कोरोनाको ‘हटस्पट’ बन्दै भारत- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

कोरोनाको ‘हटस्पट’ बन्दै भारत

एक दिनमै ९ सय ३३ जनाको मृत्यु
संक्रमितको संख्या २१ लाखनजिक
सीमावर्ती राज्यमा संक्रमण तीव्र
सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — पछिल्ला दिनमा नयाँ संक्रमितहरूको संख्यामा भएको वृद्धिलाई हेर्ने हो भने भारत कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) संक्रमणका लागि विश्वकै नयाँ ‘हटस्पट’ बन्नेतर्फ उन्मुख रहेको देखिन्छ । भारतमा शनिबार कोभिड–१९ का थप ६१ हजारभन्दा बढी संक्रमित थपिएका छन् । यो अहिलेसम्मकै एक दिनमा थपिएको दोस्रो बढी संख्या हो । यसअघि गत बिहीबार कोभिड–१९ का हालसम्मकै बढी अर्थात् ६२ हजार ५ सय ३८ जना थप बिरामी पहिचान भएका थिए ।

पछिल्लो एक दिनमा थपिएका संक्रमितसँगै भारतमा कुल संक्रमितको संख्याले २० लाख ८८ हजार नाघेको छ । त्यसैगरी पछिल्लो एक दिनमा थप ९ सय ३३ जनाको संक्रमणका कारण मृत्यु भएको भारतको स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयले जनाएको छ । योसँगै भारतमा कोरोना भाइरसको मृत्यु हुनेको संख्या ४२ हजार ५ सय १८ पुगेको छ ।

भारतमा पहिलो संक्रमण ३० जनवरीमा केरलामा पुष्टि भएको थियो । तर, करिब ६ महिनामै संक्रमितको संख्याले बीस लाख नाघेको छ । भारतमा संक्रमित संख्या पहिलो एक लाख पुग्न साढे तीन महिना लागेकोमा थप पछिल्लो तीन महिनामा उन्नाइस लाख थपिएका छन् ।

अहिले भारत विश्वका भाइरसले संक्रमित मुलुकहरूमध्ये अमेरिका र ब्राजिलपछि तेस्रो स्थानमा छ । भारतको दैनिक संक्रमणको वृद्धिदर भने अमेरिकाको १.२ र ब्राजिलको १.६ प्रतिशतभन्दा निकै बढी अर्थात् ३ प्रतिशत छ । यो वृद्धिदर कायम रहने हो भने भारतले केही दिनमै ब्राजिललाई उछिन्ने देखिन्छ । पछिल्लो ६ दिनमा (अगस्ट महिना सुरु भएयता) भारतमा नयाँ संक्रमितको संख्या अमेरिका र ब्राजिलको भन्दा बढी देखिएको छ । जबकि परीक्षण दर भने भारतको यी दुई मुलुकको तुलनामा अझै निकै कम छ । भारतमा परीक्षण दर प्रतिदस लाखमा साढे सोह्र हजारको मात्र छ भने अमेरिकामा करिब दुई लाख र ब्राजिलमा साठी हजारभन्दा बढी छ ।

पछिल्लो समय भारतका आन्ध्रप्रदेश, बिहार, पश्चिम बंगाल, महाराष्ट्र, उत्तरप्रदेश, बिहार र कर्नाटकलगायत राज्यमा संक्रमितको संख्यामा उच्च वृद्धि देखिएको छ । विशेषगरी दक्षिण भारतीय राज्य आन्ध्र प्रदेशमा संक्रमण तीव्र रूपमा बढेको देखिन्छ । त्यहाँ शनिबारसम्ममा संक्रमितहरूको संख्याले दुई लाख छ हजार नाघेको छ । उक्त राज्यमा गएको नौ दिनमै त्यहाँ एक लाख नयाँ संक्रमित थपिएका छन् ।

यस अवधिमा अर्को दक्षिण भारतीय राज्य तमिलनाडुमा पचास हजारभन्दा बढी नयाँ संक्रमित पहिचान भएका छन् । त्यसबाहेक महाराष्ट्रमा पनि संक्रमण दिन प्रतिदिन फैलिरहेको छ । महाराष्ट्र भारतको सबैभन्दा बढी संक्रमण हुने राज्यमा पर्छ । त्यहाँ हालसम्म ४ लाख ९० हजारभन्दा बढी संक्रमित भएका छन् । जसमध्ये करिब एक लाख त पछिल्लो दस दिनमै थपिएका हुन् । त्यसबाहेक सबै संक्रमण हुनेमा तमिलनाडु, कर्नाटक र दिल्ली पनि छन् ।

