बेलायतको जनगणनामार्फत पहिचान खोज्दै नेपाली- विश्व - कान्तिपुर समाचार

बेलायतको जनगणनामार्फत पहिचान खोज्दै नेपाली

यूकेका इंग्ल्यान्ड, वेल्स र उत्तरी आयरल्यान्डमा मार्च २१ मा राष्ट्रिय जनगणना हुँदै छ
नवीन पोखरेल

लन्डन — बेलायतका नेपाली यतिखेर आफ्नो पहिचान स्थापित गर्न सामूहिक रूपमा जुटेका छन् । यूकेका ४ राज्यमध्ये इंग्ल्यान्ड, वेल्स र उत्तरी आयरल्यान्डमा मार्च २१ मा हुने राष्ट्रिय जनगणनामार्फत् आफ्नो पहिचानका लागि बेलायतको नेपाली डायस्पोरा जुटेको हो ।

स्कटल्यान्डमा भने अर्को वर्ष सन् २०२२ मा मात्र जनगणना हुनेछ । बेलायतमा सन् १८०१ देखि सुरु गरिएको जनगणना हरेक १० वर्षमा हुन्छ ।

जनगणनामा नेपाली सहभागिताका लागि सेन्टर फर नेपाल स्टडिज यूके, एनआरएनए यूके, ग्रेटर रसमोर नेपलिज कम्युनिटी यूके, एनआरएनए यूके इंग्ल्यान्ड र वेल्स राज्य समन्वय परिषद्, डार्टफोर्ड नेपाली समाज यूकेलगायत विभिन्न नेपाली संघसंस्थाले अभियान नै सुरु गरेका छन् ।

जनगणना फारामको इथ्निक ग्रुप (जातीय समूह) भागमा ‘नेपाली’ र मुख्य भाषाको प्रश्नमा पनि ‘नेपाली’ नै लेख्न ती संघसंस्थाको अपिल छ । सेन्टर फर नेपाल स्टडिज यूके (सीएनएस यूके) का संस्थापक डा. कृष्ण अधिकारीका भनाइमा सेन्ससका धेरै विषयमध्ये नेपालीका लागि जातीय समूह (इथ्निक ग्रुप) पहिचान र भाषा अति महत्त्वपूर्ण छन् ।

पहिलो प्रश्नले बेलायतमा नेपाली मूलका मानिस कति छन् थाहा पाउन र सरकारले आफ्ना सहयोग कार्यक्रम एवं योजना बनाउन सघाउने अधिकारीले बताए । इंग्ल्यान्ड र वेल्समा मान्यता प्राप्त १८ वटा मुख्य जातीय (इथ्निक) समूह छन् । ‘हामी पनि मुख्य समूहमा दर्ता हुन र राष्ट्रिय रूपमा नेपालीको पहिचान हुने गरी प्रतिनिधित्व बढाउन चाहन्छौं,’ डा. अधिकारीले भने, ‘हाम्रो सामूहिक पहिचान नेपाली हो र सो नै लेख्नुपर्छ । त्योबाहेक अरू जस्तैः गोर्खा लेखेमा हाम्रो संख्या बाँडिन्छ । त्यसो भयो भने घाटा हामीलाई नै हुन्छ ।’

जनगणनामा बेलायत सरकारले रैथाने पहिचान नेपालीलाई स्वीकार गरेर ‘नेप’ हान्नेबित्तिकै यही शब्द आउने अनलाइन व्यवस्था गरिदिएको जनाउँदै अधिकारीले नेपाली विवादरहित पहिचान रहेको बताए । बेलायतमा अहिले हजारौं संख्यामा वयोवृद्ध भूतपूर्व गोर्खा र तिनका परिवार बसोबासरत छन् । अधिकांश सरकारी सहयोग (पेन्सन क्रेडिट) मा आश्रित छन् । उनीहरूमध्ये कैयौं अंग्रेजी मात्र होइन, नेपाली भाषामा पनि निरक्षर छन् । स्थानीय काउन्सिलहरूलाई सार्वजनिक महत्त्वका सूचनाहरू नेपाली भाषामै प्रकाशित गर्न लगाउन पनि ‘मुख्य भाषा’ सेक्सनमा नेपाली नै लेख्न अधिकारीले आग्रह गरे । इंग्ल्यान्ड र वेल्सको जनगणना गर्ने अफिस फर नेसनल स्टाटिसटिक्स (ओएनएस) का सामुदायिक सल्लाहकार समीर गुरुङ अहिले नेपाली समुदायलाई जनगणनामा भाग लिन प्रेरित गरिरहेका छन् ।

जनगणना विवरणकै आधारमा स्थानीय तहले नीति निर्माण, बजेट, यातायात, स्वास्थ्य, शिक्षाजस्ता सेवामा आफ्नो योजना बनाउने भएकाले एक दशकमा आउने मौका नछुटाउन गुरुङको सल्लाह छ । जनगणनामा सहभागी नभए एक हजार पाउन्डसम्म जरिवाना लाग्नेछ । जनगणनामा नेपाली समुदायको यथार्थ विवरण आउन सके यसबाट नेपाली समुदायलाई बेलायतका स्थानीय काउन्सिल, स्वास्थ्य सेवा, शैक्षिक क्षेत्रलगायतबाट पर्याप्त सेवा उपलब्ध हुन सक्ने बताउँछन् नेपाल अध्ययन केन्द्र बेलायतका रिसर्च एसोसिएट नरेश खपांगीमगर ।

