अस्ट्रेलियाका महान्यायाधिवक्ताद्वारा बलात्कार आरोप अस्वीकार- विश्व - कान्तिपुर समाचार

अस्ट्रेलियाका महान्यायाधिवक्ताद्वारा बलात्कार आरोप अस्वीकार

नारायण खड्का

अस्ट्रेलिया — अस्ट्रेलियाका महान्यायाधिवक्ता क्रिस्टियन पोर्टरले आफूमाथि लगाइएको बलात्कार आरोप अस्वीकार गरेका छन् । ५० वर्षीय पोर्टरले ३३ वर्षअघि आफूलाई बलात्कार गरेका एक महिलाले आरोप लगाएकी थिइन् । 



अस्ट्रेलियाको महान्यायाधिवक्ता केन्द्र सरकारको वरिष्ठ मन्त्री रहने व्यवस्था छ । पोर्टरले सन् १९८८ मा १६ वर्षकी युवतीलाई बलात्कार गरेका भन्दै एक पत्र गतसाता प्रधानमन्त्री स्कट मरिसनलाई पठाइएको थियो । पोर्टरले आरोपित व्यक्ति आफू भएको सार्वजनिक गर्दै प्रधानमन्त्रीसहित केही सांसदलाई पठाइएको पत्रको खण्डन गरेका हुन् ।

उक्त पत्र सञ्चारमाध्यमबाट सार्वजनिक भएपछि पोर्टरले बुधबार पत्रकार सम्मेलन गरेर आरोपको खण्डन गरेका हुन् । ती महिलाले भने करिब एक वर्षअघि नै आत्महत्या गरिसकेकी छन् । उनले केही समय पहिले न्यु साउथ वेल्स प्रहरीमा यसबारे उजुरी दिएकी सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । तर उनको मृत्युपछि उक्त मुद्दाको छानबिन बन्द गरिएको थियो । बुधबार पश्चिम अस्ट्रेलियाको पर्थमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै महान्याधिवक्ता पोर्टरले प्रहरीले घटनाको अनुसन्धान गरिरहेका कारण मिडियामा आउन उचित नठानेको बताए । बीबीसीका अनुसार न्यु साउथ वेल्स प्रहरीले आवश्यक प्रमाण नभएका कारण उक्त घटनाको छानबिन बन्द गरेको मंगलबार जनाएको थियो ।

पत्रकार सम्मेलनमा पोर्टरले ३३ वर्षअघि सिड्नीमा आयोजित वादविवाद प्रतियोगितामा आरोप लगाउने युवतीसँगै आफू गएको भए पनि त्यस्तो अनैतिक कार्य नगरेको बताएका हुन् । उनले आरोप लगाइएको घटना हुँदै नभएको र आफुले सार्वजनिक रूपमा भन्नै पर्ने आवश्यक्ता भएको जनाए । पत्रकार सम्मेलनमा उनले पटकपटक आफूले उक्त कार्य नगरेको बताएका थिए । त्यस क्रममा पोर्टरले त्यतिबेला ती युवतीलाई खुसी र बौद्धिक पाएको स्मरण गरे ।

पोर्टरले राजीनामा दिनुपर्ने माग कडा रूपमा उठेको भए पनि उनले त्यसबारे नसोचेको बताए । उनले आफूले गर्दै नगरेको घटनालाई लिएर पद छाडेको खण्डमा अस्ट्रेलियामा आफूले नगरेको कार्यमा समेत आफ्नो करियर गुमाउने डर हुने दाबी गरेका स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । यद्यपि उनले आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यका कारण दुई साताका लागि बिदा लिने जनाएका छन् । रक्षामन्त्री लिन्डा रेनल्डसको कार्यालयमा काम गर्ने ब्रिटनी हिगिन्सले करिब एक वर्षअघि आफूमाथि आफ्नै सहकर्मीद्वारा बलात्कार भएको आरोप लगाएको केही समयपछि सार्वजनिक भएको यस घटनाले अस्ट्रेलियाली राजनीतिलाई भने तताएको छ ।

