न्युजिल्यान्डमा आर्डर्नको ऐतिहासिक जित- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

न्युजिल्यान्डमा आर्डर्नको ऐतिहासिक जित

विपक्षी दल नेसनलकी नेत्री जुडिथ कोलिन्सले हार स्वीकार गर्दै प्रधानमन्त्री तथा लेबर नेत्री जसिन्डा आर्डर्नलाई बधाई दिएकी छन् ।
नारायण खड्का

अस्ट्रेलिया — न्युजिल्यान्डमा शनिबार भएको संसदीय चुनावमा प्रधानमन्त्री जसिन्डा आर्डर्नले ऐतिहासिक जित हासिल गरेकी छन् । प्रारम्भिक नतिजाअनुसार आर्डर्नको मध्य वामपन्थी लेबर पार्टीले ४९ प्रतिशत, नेसनलले २८ प्रतिशत मत पाएका छन् भने अन्य मत ग्रिन, न्युजिल्यान्ड फस्टलगायत साना दलले बाँडेका छन् ।

करिब ९८ प्रतिशत मतगणना भइसकेको भए पनि केही मतदान हुलाकमार्फत गरिएकाले वास्तविक परिणाम आउन केही दिन लाग्ने निर्वाचन आयोगले जनाएको छ ।

यसअघि सेप्टेम्बर १९ का लागि तोकिएको मतदान कोभिड–१९ को संक्रमणका कारण चार सातापछि सारिएको हो । न्युजिल्यान्डमा १ सय २० सदस्यीय संसद्का लागि हरेक तीन वर्षमा निर्वाचन हुने गर्छ ।

बहुमतको सरकार निर्माणका लागि तल्लो सदनमा कम्तीमा ६१ सिटको आवश्यकता पर्दछ । पछिल्लो परिणामअनुसार लेबर पार्टीले कम्तीमा ६४ सिट जित्ने निश्चित भइसकेको जनाइएको छ । न्युजिल्यान्डमा २४ वर्षयता कुनै पनि एक दलले बहुमत ल्याउन सकेको छैन ।

चुनावी परिणामअनुसार आर्डर्न पुनः प्रधानमन्त्री बन्ने भएकी छन् । उनी सन् २०१७ मा ३७ वर्षको उमेरमा प्रधानमन्त्री नियुक्त भएकी थिइन् ।

नतिजासँगै न्युजिल्यान्डमा दशकौंपछि पहिलो पटक बहुमतको सरकार बन्ने भएको छ । ऐतिहासिक जितपछि समर्थकहरूलाई सम्बोधन गर्दै आर्डर्नले आफू देशका लागि अझै खट्ने बताएकी छन् । आफूले पाएको जनादेश अत्यन्तै विश्वासिलो भएको उनको भनाइ छ ।

‘आज न्युजिल्यान्डले ५० वर्षको लेबर पार्टीको इतिहासमा अहिलेसम्मकै उच्च समर्थन र विश्वास देखाएका छन्,’ उनले भनिन् । सयौं समर्थक तथा शुभचिन्तकसमक्ष बोल्दै उनले न्युजिल्यान्डवासीले दिएको विश्वासलाई पुनः व्यवहारमा परिणत गर्ने विश्वास दिलाइन् ।

निर्वाचनपछि जारी मतगणनाकै क्रममा विपक्षी दल नेसनलकी नेतृ जुडिथ कोलिन्सले हार स्वीकार गर्दै वर्तमान प्रधानमन्त्री तथा लेबर नेतृ आर्डर्नलाई बधाई दिएकी छन् । उनले आगामी चुनावमा जनमत आफ्नो पक्षमा पार्नका लागि आफू अहिल्यैदेखि क्रियाशील हुने बताइन् । ‘तीन वर्ष आँखा झिम्क्याउँदै बित्छ । हामी फेरि उठ्नेछौं,’ कोलिन्सले भनिन् ।

