ट्रम्पले हार स्वीकार नगरे के हुन्छ ?- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

ट्रम्पले हार स्वीकार नगरे के हुन्छ ?

ह्वाइटहाउबाट बाहिरिनुको विकल्प हुने छैन तर अर्कोपटक हुने चुनावमा भने उनी फेरि प्रतिपर्स्धामा उत्रन सक्छन् ।
एजेन्सी

वासिङ्टन — अमेरिकाको यसपटकको राष्ट्रपतीय चुनावमा डेमोक्र्याटिक दलका जो बाइडेन विजयी भएको प्रक्षेपण गरिएको केही दिन बितिसकेको छ तर उनका प्रतिस्पर्धी तथा वर्तमान राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अझै हार स्विकारेका छैनन् । ट्रम्पले आफू पराजित भएको स्वीकार गर्ने संकेतसमेत देखाएका छैनन् ।

चुनाव तथा मतगणनामा धाँधली भएका कारण परिणाम बाइडेनका पक्षमा आएको उनको आरोप छ तर उनले धाँधलीको कुनै प्रमाण भने हालसम्म सार्वजनिक गर्न सकेका छैनन् । मगतणना नसकिएका केही राज्यमा ट्रम्प दसौं हजार मतले पछि परेका कारण उनले चुनावी प्रक्षेपण उल्टाउन सक्ने कुनै सम्भावना छैन ।

तर राजनीतिक मान्यता र अमेरिकी राजनीतिक परम्पराविपरीत ट्रम्पका भनाइका कारण अमेरिका तरंगित भएको छ । राष्ट्रपति ट्रम्पका साथै उनको दलका केही नेता, परिवार, सल्लाहकार तथा समर्थकसमेत उनले हार स्वीकार गर्न नहुने पक्षमा देखिएका छन् ।

सिनेटमा रिपब्लिकन दलका नेता मिच मक्केनलले राष्ट्रपतिले कानुनअनुसार पुनः गणनाका लागि अनुरोध गर्ने अधिकार भएको बताएका छन् । विगत चार वर्षमा ट्रम्पले जति नै विवादित काम गरेका भए पनि रिपब्लिकन नेताहरू त्यसलाई सामना गर्ने रणनीतिमा देखिए । ट्रम्पका त्यस्ता कदमबारे उनीहरूले कुनै प्रतिक्रिया दिन चाहेनन् । उनीहरू ट्रम्पले गर्ने एउटै ट्वीटमार्फत् पछि लाग्ने उनका समर्थकको निसानामा पर्न नचाहेका पनि देखिन्थे ।

चुनावी नतिजाका विषयमा पनि रिपब्लिकनहरू कानुनी चुनौतीका विषयमा टुंगो लागेर नतिजा प्रमाणित नहुन्जेलसम्म राष्ट्रपतिले आफू पराजित नभएको अडान लिइरहुन् भन्ने चाहेको देखिएको छ । यद्यपि उनको कानुनी चुनौतीको कुनै औचित्य देखिएको छैन ।

रिपब्लिकनहरूले भने अब नवनिर्वाचित राष्ट्रपतिसँग मिलेर काम गर्ने र आगामी चुनावमा मध्यमार्गीहरूको समर्थन जुटाउने विषयमा पनि सोच्नु नै उत्तम हुन्छ । राष्ट्रपतिले जस्तो उनीहरू प्रतिस्पर्धीलाई लाभ पुग्ने सबै कुरा रातारात खत्तम हुन्छन् भन्ने विश्वास पनि गर्दैनन् । त्यही भएर उनीहरू राष्ट्रपतिसँग दाबी गर्ने अधिकार रहेको भन्दै उनलाई आफ्नो निराशा व्यक्त गर्न समय दिइरहेका देखिन्छन् ।

यसअघि न्याय मन्त्रालयलाई पठाएको एक पत्रमा अमेरिकी महान्यायाधिवक्ता विलियम बारले गम्भीर आरोपलाई एकदमै ध्यान दिएर हेर्नुपर्ने भए पनि अनुमानका भरमा संघीय अनुसन्धान अघि बढाउन नहुने बताइसकेका छन् । तर उनले अमेरिकी परम्परा लत्याउँदै राज्यहरूले परिणामलाई प्रमाणित नगर्दै धाँधलीबारे तत्काल अनुसन्धान थाल्न बाटो खोल्ने निर्देशन न्याय मन्त्रालयका उच्च अधिकारीहरूलाई दिएका थिए । चुनावसँग सम्बन्धित फौजदारी अनुसन्धानमा हस्तक्षेप नहोस् भन्ने सुनिश्चित गर्न कानुनी व्यवस्था छन् । बारले केही त्यस्ता व्यवस्था हटाएको भए पनि त्यसले धाँधलीको दाबी पुष्टि गर्ने प्रमाण खोजिरहेका ट्रम्पलाई सघाउ पुग्ने प्रस्ट छैन । त्यस्तै ट्रम्पकी कानुनी सल्लाहकार जेना एल्भिस पनि ट्रम्पले हार स्वीकार गर्न नहुने पक्षमा छिन् । आफूले राष्ट्रपतिलाई समर्थन गर्ने र विधिको शासन, संविधान र अमेरिकी प्रणालीको पक्षमा उभिँदा आफूलाई गर्व लाग्ने उनको भनाइ छ । त्यस्तै ट्रम्पसँग लामो समय सँगै काम गरेका रुडी जुलिआनी मतगणना परिणामलाई चुनौती दिने ट्रम्पको धारणाका पक्षमा छन् ।