प्रधानमन्त्री स्कट मरिसनले सोमबार आरोपित मन्त्रीले आरोप अस्वीकार गरेका र घटनाबारे प्रहरीले अनुसन्धान गरिरहको बताएका थिए । आरोपित महिलाका साथीहरूले भने यस घटनाको छानबिन हुनुपर्ने माग गरिरहेका छन् । सन् २०१७ मा महान्यायाधिवक्ता भएका पोर्टर अस्ट्रेलियाली राजनीतिमा निकै प्रभावशाली मानिन्छन् । कतिपयले उनलाई भावी प्रधानमन्त्रीका रूपमा समेत हेर्दै आएका छन् । तर यो घटनापछि भने उनको राजनीतिक भविष्यलाई केही क्षति पुग्ने आँकलन गरिएको छ ।

प्रकाशित : फाल्गुन २०, २०७७ ०८:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पाइलैपिच्छे प्रश्न

भाषिक रूपले नेपाल समृद्ध छ तर शासकहरू यसलाई सम्पत्ति मान्न तयार छैनन् । यो कस्तो राष्ट्रवाद हो, जहाँ रैथाने भाषालाई समेत आफ्नो मानिँदैन !
चन्द्रकिशोर

उसको मृत्यु हुँदै थियो । दुनियाँलाई बुझिसकेको उसमा बाँच्ने इच्छा शेष थिएन । उसको श्वास–प्रश्वासको गति सुस्त हुँदै गइरहेको थियो । नशालु, मधुर र आत्मीय मूर्च्छाले सुस्तरी–सुस्तरी उसलाई आफूभित्र तान्दै लगेको थियो । उसका आँखा बन्द थिए । अनुहारमा शान्ति र आनन्दको आभा फैलिँदै गएको थियो ।

‘यस्तो क्षणमा पनि ऊ कति निश्चिन्त देखिएको छ !’ कसैले भन्यो, ‘मृत्युको क्षणमा पनि उसको अनुहारमा कस्तो खुसी झल्किएको छ !’ त्यही बेला कसैले उसको नाम लिएर बोलायो, ‘हेर, अलिकति हेर त ! तिमीलाई भेट्न को आएको छ !’ उसको निधारमा रेखाहरू कोरिए । लाग्यो, उसको चेतनामा कहीँ–कतै कष्टदायक बेचैनी उब्जियो । आँखा अलिकति खुले । ऊ अलिकति छटपटायो । मुख खुल्दै आयो । अन्तमा, मृत्युको बखत उसको अनुहार त्यस्तै रहन गयो ।

‘शान्ति’ शीर्षक उपर्युक्त लघुकथा हो, हिन्दीका चर्चित लेखक उदय प्रकाशको । स्मरणीय छ, साहित्यलाई युगको चेतना मानिन्छ । कुनै पनि सत्ताले आफू ढल्न लाग्दासम्म आफ्नो अवसानको हेक्का पाउँदैन । उसका लाभार्थीहरूले त्यसमा ‘नूतन’ स्फूर्ति पाइरहेका हुन्छन्; ज्ञान–विज्ञानका खानी ठानिरहेका हुन्छन्; व्यक्तिविशेषलाई राष्ट्रियताको समष्टिगत आधार ठम्याइरहेका हुन्छन्; सत्ताको रमझम र बागडोरलाई नै अन्तिम सत्य मानिरहेका हुन्छन् । तिनका लागि अमुकको आगमन एउटा अर्को सम्भावनाको गोटीचाल हुने गर्छ । सत्तालाई विश्वास गरेर शक्तिको मतियार बन्ने कथित विदुरहरूको विश्वसनीयता स्खलित हुँदै जानु जोखिमपूर्ण भए पनि अनौठो होइन । उपर्युक्त कथाले अभिव्यक्त गरेको भावना अझ बढी प्रगाढ र बहुआयामी छ । साहित्यले प्रवाह गर्ने चेतना धेरै फराकिलो हुन्छ । नियालेर हेर्‍यो भने यस्तो कथा–चरित प्रत्येक सत्ता प्रतिष्ठानमा भेटिन्छ ।

प्रसिद्ध अस्तित्ववादी चिन्तक ज्याँ पाल सार्त्रले भनेका छन्, ‘व्यवस्था स्वयं व्यक्तिले बनाउँछ, सहज बचाइका लागि । तर जब त्यही व्यवस्थाले व्यक्तिलाई खान लाग्छ, तब उसको स्वतन्त्र चेतनाले क्रान्तिको पुकार गर्न थाल्छ ।’ उपर्युक्त उद्धरण सार्वजनिक र सर्वव्यापी मानवमूल्यको सर्वोच्च उद्घोष र प्रतिष्ठाको परिभाषा हो । मानव अधिकारको कल्पना र आरम्भ पनि यही हो । संघीय राजधानीको एक प्रहरी वृत्तमा आफ्नो मातृभाषामा संवाद गर्न खोज्दा त्यसलाई अपराध ठान्ने मानस अझै शासकीय वृत्तमा जिउँदै छ । चालु संविधान पनि ‘हामी सार्वभौमसत्तासम्पन्न नेपाली जनता’ भनेर नै सुरु भएको छ । तर त्यो संविधानमा लेखिएका अक्षरहरू शासनमा आत्मवरण भएनन् ।

