दिल्लीमा पनि बर्ड फ्लु देखियो- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दिल्लीमा पनि बर्ड फ्लु देखियो

सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — भारतको राजधानी नयाँदिल्लीमा पनि बर्ड फ्लु देखिएको छ । दिल्लीका मयुर बिहार, सरिता बिहार, सञ्जय ताल र द्वारकामा केही दिनअघि मरेका हाँस र कागहरुको परीक्षण गरिएको थियो । सोमबार बिहान आएको रिपोर्टले ती चराहरुमा बर्ड फ्लु पुष्टि गरेको छ ।

बर्ड फ्लु पुष्टि भएसँगै दिल्ली सरकारले पन्छीहरुको आयातमा रोक लगाउने निर्णय गरेको छ । साथै गाजीपुरस्थित मुलुककै ठूलो पोल्ट्री बजारलाई बन्द गरिएको छ ।

सबैभन्दा पहिले हिमाचलको काँगडा जिल्लाअन्तर्गतको पोङ ड्याम ताल आरक्ष क्षेत्रमा मरेका १८ सयभन्दा बढी अप्रवासी हाँसमा बर्ड फ्लुको संक्रमण पुष्टि भएको थियो । संक्रमण पुष्टि भएपछि आरक्ष प्रशासनले पर्यटकहरुसँगै स्थानीयहरुको प्रवेशमा रोक लगाएको छ । त्यहाँ मरेका चराहरुमध्ये नब्बे प्रतिशत आप्रवासी हाँस भएको आरक्षका अधिकारीहरुलाई उद्धृत गर्दै भारतीय सञ्चार माध्यमहरुले जनाएका थिए । त्यस क्षेत्रमा बर्सेनि लाखको हाराहारीमा त्यस्ता चराहरु हिमालय क्षेत्र पार गर्दै मध्य एसिया, रुस, मंगोलियालगायतका क्षेत्रबाट त्यहाँ आउने गरेका छन् । बर्ड फ्लु पुष्टि भएपछि काँगडा जिल्लाका फतेहपुर, देहरा, जवाली, इन्दोरालगायतका क्षेत्रमा कुखुरा, हाँस र तिनको मासु र अण्डालगायतका उत्पादन खरिद बिक्री र निकासी गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको थियो ।

यसबीच भारतको केन्द्र सरकारले देशभरि नै सावधानी अपनाउन राज्य सरकारहरुलाई विशेष निर्देशन दिएको छ । हालसम्म दिल्लीलगायत ९ वटा राज्यमा बल्र्ड फ्लुको संक्रमण पुष्टि भएको छ । दिल्ली छेउको हरियाणा राज्यमा बल्र्ड फ्लुबाट सबैन्दा बढी चराहरु मरेका छन् । त्यहाँ पछिल्लो केही हप्तामा मात्र चार लाखभन्दा बढी चरा मरेको बताइएको छ ।

बर्ड फ्लु एचफाइभ एन वान जातिको विषाणुको कारण पन्छीहरुमा लाग्ने रुघाखोकी जस्तो एक प्रकारको रोग हो । यो रोगबाट जंगली र घरपालुवा दुवैथरीका पन्छीहरु संक्रमित हुने भए पनि विशेषगरी घरपालुवा पन्छीहरुका लागि बढी घातक मानिन्छ । र, मानव स्वास्थ्यका लागि पनि यो भाइरस जोखिमयुक्त मानिन्छ ।

सन् २००६ मा भारतले वल्र्ड फ्लुका कारण ठूलो क्षति बेहोरेको थियो । खुला सीमामा कारण भारतबाट कुखुरा/हाँस र तिनका चिल्ला र अण्डा चोरीपैठारी हुने गरेको छ । भारतमा बर्ड फ्लु देखिएका कारण त्यसकिसिमको चोरीपैठारी नरोक्ने हो भने नेपालमा पनि यो संक्रमण भित्रिन सक्ने देखिन्छ । सँगै आप्रवासी चराहरुका कारण पनि संक्रमण फैलने जोखिम बढी हुने गरेको छ ।

आप्रवासी चराहरुका लागि नेपालमा पनि गतिलो गन्तव्यका रुपमा चिनिन्छ । नेपालमा पहिलो पटक सन् २००९ मा यो संक्रमण देखिएको थियो । जसका कारण चितवन, धादिङलगायतका जिल्लाका पोल्ट्री व्यवसायमा ठूलो क्षति पुगेको थियो । नेपालमा यो व्यवसायमा मात्र करिब असी अर्बभन्दा बढीको लगानी रहेको छ । यो क्षेत्रको मुलुकको कुल ग्राहस्थ उत्पादनमा चार प्रतिशतको योगदान छ भने डेढ लाखभन्दा बढीले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएको अनुमान छ ।

प्रकाशित : पुस २७, २०७७ १२:५७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ग्यास उद्योगले मापदण्ड मिच्दा बस्ती जोखिममा