हरेक तीन वर्षमा हुने संसदीय निर्वाचनमा यस पटक १७ वटा राजनीतिक दलले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । जसमा आर्डर्नको पार्टी लेबर सबैभन्दा सशक्त देखिएको हो ।

कोभिड–१९ को संक्रमणलाई सहज रूपमा समाधान गर्न र क्राइस्टचर्चमा भएको आतंकवादी आक्रमणको घटनालाई समाधान गर्न उनले खेलेको भूमिकाका कारण उनी पुनः निर्वाचित हुने अनुमान गरिएको थियो । पूर्वानुमानलाई सत्य सावित गर्दै आर्डर्नले पुनः नेतृत्व पाउन सफल भएको सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन् ।

विश्वभर महामारीका रूपमा फैलिएको कोभिड–१९ बाट न्युजिल्यान्डमा संक्रमित हुनेको संख्या २ हजारभन्दा पनि कम छ । भाइरसका कारण २५ जनाले मात्र ज्यान गुमाएका छन् ।

चुनावमा मृत्युवरणको अधिकार र गाँजा प्रयोगलाई मान्यता दिने विषयमा जनमतसंग्रहसमेत गरिएको छ । दुवै विषयमा गरिएको जनमतसंग्रहको नतिजा भने अक्टोबर ३० मा सार्वजनिक गरिने जनाइएको छ । ५० प्रतिशत जनताले अनुमोदन गरे पनि गाँजा प्रयोगका विषयमा भने सरकारले छुट्ट कानुन ल्याउने छ ।

करिब ४० लाख मतदाता रहेको न्युजिल्यान्डको आमनिर्वाचनमा करिब १० लाखले प्रारम्भिक मतदानमा मत जाहेर गरिसकेका थिए । प्रधानमन्त्री आर्डर्नलाई उनले पाएको सफलतामा अस्ट्रेलियाका लेबर पार्टीका नेता एन्थोनी अल्बानिज, उपनेता तान्या पिल्बरसेक लगायतले समेत बधाई दिएका छन् ।

प्रकाशित : कार्तिक २, २०७७ ०६:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सुन तस्करी भएको भयै

किन सार्वजनिक गरिँदैन छानबिन प्रतिवेदन ?
पौडेल नेतृत्वको छानबिन समितिले २ सय ९२ जनाको नाम सुन तस्करका रुपमा किटान गरेको थियो जुन विवरण सरकारले सार्वजनिक गरेको छैन ।
मातृका दाहाल

काठमाडौँ — भारतीय नागरिक विनोदकुमार सोनी २०६९ असोज १९ गते सवा १ करोड रुपैयाँबराबरका विदेशी मुद्रासहित दुबई उड्न लागेका बेला त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट पक्राउ परे । अनुसन्धान गर्दै जाँदा उनी काठमाडौंमा सक्रिय सुन तस्करको सेटिङमा विदेशी मुद्रा लिएर दुबई उड्न लागेको खुल्यो ।

सोनीले प्रहरीसमक्ष विमल पोद्दार, मुरारीलाल जमालिया (गोयल) लगायतको योजनामा काम गरेको र आफू भरिया मात्रै भएको बताए । उनले किटान गरेका व्यक्ति शक्तिकेन्द्रसम्म पहुँच राख्ने मानिस थिए । जमालिया दरबारमार्गस्थित इबिसुलगायत ज्वेलर्सका सञ्चालक थिए । पोद्दार कालिकास्थानस्थित सिल्भर सिटी अपार्टमेन्टका सञ्चालक हुन् ।

दबाब र प्रभावकै कारण प्रहरीले उनीहरूविरुद्ध बलियो अनुसन्धान गरेन । त्यसपछि पनि सुन तस्करीको शृंखला रोकिएन । तस्करीमा भरियाबाहेक मुख्य अभियुक्तसम्म पुग्न प्रहरीलाई हम्मे परिरहेको थियो । २०७४ मा ३३ केजी सुन तस्करी र सनम शाक्यको हत्या प्रकरणपछि भने सरकारले सहसचिव ईश्वरराज पौडेलको संयोजकत्वमा छानबिन समिति गठन गर्‍यो । अनुसन्धान गर्दै जाँदा सोनीले उल्लेख गरेकै व्यक्ति पोद्दार २०७५ असार ५ गते कालिकास्थानस्थित घरबाटै पक्राउ परे । अर्का अभियुक्त एमके भनिने मोहनकुमार अग्रवाल भने फरार भए ।