परिणामतः एउटा नेपालीले अर्को नेपालीसँग आफ्नो मातृभाषामा कुराकानी गर्दा असह्य हुने मानस अझै छ । भाषिक रूपले नेपाल समृद्ध छ तर शासकहरू यसलाई सम्पत्ति मान्न तयार छैनन् । मानव अधिकारका निम्ति भाषिक समानता हुन जरुरी छ । कुनै पनि व्यक्ति आफ्नो पहिचान मेट्न चाहँदैन । यो कस्तो राष्ट्रवाद हो, जहाँ रैथाने भाषालाई समेत आफ्नो मानिँदैन ! व्यवस्थाहरू फेरिँदै गए, प्रवृत्ति यथावत् रहिरहे । अहिले विभिन्न सहरमा साहित्य महोत्सवहरू हुँदै छन् । पछिल्ला वर्षहरूमा काठमाडौंबाहिर सुर्खेत, पोखरा, काकडभिट्टा, जनकपुर लगायतमा यो क्रम फैलिँदै गएको छ । यी मूलतः संवाद महोत्सव हुन् ।

यतिखेर असल परम्पराहरूले निरन्तरता पाइरहनु अनिकालमा बीउ जोगिनुजस्तै हो । जुनसुकै समाजभित्र आफ्ना अन्तर्मनको आवाज मुखरित पार्न सक्ने व्यक्तिहरू लोप भइसकेका छैनन् । शासकीय प्रतिक्रियाबाट निरपेक्ष रहेर भुइँ यथार्थलाई आवाज दिनु सानो आँट होइन पनि । तर यस्ता व्यक्तिहरूलाई एकसूत्रमा बाँध्ने कसरी ? संकटका बेला दिशानिर्देश गर्न सक्नेहरूको पहिचान गर्ने कसरी ? अन्तर्जालमा दलीय दलदलका सैनिकहरूले त्यस्ता अभियन्ताहरूको स्वीकार्यतालाई आक्षेपित गरिरहेका हुन्छन् । यी महोत्सवहरू एकल वर्चस्वको सूत्रधार बन्नु हुँदैन, अतीतका केन्द्रीकृत अहंकारको वाहक बन्नु हुँदैन । फक्रिँदै गरेका यस्ता महोत्सवहरू नवयुगका ढुकढुकी बन्न प्रयत्नरत हुनुपर्छ; काठमाडौंमा अभिमञ्चित महोत्सवहरूभन्दा पृथक् अस्तित्व लिएर प्रकट हुनुपर्छ । तिनमा साँच्चिकै परिवर्तनको पाञ्चजन्य सुनिनुपर्छ ।

विमर्शको परम्परा स्थापित हुँदै जानु, समयसापेक्ष फड्को मार्दै जानु सराहनीय हो । स्वतन्त्र चिन्तनबेगर समाज अगाडि बढ्न सक्दैन । अहिले त्यस्तो आँटिलो जमात चाहिएको छ जसले विद्यमान धार्मिक, सांस्कृतिक, आर्थिक वा राजनीतिक सत्ताहरूलाई प्रश्न गर्न सकोस् । जनकपुर जो मिथिलाचञ्ल हो, जसका बारेमा आहान नै छ— ‘पग पग पोखरि माछ मखान’ । अर्थात्, जनकपुरमा पाइलैपिच्छे पोखरी छन्, जहाँ माछापालन र मखानको खेती गरिन्छ । अहिलेको परिवर्तित परिवेशमा ‘पाइलैपिच्छे प्रश्न’ को आग्रही बन्नुपरेको छ । प्रश्नको उठान हुनु आफैंमा परिवर्तनको प्रस्थानविन्दु हो । संघर्षको मोर्चामा प्रश्नहरूको व्यापकताले नै ऐक्यबद्ध जमातहरू खडा गर्दै जान्छ । जनकपुरको इतिहास प्रश्न गर्ने अष्टावक्रहरूको कथा हो ।

