । बुबाआमाले तत्काल प्रहरीमा रिपोर्ट गरे, फोटो दिए । उनले बोक्ने गरेको मोबाइलसमेत घरमै थियो । अपहरणमा परिन् कि कसैले ललाइफकाई लग्यो भन्ने भयो । दुई सातासम्म पनि कुनै सुइँको फेला परेन तर चैत २१ मा शर्मा परिवारलाई भारतको नयाँदिल्लीबाट फोन गयो, ‘तपाईंकी छोरी दिल्लीमा सकुशल छिन् र सेल्टर होममा राखिएको छ ।’ त्यो खबरले शर्मा परिवारमा खुसीको सञ्चार भयो तर सबै आश्चर्यमा परे– छोरी कसरी एकाएक दिल्ली पुगिन् ?

दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासमा भेटिएकी अञ्जलीका अनुसार घर छाडेदेखि दिल्लीसम्म यात्राको कथा यस्तो छ– काठमाडौंमा डेरा गरी बस्ने उनको परिवारलाई खान–लाउन दुःख थिएन । बुबाको व्यापार राम्रै चलेको थियो । भाइ, बहिनी र उनको पढाइ राम्रै चलिरहेको थियो । काठमाडौंकै एउटा प्लस टुमा अध्ययनरत थिइन् । जब उनले गएको फागुन दोस्रो साता भारतीय सुन्दरी मान्या सिंहका बारेमा थाहा पाइन्, उनको मन र मस्तिष्क खल्बलिन थाल्यो । जतिखेर पनि मान्याकै भिडियो हेर्न थालिन् । बिस्तारै घर छाडेर एक्लै संघर्ष गर्ने योजना बुन्न थालिन् । अन्ततः चैत १ मा उनी परिवारलाई स्कुल जान्छु भनेर घर छाडेर हिँडिन् । ‘मलाई मान्याले जस्तै आफ्नै खुट्टामा उभिएर संघर्ष गर्नुपर्छ र सफल बन्नुपर्छ भन्ने भूत सवार भएको थियो,’ उनले कान्तिपुरसँग भनिन् ।

आखिर को हुन् मान्या सिंह र कस्तो छ उनको संघर्षको कथा ? जसले अञ्जलीलाई घर छाड्न प्रेरित गर्‍यो । उत्तरप्रदेशको कुशीनगरकी मान्या सिंह फागुन दोस्रो साता फेमिना मिस इन्डियाको उपविजेता भइन् । पारिवारिक पृष्ठभूमि र संघर्षका कारणले उपाधि विजेताको भन्दा बढी चर्चा मान्याको भयो । हुन पनि मान्याले उपाधिलगत्तै सामाजिक सञ्जालमा उल्लेख गरेको संघर्षको कथा साँच्चिकै प्रेरणादायी छ । दुई छाकका लागि पनि संघर्ष गर्नुपर्ने परिवार । बुबा अटोरिक्सा चलाउँथे । शुल्क तिर्न नसक्दा उनको स्कुल नियमित थिएन ।

त्यसका बाबजुद पनि उनमा आफ्नो खुट्टामा उभिने र केही गरेर देखाउने हुटहुटी थियो । तिनै सपना पूरा गर्न भन्दै उनी १४ वर्षकै उमेरमा घर छाडेर मुम्बई पुगेकी थिइन् ।

मुम्बई पुग्नासाथ उनले पिज्जा हटमा काम पाइन् । मुम्बई पुगेको खबर दुई दिनपछि आफैंले बुबाआमालाई सुनाइन् । बुबाआमा रोएर बेहाल थिए । छोरीलाई तत्काल फर्काउन अभिभावक मुम्बई आए तर मान्याका सपना र त्यसका लागि लिएको अठोटका सामु बुबाआमाको जोड चलेन । बुबाले छोरीको संघर्षमा साथ दिन मुम्बईमै अटो चलाउने निष्कर्षमा पुगे । त्यसपछि बुबाको कमाइले मान्याको पढाइ राम्रै स्कुलमा हुन थाल्यो । मान्या पनि धेरथोर कमाउँथिन् । एकाएक उनको ध्यान मिस इन्डिया प्रतियोगिताले तान्यो । उनीभित्र केही नयाँ गर्नुपर्छ भन्ने थियो । उनले प्रतियोगितामा भाग लिन आवेदन दिइन् तर छानिइनन् । अन्य प्रतियोगितामा सहभागी हुने उनको चाहना पनि विभिन्न कारणले पूरा भएनन् तर उनले हार मानिनन् । बुबाले पनि हौसला दिइरहे ।