राजकुमार दारुका, आरके ज्वेलर्सका सञ्चालक राजेन्द्र शाक्यलगायतले तस्करीको नेटवर्क चलाउने गरेको खुल्यो । पोद्दार पक्राउ परेपछि समितिका संयोजक पौडेलले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई भेटेर तस्करीको सञ्जाल अझै माथिसम्म पुग्ने भन्दै अनुसन्धानको दायरा बढाउनुपर्ने संकेत गरे ।

दुबई, थाइल्यान्ड र हङकङबाट तस्करीको सुन आउने गरेको र यसमा नाम चलेका व्यापारी नै संलग्न रहेको पनि उनले जानकारी दिए । स्थलमार्गअन्तर्गत चीनबाट तातोपानी र केरुङ, भुटान र बर्माबाट भारतको मणिपुर हुँदै तस्करी हुने गरेको तथ्य प्रधानमन्त्रीलाई जानकारी गराइएको थियो । स्रोतका अनुसार प्रधानमन्त्री ओलीले ‘अब जे जस्ता प्रमाण भेटिएका छन्, त्यसलाई अन्तिम रूप दिएर बुझाउनुस्, माथिसाथी जानुपर्दैन अहिले’ भनेका थिए । त्यसपछि समितिका पदाधिकारी थप जोखिम मोल्नेतर्फ लागेनन् । ‘त्यसबेला अनुसन्धानको दायरामा राखिएकामाथि थप छानबिन गर्न दिइएको भए सुन तस्करी नियन्त्रणमा ठूलो सफलता हात लाग्न सक्थ्यो,’ अनुसन्धानमा संलग्न एक अधिकारीले भने ।

औपचारिक कुराकानी गर्न नमाने पनि समितिका एक सदस्यले ‘लहरो तान्दा पहरो थर्किने भएर त्यसभन्दा अघि बढ्न नदिएको हुन सक्ने’ बताए । समितिले पोद्दार पक्राउ परेको ४० दिनपछि साउन १६ गते प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा ७ सय ५२ पृष्ठ लामो प्रतिवेदन बुझायो । जसमा २ सय ९२ जनाको नाम नै सुन तस्करका रूपमा किटान गरिएको थियो । गृहमन्त्री रामबहादुर थापा, तत्कालीन गृह सचिव प्रेमकुमार राईलगायत उच्च अधिकारीमाझ प्रधानमन्त्री ओलीले प्रतिवेदनका राय तथा सुझाव कार्यान्वयन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । ‘प्रतिवेदन सार्वजनिक गरिए मात्रै तस्करहरू को–को रहेछन् भनेर आममानिसले थाहा पाउने थिए,’ स्रोतले भन्यो ।