ट्रम्पको कार्यकाल सकिएसँगै सत्ता र शक्तिमा आफ्नो पहुँच समाप्त हुने भएकाले पनि कतिपय उनको पक्षमा देखिएका हुन सक्छन् । ह्वाइटहाउसकी प्रेस सचिव काइली माक्नानीले ट्रम्प विजयी भएरै छाड्ने दाबी गरेकी छन् । त्यसैगरी, विदेशमन्त्री माइक पोम्पियो, ट्रम्पका दुई छोरा पनि उनका पक्षमा खुलेरै लागेका छन् । पोम्पियोले ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालका लागि सहजै सत्ता हस्तान्तरण हुने प्रतिक्रिया दिएको बीबीसीले जनाएको छ । ट्रम्पकी छोरी इभान्का चुनावयता मौन छिन् । उनी र उनका पति जरेद कुस्नरले ट्रम्पले पराजय स्वीकार गर्नुपर्ने समय आएको ठानेको जनाइएको छ । चुनाव अघिसम्म ट्रम्पले चुनाव सहजै जित्ने विश्वास लिएका उनका समर्थक पनि आफ्ना नेताले पराजय स्वीकार गर्न नहुने पक्षमा छन् । टेक्सास राज्यको ह्युस्टनमा एक ट्रम्प समर्थकले चुनावमा धाँधली भएको र गणना नभएका मत मृतक र नक्कली मानिसका भएको बताएका थिए । चार वर्षअघिको चुनाव पनि डेमोक्र्याटिक दलकी हिलारी क्लिन्टनले जित्ने अधिकांशको आकलन थियो । यस वर्ष बाइडेनले सहजै जित्ने अनुमान गरिएको भए पनि चुनावी प्रतिस्पर्धा निकै कडा देखियो ।

नवनिर्वार्चित राष्ट्रपति बाइडेनले ट्रम्पको अभिव्यक्ति लज्जास्पद भन्दै त्यसले राष्ट्रपतिको विरासतमाथि नै आँच पुग्ने बताएका छन् । ‘जनताले यो धाँधलीपूर्ण चुनावलाई स्वीकार गर्दैनन्,’ ट्रम्पले ट्वीटरमा लेखेका छन् ।

विजेता घोषित भएपछि बाइडेनले संक्रमणकालीन समूह घोषणा गरिसकेका छन् र उक्त समूहले शक्ति हस्तान्तरण प्रक्रिया सहज र विधिसम्मत रूपमा अघि बढोस् भन्ने सुनिश्चित गर्न सक्दो काम गरिरहेको छ । ट्रम्पले हार स्वीकार नगरेका कारण आफूलाई अप्ठ्यारो परेको भने बाइडेनले अस्वीकार गरेका छन् । राष्ट्रपति ट्रम्पले जे जस्ता दाबी गर्दै आएका भए पनि चुनाव तथा मतगणनामा धाँधली भएका प्रमाण नभएका कारण त्यसले कुनै अर्थ राख्दैन । केही दिनभित्र राज्यले चुनावी नतिजा प्रमाणित गर्दा जो बाइडेनले कुल ५ सय ३८ इलेक्टोरल कलेज मतमध्ये बहुमत आफ्नो पक्षमा पार्नेछन् र परम्पराअनुसार जनवरी २० मा पदभार ग्रहण गर्नेछन् । त्यसबेला हार स्वीकार नगरे पनि उनी ह्वाइटहाउबाट बाहिरिनुको विकल्प हुने छैन तर अर्कोपटक हुने चुनावमा भने उनी फेरि प्रतिपर्स्धामा उत्रन सक्छन् ।

प्रकाशित : कार्तिक ३०, २०७७ ०८:३७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्रदूषण र जाडोसँगै दिल्लीमा बढ्यो संक्रमण