भारतमा संक्रमण बढ्दै गएपछि यहाँ रहेका नेपालीहरूमा पनि संक्रमणको जोखिम बढ्दै गएको छ । संक्रमण उच्च देखिएका महाराष्ट्र, तमिलनाडु, आन्ध्रप्रदेश, दिल्लीलगायत राज्यहरूमा नेपाली कामदारहरूको बाक्लो उपस्थिति छ । पछिल्ला दिनमा संक्रमणको जोखिम बढेकै कारण नेपाली कामदारहरू घर फर्कने क्रम बढेको प्रवासी नेपाली संगठनका प्रतिनिधिहरूले बताएका छन् ।

यसैगरी भारतीय सीमावर्ती राज्यहरू उत्तरप्रदेश, पश्चिम बंगाल र बिहार बढ्दो संक्रमणले पनि नेपालमा जोखिम बढाएको छ । गएको २४ घण्टामा उत्तरप्रदेशमा ४ हजार ४ सय ४ र बिहारमा २ हजार ५ सय ६५ जना नयाँ संक्रमित भेटिएका छन् । यो सँगै उत्तरप्रदेशमा हालसम्म कुल संक्रमितको संख्या १ लाख १३ हजार र बिहारमाा ७१ हजार नाघेको छ ।

त्यसैगरी अर्को सीमावर्ती राज्य पश्चिम बंगालको अवस्था पनि दिनैपिच्छे भयावह बन्दै गएको छ । पछिल्लो एक दिनमा त्यहाँ करिब २ हजारले बढेर ८९ हजार ६ सय ६६ पुगेको छ । नेपालसँग सीमा जोडिएका यी राज्यहरूमा संक्रमण बढ्दै जाँदा नेपालमा संक्रमण फैलने खतरा छ ।

कोभिड–१९ को रोकथाम र नियन्त्रणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सीमा बन्द गरिए पनि दुवैतर्फबाट मानिसहरूको लुकीछिपी आउजाउ गर्ने क्रम जारी छ । जसले गर्दा नेपालका सीमावर्ती क्षेत्रमा पनि जोखिम स्वतः बढेको छ ।

प्लाज्मा थेरापीको प्रभावकारितामा प्रश्न

नेपालमा कोरोना भाइरसका बिरामीहरूको उपचारहरूका लागि प्लाज्मा थेरापी सुरु गर्नेबारे बहस जारी रहेका बेला यता भारतमा भने यसको प्रभावकारितामाथि वरिष्ठ चिकित्सकले नै प्रश्न उठाएका छन् ।

दिल्लीस्थित अल इन्डिया इस्टिच्युट अफ मेडिकल साइन्स (एम्स्) का निर्देशक डा. रणदीप गुलेरियाले प्लाज्मा थेरापीबाट खासै चिकित्सकीय लाभ नभएको उल्लेख गरेको भारतीय समाचार एजेन्सी पीटीआईले उल्लेख गरेको छ ।

‘तीस जना कोभिड–१९ का बिरामीमा परीक्षण गर्दा प्लाज्मा थेरापीको प्रस्ट प्रभावकारिता देखिएन, थेरापी गरिएका र नगरिएका समूहबीच मृत्युदर पनि उस्तै रह्यो र बिरामीको स्वास्थ्यमा सुधार पनि खासै देखिएन,’ उनले भने । साथै उनले यो प्रारम्भिक विश्लेषण मात्र भएको र प्लाज्मा थेरापीबाट लाभ भएको छ कि छैन भन्ने हेर्नका लागि थप विस्तृतमा मूल्यांकन गर्नुपर्ने बताएको पीटीआईले जनाएको छ । गुलेरियाको पछिल्लो भनाइपछि प्लाज्मा थेरापीको प्रयोगमाथि नै बहस सुरु भएको छ । प्लाज्मा थोरापीका लागि सबैभन्दा पहिले निको भइसकेका बिरामीको रगत निकालिन्छ । र, त्यसपछि त्यो रगतमा रहेको कोभिड–१९ एन्टीबडिज भएको प्लाज्मा निकालिन्छ । प्लाजमा निकालेपछि निकालिएको रगतलाई पुनः दातालाई चढाइन्छ । निकालिएको कोभिड–१९ एन्टीबडिजयुक्त प्लाज्मा संक्रमति व्यक्तिलाई दिइन्छ । जसबाट संक्रमितमा व्यक्तिमा रहेका कोभिड–१९ भाइरसविरुद्ध ती एन्टीबडिज लड्छन् । जसका कारण बिरामीको रोगविरुद्धको प्रतिरोध क्षमता बढ्दै जान्छ । फलस्वरूप भाइरसको संक्रमण कम हुँदै जान्छ र बिरामी तंग्रिँदै जान्छ । यद्यपि प्लाज्मा थेरापीले भाइरसको उपचार गर्ने भने होइन । यसले भाइरसविरुद्ध लड्न शरीरको प्रतिरोध क्षमता बढाउने मात्र हो ।