प्रतिवेदनमा सुन तस्करी नियन्त्रणमा हुन्डी, डलर कारोबारी, म्यानपावर व्यवसायी, शैक्षिक परामर्शदाता संस्था, विदेशबाट वस्तु आयात गर्ने व्यापारी, सुन पसलेलगायत माथि सूक्ष्म अनुसन्धान गर्नुपर्ने उल्लेख छ । सीमानाका नियमन, अनुगमन र प्रविधिको प्रयोगलाई पनि बढाउन सिफारिस गरिएको छ । तर प्रतिवेदन बुझेको २ वर्ष बितिसक्दा पनि सिफारिस गरिएका व्यक्तिमाथि छानबिन र कारबाही भएको छैन । प्रतिवेदनमा तस्करी रोक्न विमानस्थलको सुरक्षा व्यवस्थापनमा सुधारका साथै नाकामा एक्स–रे मेसिन जडान गर्न सुझाव दिइएको थियो । थानकोटसहित तातोपानी, रसुवागढी, काँकडभिट्टालगायत नाकामा प्रविधिबाटै मानिस तथा सामान जाँच गर्ने व्यवस्था मिलाउन भनिएको थियो । सुन कारोबारलाई पारदर्शी बनाउन कोटा प्रणाली हटाउनुपर्ने, व्यापारीले खरिद गरेको सुनअनुसारको हिसाब यकिन गर्न प्रभावकारी कदम चाल्नुपर्नेलगायत विषय पनि सुझाव दिइएका थिए । ती सुझाव कार्यान्वयन हुन सकेका छैनन् ।

तस्करी निरन्तर

सुन तस्करी रोकथाम तथा नियन्त्रण हुनुपर्ने माग सधैं उठ्ने गर्छ । तस्करबीच सेटिङ भत्किएका बेला प्रहरीले सुन बरामद पनि गर्दै आएको छ । तर प्रहरी प्रवक्ता कुवेर कडायत प्रहरी सक्रियताकै कारण पछिल्ला सात वर्षमा करिब ६ सय केजी सुन बरामद गरिएको बताउँछन् । बरामद सुन अहिलेको बजार मूल्यअनुसार सवा ४ अर्बभन्दा बढीको हो । ‘आतंकवाद, सुन, लागूऔषध तस्करी जस्ता अपराध कुनै एक व्यक्ति वा एक देशभित्र मात्रै सीमित नहुने भएकाले कतिपय मुख्य अभियुक्त कानुनी दायरामा नआएका हुन सक्छन्,’ प्रवक्ता कडायतले कान्तिपुरसँग भने, ‘तर देशभित्र भएका अपराधी कारबाहीको दायरामा आएका छन् । सुन तस्करी वा अन्य कुनै पनि अपराध नियन्त्रणमा प्रहरी सक्रियताका साथ लागिपरेको छ ।’ तस्करीमा प्रत्यक्ष संलग्न व्यक्ति भने एकाध घटनाबाहेक पक्राउ परेका छैनन् । भरिया मात्रै समातिने गरेका छन् ।

शनिबार मात्रै प्रहरीले वीरगन्जबाट २३ केजी सुन बरामद गरेको छ । यसअघि काठमाडौंको सुन्धाराबाट प्रहरीकै सामुन्नेबाट भारतीय सुन तस्कर सञ्जय पटेल फरार भएका थिए । २०७६ मंसिर १२ गते हङकङबाट आएका दुई चिनियाँ नागरिक चेन होङयाङ र चेन क्विनहाङ ८ केजी सुनसहित विमानस्थलबाट पक्राउ परे । चीनको फुजियान प्रान्तका उनीहरू भरिया मात्रै भएको खुल्यो । २०७६ साउन १९ गते हङकङबाटै आएका चिनियाँ नागरिक ली निङसिङ ४ केजी सुनसहित विमानस्थलबाटै पक्राउ परेका थिए । त्यसअघि साउन पहिलो साता गोरखाको धार्चे गाउँपालिका–३, खोर्लाबेंसीनजिकै ओडारमा १६ केजी सुन फेला पर्‍यो । बरामद सुन गोरखाकै तिब्बती सीमा चुमनुब्री गाउँपालिकाको छेकम्पारस्थित ङुइला नाकाबाट आएको पत्ता लाग्यो । प्रहरीले २०७५ चैत २० गते विमानस्थलबाटै थाइल्यान्डबाट आएका पाँच भारतीयलाई ६ केजी सुनसहित पक्राउ गरेको थियो । ०७४ असोज ४ गते रसुवागढी–केरुङबाट भित्रिएको ८८ केजी सुन क्षेत्रपाटीबाट बरामद भयो ।

प्रकाशित : कार्तिक २, २०७७ ०६:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×