केही महिना मत्थर देखिएको संक्रमण बिस्तारै बढ्न थालेपछि अस्पतालहरुमा चाप बढेको छ । नयाँदिल्लीमा हालसम्म भाइरसका कारण कम्तीमा ७ हजार जनाको मृत्यु भइसकेको छ ।
एजेन्सी

नयाँदिल्ली — भारतको राजधानी नयाँदिल्लीमा वायु प्रदूषण र जाडो बढेसँगै कोभिड–१९ को संक्रमण पनि बढ्न थालेको छ । नयाँदिल्लीमा बुधबार एकै दिनमा ८ हजार ५ सय ९३ जना संक्रमित थपिएका छन् । एकै दिन संक्रमित भएकाहरूको यो हालसम्मकै ठूलो संख्या हो । नयाँदिल्लीमा मंगलबार ७ हजार ८ सय ३० संक्रमित थपिएका थिए ।

नजिकिँदै गरेको दीपावलीका अवसरमा भारतको नयाँदिल्लीमा देखिएको भीड । तस्बिर : एजेन्सी

संक्रमितको संख्यामा उल्लेख्य वृद्धि भएसँगै भाइरसका कारण ज्यान गुमाउनेको संख्या पनि बढेको छ । दिल्लीमा बुधबार मात्रै ८५ जनाको ज्यान गएको छ । यसअघि जुन १६ मा सबैभन्दा बढी ९३ जनाको भाइरसका कारण ज्यान गएको थियो ।

नयाँदिल्लीमा हालसम्म भाइरसका कारण कम्तीमा ७ हजार जनाको मृत्यु भइसकेको छ । केही महिना मत्थर देखिएको संक्रमण बिस्तारै बढ्न थालेपछि अस्पतालहरूमा चाप बढेको जनाइएको छ । भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार दिल्लीका सबैजसो अस्पतालमा आधाभन्दा बढी शय्यामा कोभिडका बिरामी छन् ।

दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरबिन्द केजरीवालले सरकारी अस्पतालमा कोभिड बिरामीका लागि थप शय्याको व्यवस्था गर्न माग गर्दै केन्द्रीय सरकारलाई पत्राचार गरेका जनाइएको छ । कोभिड–१९ बाट प्रभावित मुलुकहरूको सूचीमा भारत दोस्रो स्थानमा छ । बिहीबार साँझसम्म भारतमा कुल ८६ लाख ८४ हजार जनामा संक्रमण पुष्टि भइसकेको छ । सेप्टेम्बर महिनाको मध्यदेखि भारतमा दैनिक रूपमा संक्रमितको संख्यामा कमि आउन थालेको जनाइएको थियो । संक्रमणको दर उच्च भएका बेला एकै दिन १ लाखको हाराहारीमा संक्रमित भेटिने गरेकामा केही सातापछि त्यो घटेर दैनिक ४० हजारभन्दा कममा झरेको थियो । हाल भने संक्रमितका संख्या ४० हजारभन्दा बढी छ । केही दिनयता भारतमा दैनिक ४५ देखि ५० हजार संक्रमित थपिएका छन् ।

अन्य राज्यहरूको तुलनामा दिल्लीमा पछिल्ला केहि सातामा संक्रमण तीव्र गतिमा बढिरहेको छ । हालसम्म दिल्लीमा ४ ला ५० हजारभन्दा बढीमा संक्रमण पुष्टि भइसकेकोमा ४२ हजारभन्दा बढी सक्रिय संक्रमति रहेका भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।

उत्तरी भारत जाडो यामको सुरुवात भएसँगै भाइरस संक्रमितको संख्यामा उल्लेख्य वृद्धि देखिएको हो । त्यसका साथै वायु प्रदूषणको स्तर पनि खतरनाक अवस्थामा छ । यी दुई कारणले भाइरस नियन्त्रणका प्रयासमा धक्का लाग्ने विज्ञहरूको धारणा छ ।

त्यसका साथै चाडबाडको मौसममा भएकाले पनि संक्रमण थप फैलने त्रास उस्तै छ । केही दिनमा हिन्दुहरूको महान् पर्व दीपावली छ । दिल्लीले पर्वको बेला आतसबाजी प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाएको छ र अधिकारीहरूले सामाजिक दूरी अनिवार्य पालना गर्नुपर्नेमा जोड दिइरहेका छन् । तर भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार बजारमा भीड निकै बढी छ । जसका कारण मानिसमा थप त्रासको वातावरण छाएको छ । पछिल्लो समय संक्रमितको संख्या बढेकाले अस्पतालमा उपचार गराउनसमेत समस्या भएको छ । ‘मेरा दुई वृद्ध बिरामीलाई शय्या पाउन करिब दुई दिन लाग्यो,’ दिल्लीस्थित एक चिकित्सक डा. जोयिता वसुले भनिन् । बुधबारसम्म दिल्लीका सार्वजनिक तथा निजी अस्पतालहरूमा करिब ९ हजार शय्यामा कोभिड–१९ का बिरामी थिए । दिल्लीमा कोभिड–१९ का बिरामीका लागि १७ हजारभन्दा कम शय्या उलब्ध छन् । अझ चिन्ताको विषय के भने, सघन उपचार कक्षमा भेन्टिलेटरसहितका १ सय ७६ र भेन्टिलेटरबिनाका ३ सय ३८ शय्या मात्र उपलब्ध छन् ।