नियमावलीमा ग्यास उद्योग बस्ती र अन्य उद्योगभन्दा कम्तीमा पाँच किलोमिटर टाढा हुनुपर्ने व्यवस्था छ । तर काभ्रेमा सञ्चालित ग्यास उद्योगहरूबीचकै दूरी तीन सय मिटर पनि छैन । 
नगेन्द्र अधिकारी

काभ्रे — जिल्लामा स्थापित ग्यास उद्योगहरूले मापदण्ड पालना नगर्दा बस्ती जोखिममा परेका छन् । उनीहरूले सुरक्षाका कुनै उपाय अपनाएका छैनन् ।

बनेपा–१३ स्थित गौरीशंकर ग्यास उद्योग (हिमाल ग्यास) मा शुक्रबार ९ सय ८० किलो क्षमताको ट्यांकी पड्कँदा तीन कर्मचारी घाइते भएका थिए । चुहावट भएका सिलिन्डरको ग्यास भण्डारण गर्ने ट्यांकी पड्किएको थियो । विस्फोटबाट दुई ट्यांकीमा क्षति पुगे पनि आगलागी सुरु नभएका कारण ठूलो दुर्घटना हुन पाएन । ‘ग्यास लिक भएर विस्फोट भए पनि आगलागी सुरु भएनछ,’ काभ्रेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी शिवकुमार पोखरेलले भने, ‘तर नजिकै बस्ती, अस्पताल भएका कारण यसले जोखिम रहेको देखायो, प्राविधिक अनुगमन गरेर कारबाही अघि बढाउँछौं ।’

नेपाल आयल निगमको एलपी ग्यास विनियमावली, २०६५ (संशोधनसहित) मा प्रस्तावित उद्योग गाउँबस्ती र अन्य उद्योगभन्दा पाँच किलोमिटर टाढा हुनुपर्छ । तर बनेपा–१० थापागाउँमा रहेका ३ ग्यास उद्योगबीचको दुरी ३ सय मिटर पनि छैन ।

सरकारी निकायका अधिकारीले आर्थिक प्रलोभनमा आँखा चिम्लेर स्वीकृति दिँदा बस्ती जोखिममा परेको सरोकारवाला बताउँछन् । बनेपा–४ स्थित सगरमाथा ग्यास उद्योग, बनेपा–१० स्थित सूर्य ग्यास उद्योग र चण्डेश्वरी ग्यास उद्योगको दुरी करिब ३ सय मिटर मात्रै छ । प्राय: एकै व्यक्ति सञ्चालक रहेका ती दुवै उद्योगको पर्खाल नै एउटै छ । २०५२ चैतमा साबिक उग्रतारा गाविस ठेगाना रहेर दर्ता भएको सगरमाथा ग्यास उद्योग पछि डिजिटल नापीको बेलामा उग्रचण्डी नाला गाविसमा परेको भन्दै त्यहीँ कर तिर्दै आएको छ ।

उद्योगहरूले भने स्थापना हुँदा अन्य मापदण्ड भएको र स्थापनापछि मात्रै बस्ती विकास भएको दाबी गर्दै आएका छन् । २०५८ जेठ ५ गते उद्योग विभागमा दर्ता भएको सूर्य ग्यास उद्योगले २०६५ असार १७ देखि नै सूर्य ब्रान्डको ग्यास बजारमा दिँदै आएको छ । २०६५ जेठ १९ गते उद्योग विभागमा दर्ता भएको चण्डेश्वरी ग्यास उद्योगले २०६८ देखि चण्डी ब्रान्डको ग्यास बजारमा दिँदै आएको छ ।

यी तीनै उद्योगमा आपत्कालीन सुरक्षा संयन्त्र प्रभावकारी छैन । तीनवटै उद्योगमा छुट्टै अग्निनियन्त्रक छैनन् । एक जना अपरेटर र फायर एक्स्टिङ्ग्विसरका भरमा उद्योग धानिएको छ ।

साबिक टुकुचानाला गाविसमा स्थापित उग्रचण्डी ग्यास उद्योग पनि मापदण्डअनुसार छैन । उद्योगीले पेस गरेको फर्जी कागजातको आधारमा गाविसले चार किल्ला प्रमाणित गरिदिएर स्थापनाका लागि सहमति दिएपछि उद्योग सञ्चालनमा आएको हो । उक्त उद्योग नजिकैको इन्द्रशोभा प्रावि र बस्तीबाट ५ सय मिटर मात्र टाढा छ । विद्यालयले त्यहाँ ग्यास उद्योग स्थापना गर्न अनपयुक्त भन्दै साबिक गाविस कार्यालयमा उजुरीसमेत दिएको थियो । उद्योगको नक्सा पाससमेत फर्जी रहेकाले स्थानीयले पनि मुद्दा दर्ता गरेका थिए ।

प्रकाशित : पुस २७, २०७७ १२:३०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×