मोदी सरकारलाई सर्वोच्च अदालतको चेतावनी- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मोदी सरकारलाई सर्वोच्च अदालतको चेतावनी

‘कृषक आन्दोलनप्रति राम्रो व्यवहार देखाऊ र नयाँ कानुन रोक’
सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — भारतको सर्वोच्च अदालतले नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको सरकारलाई आन्दोलनरत किसानहरुसँगको राम्रो व्यवहार गर्न र परिस्थिति बिग्रँदै गएका कारण विवादास्पद तीनवटा कृषि कानुन तत्काल स्थगन नगरे आफूले रोक्ने चेतावनी दिएको छ ।

केन्द्र सरकारले नयाँ कृषि कानुनका विरुद्ध परेको रिटको सुनुवाइका क्रममा प्रधानन्यायाधीश एसए बोब्डेले त्यस्तो चेतावनी दिएका हुन् । ‘वार्तामा के भइरहेको छ भन्ने हामीलाई थाहा छैन । त्यसैले केही समयका लागि कानुनलाई किन स्थगन नगर्ने?,’ प्रधानन्यायाधीश बोब्डेलाई उद्धृत गर्दै लाइभ ल डट इनले लेखेको छ ।

साथै अदालतले किसान आन्दोलनप्रति सरकारले देखाएको व्यवहारप्रति असन्तुष्टि प्रकट गरेको छ । ‘सरकारले आन्दोलनप्रति देखाएको व्यवहार गरिरहेको त्यसले निकै निराश बनाएको छ । कानुन ल्याउनु अघि के कस्तो छलफल गरियो थाहा छैन । धेरै राज्यहरु यसको विरोधमा छन्,’ बोब्डेले भनेका छन् ।

‘यदि परिस्थिति बिग्रिएको खण्डमा हामी दोषी हुनेछौँ । हामी कोही पनि घाइते नहोस् र हाम्रो हातमा रगत नलागोस् भन्ने चाहन्छौं,’ बोब्डेले भनेका छन् । त्यसैगरी अदालतले आन्दोलनरत पक्षलाई यदि कानुन स्थगन गरिएको खण्डमा आन्दोलन जारी रहन्छ वा रहँदैन भनेर सोधेको बताइएको छ । साथै अदालतले सरकारलाई एउटा समिति बनाउन र त्यसको रिपोर्टका आधारमा अघि बढ्न पनि सरकारलाई सुझाव दिएको छ ।

सरकारले ल्याएको तीन वटा नयाँ कृषि कानुनको विरोधमा विगत पाँच महिनादेखि विभिन्न राज्यका किसानहरु आन्दोलनरत् छन् । सरकारले ल्याएको नयाँ कृषि कानुन खारेज हुनुपर्ने र कृषि उपजको न्यूनतम समर्थन मूल्य निर्धारण गर्नुपर्ने उनीहरुको माग छ । सरकारले बेवास्ता गरेपछि उनीहरु गत ११ मंसिरदेखि पञ्जाब, राजस्थान, हरियाणालगायतका राज्यबाट आएका किसानहरु दिल्लीको सीमामा धर्ना दिएर बसेका छन् । यस अवधिमा हृदयघात, आत्महत्यालगायतका कारण चालीसभन्दा किसानहरुको ज्यान गइसकेको छ ।

सरकारले भने नयाँ कानुनले किसानहरुले आफ्नो उत्पादनको उचित मूल्य पाउने भन्दै बचाउ गर्दै आएको छ । कृषि कानुनको विषयलाई लिएर आन्दोलतरत पक्ष र सरकारबीच आठ पटक वार्ता भए पनि कुनै सहमति जुटन सकेको छैन । अर्को वार्ताको मिति २ माघलाई निर्धारण गरिएको छ । किसानहरुले २६ जनवरी अर्थात् भारतको गणतन्त्र दिवसको दिन दिल्लीसम्म ट्र्याक्टर ऱ्याली गर्ने चेतावनीसमेत दिइसकेका छन् ।

प्रकाशित : पुस २७, २०७७ १३:५७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दिल्लीमा पनि बर्ड फ्लु देखियो

सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — भारतको राजधानी नयाँदिल्लीमा पनि बर्ड फ्लु देखिएको छ । दिल्लीका मयुर बिहार, सरिता बिहार, सञ्जय ताल र द्वारकामा केही दिनअघि मरेका हाँस र कागहरुको परीक्षण गरिएको थियो । सोमबार बिहान आएको रिपोर्टले ती चराहरुमा बर्ड फ्लु पुष्टि गरेको छ ।