गएको मंसिरमा उनले फेरि एकपटक मिस इन्डियाका लागि आवेदन दिइन् । यसपटक भने उनी छनोट मात्र भइनन्, उपविजेताको ताजसमेत पहिरन सफल भइन् । उपाधि हात पारेपछि मान्याको संघर्षपूर्ण कथा बाहिर आयो । सञ्चारमाध्यमहरूले पनि उनको कथालाई प्राथमिकतासाथ छापे र प्रसारण गरे । युट्युबमा उनको संघर्षमाथि रातारात दर्जनौं भिडियो तयार भए । सामाजिक सञ्जालमा पनि भाइरल बन्यो उनको कथा । इन्स्टाग्राम, फेसबुक, ट्वीटरमा उनलाई पछ्याउन युवापुस्ताबीच हानाथाप सुरु भयो । युवाले मान्याको संघर्ष र सफलतालाई प्रेरणाका रूपमा लिन थाले 

अञ्जली तिनैमध्ये एक थिइन्, जसमाथि मान्याको संघर्ष र सफलताको प्रभाव बढी नै पर्‍यो । घर छाडेपछि केही दिन परिवारले थाहा नपाउने गरी काठमाडौंकै एउटा रेस्टुराँमा काम गरिन् । उनले स्कुलको शुल्क तिर्नुछ भनेर रेस्टुराँका मालिकसँग चार हजार रुपैयाँ मागिन् । काठमाडौंबाट दिल्लीसम्म बस चल्छ भन्ने उनलाई पहिले नै थाहा थियो । टिकटका लागि रेस्टुराँबाट पाएको पैसा पर्याप्त थियो । स्वयम्भूबाट त्यही बस चढिन् । सुनौली नाकामा बस फेर्नुपर्थ्यो । नाकामा सोधपुछ गर्दा आफू पढ्न जान लागेको बताइन् । र, आफूसँग भएका सर्टिफिकेट देखाइन् । बसले भोलिपल्ट उनलाई दिल्लीमा ओरालिदियो । उनका लागि दिल्ली पूरै अपरिचित सहर थियो । उनले खाली नयाँदिल्ली भन्ने सुनेकी रहिछन् । ट्याम्पोले उनलाई नयाँदिल्ली रेल्वे स्टेसनसम्म पुर्‍याइदियो ।

दिल्लीको भीड र होहल्ला देखेर उनको होस उड्यो । मान्याको कथामा सुनेजस्तो थिएन त्यो सहर, न त कतै पिज्जा रेस्टुरेन्ट नै थिए । आँखाबाट आँसु बग्न थाल्यो । खुट्टा लगलग काँप्न थाले । भोकको त कुरै भएन । केही बेरपछि उनी कलावती अस्पताल अगाडि थिइन् । अस्पतालकै अगाडि भण्डारा लागेको रहेछ । त्यहाँ खाना मागेर खाइन् । छेउकै एउटा चिया पसले महिलाले सोधपुछ गर्दा उनले नेपालबाट आएको र केही काम गर्दै कलेज पढ्न चाहेको बताइन् तर पसलेले पत्याइनन् । उनले शंका लागेर तत्कालै दिल्ली महिला आयोगमा खबर गरिदिइन् । तत्कालै आयोगकी प्रतिनिधि आशा शर्मा त्यहाँ आइपुगिन् । शर्माले मानव तस्करी र चेलीबेटी बेचबिखनका घटना र जोखिमका बारेमा बताएपछि मात्र आफू ठूलो संकटबाट बचेको भन्ने उनले थाहा पाइन् । ‘त्यतिबेला मात्र मलाई यसरी लहडमा हिँड्दा ठूलो जोखिम हुँदो रहेछ भन्ने थाहा भयो,’ उनले भनिन् । अब आफू चाँडोभन्दा चाँडो घर फर्कन चाहेको र परिवारलाई भेट्न चाहेको उनको भनाइ थियो ।

अहिले उनलाई दिल्ली महिला आयोगको संरक्षणमा राखिएको छ । र, दिल्ली दूतावासको समन्वयमा काठमाडौं फर्काउने प्रक्रिया सुरु भइसकेको छ । अञ्जलीको उद्धार प्रक्रियामा संलग्न केआई नेपालका नवीन जोशीका अनुसार कानुनी प्रक्रिया पूरा हुनासाथ उनलाई नेपाल फर्काइनेछ । दूतावासका काउन्सिलर वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक वीरेन्द्र बस्यालले समयमै उद्धार भएकाले ठूला दुर्घटना टरेको बताए । ‘उनको कुरा सुन्दा त ठूलो दुर्घटना टरेको हो,’ बस्यालले भने ।

त्यसैगरी आयोगकी प्रतिनिधि आशा शर्माले पनि मानव तस्करहरूको बिगबिगी भएका बेला अञ्जली सुरक्षित उद्धार हुनु ठूलो कुरा भएको बताइन् । उनले यस्ता घटना हुन नदिन अभिभावकले पनि छोराछोरीका मनमा के–कस्ता कुरा खेलिरहेका छन् भन्नेतर्फ ध्यान दिनुपर्ने बताइन् ।

प्रकाशित : चैत्र २६, २०७७ ०८:२३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×