सहरका अस्पतालमा महामारी सल्किरहेको चिकित्सकहरूले बताएका छन् । त्यहाँ प्रत्येक मिनेट खाली शय्याहरू भरिन थालेको बताइन्छ । सरकारी अस्पतालमा हजारौं शय्या खाली रहेको एपमा उल्लेख छ । तर कम्तीमा २४ निजी अस्पतालमा कुनै खाली शय्या छैन अनि एपमा सूचीकृत ८० निजी अस्पतालमा ५० प्रतिशतभन्दा कम शय्या खाली छन् । भारतमा खर्च गर्न सक्ने अधिकांश मानिस सरकारी अस्पताल जाँदैनन् । त्यहाँको पूर्वाधारको गुणस्तर कमसल भएको उनीहरूको बुझाइ छ । भारतले जनस्वास्थ्यमा कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको केवल एक प्रतिशत मात्र खर्च गर्ने गर्छ ।

‘मेरा अधिकांश बिरामीहरू निजी अस्पतालमा जान खोज्छन् । तर अवस्था यस्तो खराब छ कि आउने दिनमा जहाँ शय्या भेटिन्छ त्यहीं जानुको विकल्प छैन,’ वसुले भनिन् । भारतको सबभन्दा ठूलोमध्येको सरकारी अस्पताल अल इन्डिया इन्स्टिच्युट अफ मेडिकल साइन्सेज (एम्स) का निर्देशक डा. रन्दीप गुलेरियाले स्थानीय सञ्चारमाध्यमसँग कुरा गर्दै संक्रमण विस्तार हुनुको अर्थ अस्पतालमा भर्ना हुनेहरूको संख्या पनि बढ्नु भएको बताए । ‘वायु प्रदूषण र भाइरस संक्रमणका कारण श्वासप्रश्वाससम्बन्धी गम्भीर समस्या लिएर इमर्जेन्सीमा आइपुग्नेको संख्या निकै बढेको छ,’ उनले भने ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनको मापदण्डभन्दा नयाँदिल्लीमा वायुको गुणस्तर १४ गुना प्रदूषित रहेको छ । प्राध्यापक श्रीनाथ रेड्डीका अनुसार जाडोयाममा सामान्य मानिसकै पनि रोगप्रतिरोधी क्षमतामा केही कमी आउँछ । यस्तो अवस्थामा कोभिड–१९ संक्रमितको अवस्था झन् बिग्रने उनको भनाइ छ ।

पब्लिक हेल्थ फाउन्डेसन अफ इन्डियाका अध्यक्ष समेत रहेका रेड्डीले जाडो याम र सुक्खा हावा भाइरसका लागि अनुकूल हुने गरेको बताए । ‘चिसो हावा अलि गह्रौं हुने भएकाले यताउता कम गर्छ । जसका कारण भाइरससहितका हावाका कण जमिनमाथि तैरिरहने भएकाले मानिसको फोक्सोमा पुग्ने सम्भावना बढी हुन्छ,’ उनले भने । त्यसमाथि प्रदूषणका कारण स्थिति झनै खतरनाक हुने उनको दाबी छ ।

विश्वका विभिन्न देशमा गरिएका अध्ययनहरूमा वायु प्रदूषण र कोभिड–१९ को संक्रमण तथा मृत्युदरबीच सोझो सम्बन्ध देखिएको छ । हार्वाड विश्वविद्यालको अध्ययनले खतरनाक मानिने पीएम २.५ प्रदूषक तत्त्व प्रतिघन मिटरमा एक माइक्रोग्रामले मात्रै बढ्दा पनि कोभिड–१९ को मृत्युदर ८ प्रतिशतले बढ्ने देखाएको छ । फ्रान्स, इटाली, स्पेन, बेलायतजस्ता युरोपेली मुलुकलाई पनि जनवरी तथा फेब्रुअरीको चिसो मौसममा भाइरसको संक्रमणले निकै प्रभाव पारेको थियो ।

प्रकाशित : कार्तिक २८, २०७७ १०:२७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×