बर्ड फ्लु पुष्टि भएसँगै दिल्ली सरकारले पन्छीहरुको आयातमा रोक लगाउने निर्णय गरेको छ । साथै गाजीपुरस्थित मुलुककै ठूलो पोल्ट्री बजारलाई बन्द गरिएको छ ।

सबैभन्दा पहिले हिमाचलको काँगडा जिल्लाअन्तर्गतको पोङ ड्याम ताल आरक्ष क्षेत्रमा मरेका १८ सयभन्दा बढी अप्रवासी हाँसमा बर्ड फ्लुको संक्रमण पुष्टि भएको थियो । संक्रमण पुष्टि भएपछि आरक्ष प्रशासनले पर्यटकहरुसँगै स्थानीयहरुको प्रवेशमा रोक लगाएको छ । त्यहाँ मरेका चराहरुमध्ये नब्बे प्रतिशत आप्रवासी हाँस भएको आरक्षका अधिकारीहरुलाई उद्धृत गर्दै भारतीय सञ्चार माध्यमहरुले जनाएका थिए । त्यस क्षेत्रमा बर्सेनि लाखको हाराहारीमा त्यस्ता चराहरु हिमालय क्षेत्र पार गर्दै मध्य एसिया, रुस, मंगोलियालगायतका क्षेत्रबाट त्यहाँ आउने गरेका छन् । बर्ड फ्लु पुष्टि भएपछि काँगडा जिल्लाका फतेहपुर, देहरा, जवाली, इन्दोरालगायतका क्षेत्रमा कुखुरा, हाँस र तिनको मासु र अण्डालगायतका उत्पादन खरिद बिक्री र निकासी गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको थियो ।

यसबीच भारतको केन्द्र सरकारले देशभरि नै सावधानी अपनाउन राज्य सरकारहरुलाई विशेष निर्देशन दिएको छ । हालसम्म दिल्लीलगायत ९ वटा राज्यमा बल्र्ड फ्लुको संक्रमण पुष्टि भएको छ । दिल्ली छेउको हरियाणा राज्यमा बल्र्ड फ्लुबाट सबैन्दा बढी चराहरु मरेका छन् । त्यहाँ पछिल्लो केही हप्तामा मात्र चार लाखभन्दा बढी चरा मरेको बताइएको छ ।

बर्ड फ्लु एचफाइभ एन वान जातिको विषाणुको कारण पन्छीहरुमा लाग्ने रुघाखोकी जस्तो एक प्रकारको रोग हो । यो रोगबाट जंगली र घरपालुवा दुवैथरीका पन्छीहरु संक्रमित हुने भए पनि विशेषगरी घरपालुवा पन्छीहरुका लागि बढी घातक मानिन्छ । र, मानव स्वास्थ्यका लागि पनि यो भाइरस जोखिमयुक्त मानिन्छ ।

सन् २००६ मा भारतले वल्र्ड फ्लुका कारण ठूलो क्षति बेहोरेको थियो । खुला सीमामा कारण भारतबाट कुखुरा/हाँस र तिनका चिल्ला र अण्डा चोरीपैठारी हुने गरेको छ । भारतमा बर्ड फ्लु देखिएका कारण त्यसकिसिमको चोरीपैठारी नरोक्ने हो भने नेपालमा पनि यो संक्रमण भित्रिन सक्ने देखिन्छ । सँगै आप्रवासी चराहरुका कारण पनि संक्रमण फैलने जोखिम बढी हुने गरेको छ ।

आप्रवासी चराहरुका लागि नेपालमा पनि गतिलो गन्तव्यका रुपमा चिनिन्छ । नेपालमा पहिलो पटक सन् २००९ मा यो संक्रमण देखिएको थियो । जसका कारण चितवन, धादिङलगायतका जिल्लाका पोल्ट्री व्यवसायमा ठूलो क्षति पुगेको थियो । नेपालमा यो व्यवसायमा मात्र करिब असी अर्बभन्दा बढीको लगानी रहेको छ । यो क्षेत्रको मुलुकको कुल ग्राहस्थ उत्पादनमा चार प्रतिशतको योगदान छ भने डेढ लाखभन्दा बढीले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएको अनुमान छ ।

प्रकाशित : पुस २७, २०७७ १२:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×