नेपालमा कम्युनिस्टहरू लोकोन्मुख छैनन् । चाल, चरित्र र चेहरामा वामपन्थीपन नदेखिए पनि उनीहरूले त्यो नामको छाता ओढिरहेकै छन् । अहिलेकै सत्ता राजनीतिमा हेरौं, कम्युनिस्ट नामको आकर्षणले नै होला, दुवै कित्तामा एकीकरणको चाहना तुहिएको छैन । कम्युनिस्ट ब्रान्डनेम अझै कैयौं दशकसम्म नेपालमा सत्तामा पुग्ने सिँढी बनिरहनेछ । स्थापित हुँदै गरेको लोकतन्त्रले, यी कम्युनिस्ट नामधारीहरूको गृहकलहका कारण आभा गुमाउँदै गएको छ । राजनीतिक मूल्यमान्यताको कोणबाट तिनीहरू लोकतान्त्रिक छैनन्, भलै लोकतान्त्रिक संविधानको शपथ खाएका छन् । सत्ताको डाडुपन्यु समाएका होऊन् वा तिनीहरूसँग ठगठाग गरेर गुजारा चलाउनेहरू, तिनीहरू कम्युनिस्टहरूको दन्तबझानबाट विरक्त हुनुपर्ने हो, तर त्यस्तो देखिएको छैन ।

आफूलाई बनाएको संस्थाको हत्या गर्न तम्सिनेमाथि ज्यान मार्ने उद्योगमा मुद्दा लगाउनुको साटो उसैको भूमिकाको औचित्य पुष्टि गर्ने, उसको निरन्तरतालाई जायज औंल्याउने गरिरहेका छन् तिनीहरू । स्पष्ट उत्तर कसैलाई थाहा छैन तर प्रश्न उठेको छ— लोकतन्त्र भनेको संविधानका धारा–उपधारामा कैद फगत प्राविधिक पक्ष मात्र हो ? कि यसले केही नैतिक मूल्यहरूलाई समेत आत्मसात् गरेको हुन्छ ? राजनीतिक वातावरण अनपेक्षित रूपमा अनायास गम्भीर हुन पुगेको छ । यसका अनेक अर्थ हुन सक्छन् । आकाशमा कालो बादल देख्नासाथ पानी पर्न सक्छ, चट्याङ पर्न सक्छ, हुरीबतास आउन सक्छ । राजनीतिको आकाशमा कालो बादल छाएको छ । संसद् विघटन र त्यसका मतियारलाई गौण बनाइएको छ । यहाँ राजनीतिलाई सम्भावनाहरूको खेल बताएर जसरी पनि सत्तामा रहिरहने उपक्रम दोषरहित मानिँदै छ । यस्तोमा संसद् पुनःस्थापनाले न कसैको जितलाई अटल बनाएको छ न त कसैको हारलाई ।

कुनै पनि समाजको तागत उसभित्रको प्रश्न गर्ने साहस र सामर्थ्यमा मापन हुन्छ । प्रश्नहरूको खोजी र दाबी जागरुक समाजमै भेटिन्छ । प्रश्न उसैले उठान गर्न सक्छ जसले सत्तालाई चिन्न सक्छ, वर्चस्वशाली मानसको शल्यक्रिया गर्न सक्छ । समाज संकटमा परेका बेला भाग्ने वा अमुक सत्ता प्रतिष्ठानको प्रशस्तिगान गरेर क्षणिक फाइदा बटुल्नेहरू पनि यसमा कम दोषी छैनन् । अनैतिक सत्ताबाट आशीर्वाद लिन चाहनेहरू समाजमा स्वीकार्य भैरहेसम्म चोरबाटोबाट सत्तामा जम्न खोज्नेहरू रहिरहन्छन् । आफ्नो स्वत्वको खोजी गर्दै प्रश्न गर्नेहरूलाई विभाजनकारी बनाउने प्रयत्न भीरबाट झरेको सत्ताले अझै पनि गर्न छाडेको छैन । जसले सत्तामाथि प्रश्न गर्छ, उसमाथि प्रायोजित प्रश्नहरूको ओइरो लगाइन्छ । तर, सत्तालाई प्रश्न गर्न छोड्नु हुँदैन ।

प्रकाशित : फाल्गुन २०, २०७७ ०८:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×