‘सरकारले जारी गर्ने स्वास्थ्यलगायतका महत्त्वपूर्ण सूचनाहरू नेपाली भाषामा प्रकाशन हुनेछन् । विभिन्न निकायमा लिइने अभिलेखमा आफ्नो पहिचानमा नेपाली लेख्ने महल खडा हुन सक्नेछ । यसबाट हाल यूकेमा रहिरहेका नेपालीलाई मात्र होइन, भविष्यका नेपाली पुस्तालाई पनि फाइदा पुग्नेछ,’ मगरले भने ।अहिले बेलायतमा करिब डेढदेखि दुई लाख नेपाली रहेको अनुमान छ । बेलायतमा सन् २०११ मा भएको जनगणनाअनुसार इंग्ल्यान्ड र वेल्समा ६० हजार २०२ र स्कटल्यान्डमा १ हजार २६८ जना नेपाली थिए ।

प्रकाशित : चैत्र ५, २०७७ १४:२४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ह्यारी र मेघनको आरोपबारे बेलायती राजदरबार गम्भीर

नवीन पोखरेल

लण्डन — बेलायती राजकुमार ह्यारी र उनकी पत्नी मेघन मार्कलले लगाएको आरोपलाई बेलायती राजदरबारले गम्भीर रूपमा लिएको जनाएको छ । ह्यारी र मेघनको अन्तर्वार्तामा राजपरिवारभित्रको रंगभेदको अवस्थाबारे रहस्य खुलेपछि यसबारे देश/विदेशमा ठूलो चर्चा भइरहेको छ । यसले बेलायती राजदरबारमा समेत तरंग पैदा गरेको छ ।

अमेरिकी टेलिभिजनकर्मी ओप्रा विन्फ्रीसँगको अन्तर्वार्ताका क्रममा ह्यारी दम्पती ।  तस्बिर : सीबीएस 

मेघनले उठाएको राजपरिवारभित्रको रंगभेदसम्बन्धी विषयमा मुख खोल्दै राजदरबारले उनको आरोपलाई गम्भीर रूपमा लिएको र दुःखी बनेको जनाएको छ । राजपरिवारका सदस्यबाटै जातीय विभेदको आरोप लागेपछि राजदरबारलाई पनि प्रतिक्रिया जनाउन दबाब बढेको हो ।

अन्तर्वार्ताका क्रममा ह्यारी र मेघनले दिएका अभिव्यक्ति ‘चिन्ताजनक’ भन्दै बकिङ्घम दरबारले यो विषयलाई ‘गम्भीरतापूर्वक लिएको’ प्रस्ट पारेको हो । बेलायती महारानी एलिजावेथका तर्फबाट जारी विज्ञप्तिमा राजपरिवारमाथि लागेका आरोपलाई आफ्नै ढंगले सम्बोधन गरिने जनाइएको सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । बेलायती राजपरिवारका शीर्ष सदस्यहरूको आपत्कालीन बैठकपछि दरबारले विज्ञप्ति जारी गरेको हो । बैठकमा राजपरिवारका वरिष्ठ सदस्यहरूको सहभागिता थियो । यसअघि मेघनले अमेरिकी टेलिभिजनकर्मी ओप्रा विन्फ्रीसँगको अन्तर्वार्तामा शाही परिवारका एक सदस्यले उनीहरूको छोरा आर्चीको छाला कति कालो होला भनेर चिन्ता व्यक्त गरेको उल्लेख गरेकी थिइन् । मेघनले राजपरिवारका सदस्यबाटै आफूमाथि भएको अपमान र विभेदका कारण आत्महत्यासम्मको सोच बनाउन बाध्य बनेको बताएकी थिइन् ।

राजदरबारले भने मेघन र ह्यारीले गरेको भनिएको नमिठो अनुभवबारे दुःख व्यक्त गरेको छ । साथै, उनीहरू सधैं ‘राजपरिवारका प्यारा सदस्य’ रहिरहने पनि विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । व्यक्तिगत कुरा खोतलिएको उक्त अन्तर्वार्तामा मेघनले सन् २०१८ मे महिनामा ह्यारीसँग विवाह भएपछि अवस्था बिग्रन सुरु भएको र सहयोग माग्दा पनि आफूले नपाएको बताएकी थिइन् ।

राजकुमार ह्यारीले आफू जिम्मेवारीबाट अलग्गिन चाहेको बताएपछि बाबु राजकुमार चार्ल्सले आफ्नो फोनसमेत उठाउन छाडेका बताएका थिए । ह्यारीले आफ्नी हजुरआमा महारानी एलिजावेथ द्वितीयासँग भने सम्बन्ध साँच्चिकै राम्रो भएको र नियमित कुराकानी हुने बताएका थिए । सन् २०२० को मार्चमा राजकीय जिम्मेवारीबाट अलग्गिएपछि ह्यारी र मेघन आफ्नो पहिलो बच्चासहित अमेरिकाको क्यालिफोर्नियामा बस्दै आएका छन् ।

प्रकाशित : फाल्गुन २७, २०७७ ०७:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
थप केही विश्वबाट
×