त्यसरी प्रतिरोध क्षमता बढ्दा कोभिड–१९ संक्रमित बिरामी चाँडै निको हुने दाबी गरिएको थियो । यही भएर कोरोना भाइरसका बिरामीहरूमा संक्रमण कम गर्नका लागि प्लाज्मा थेरापी प्रभावकारी हुने भन्दै यसलाई कार्यान्वयनमा ल्याइएको थियो । भारतको केन्द्र सरकारले हाललाई दिल्ली, पन्जाब, कर्नाटक, गुजरात, महाराष्ट्र र केरलालाई मात्र प्लाज्मा थेरापीको परीक्षण गर्न अनुमति दिएको थियो ।

दिल्लीमा कोभिड–१९ को संक्रमण बढ्दै गएपछि मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालले अप्रिल तेस्रो साता संक्रमणबाट निको भएकाहरूलाई प्लाज्मा दान गर्न अनुरोध गरेका थिए । दिल्लीकै केही अस्पतालमा भर्ना गरिएका कोभिड–१९ भाइरसबाट संक्रमित बिरामीहरूमा गरिएको परीक्षणमा प्लाज्मा थेरापी सफल देखिएपछि उत्साहित बनेका केजरीवालले त्यस्तो आग्रह गरेका थिए । उपचारपछि घर फर्केकाहरूमध्ये प्लाजा दान गर्न इच्छुक दाताहरूका लागि अस्पताल आउने/जाने प्रबन्धसमेत मिलाइएको थियो । सबै खर्च सरकारले व्यहोर्ने घोषणा गरिएको थियो । तर, गुलेरियाजस्ता कहलिएका चिकित्सकले नै यसको प्रभावकारितामाथि नै प्रश्न उठाए पछि प्लाज्मा थेरापीलाई निरन्तरता दिने नदिने भन्ने अन्योल सिर्जना भएको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २५, २०७७ ०७:१२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

७ अस्पताल चहार्दाचहार्दै मृत्यु

निजी अस्पतालले उपचार गर्न नमान्दा तीन दिनमा तीनै जनाले ज्यान गुमाए
भूषण यादव

वीरगन्ज — २० वर्षीया विष्णु लामाको ज्वरो बिहीबार साँझसम्म निको भइसकेको थियो । शुक्रबार राति एक्कासि श्वासप्रश्वासमा समस्या देखियो । चार वर्षीया छोरीसहित वीरगन्ज महानगरपालिका–२ छपकैयास्थित माइतीमा बस्दै आएकी उनलाई राति करिब ११ बजे रिक्सामा राखेर आदर्शनगरस्थित एड्भान्स मेडिकेयर हस्पिटल पुर्‍याइयो ।

‘त्यहाँ भर्ना लिन नमानेपछि बहिनीलाई नारायणी अस्थायी कोरोना (गण्डक) अस्पताल लग्यौं,’ विष्णुकी भाउजू अञ्जु तामाङले भनिन्, ‘अस्पतालले भर्ना नलिएपछि रिक्सामा गण्डक नजिकैको नारायणी बयोधा अस्पताल पुग्यौं । बयोधाले पनि भर्ना लिएन ।’

बयोधामा भर्ना नलिएपछि तराई हस्पिटल हुँदै नेसनल मेडिकल कलेजसम्म पुगेको अञ्जुले बताइन् । उनका अनुसार सुरुमा नेसनलका स्वास्थ्यकर्मीले बेड खाली भएको जानकारी दिएका थिए । ‘बिरामीमा ज्वरो र श्वासप्रश्वासको समस्या भएको थाहा पाएपछि बेड त के भुइँमा पनि ठाउँ खाली नभएको भन्दै फर्काए,’ उनले भनिन्, ‘पछि नारायणी अस्पताल लग्यौं, आकस्मिक कक्षमा रहेका चिकित्सकले कोरोनासँग मिल्दो लक्षण देखिएकाले कोरोना अस्पताल लैजान सुझाए ।’ त्यसपछि हालै नारायणी अस्थायी कोरोना अस्पतालका रूपमा सञ्चालित वीरगन्ज हेल्थ केयर पुर्‍याउँदा त्यहाँ पनि भर्ना नलिएको उनले बताइन् । ‘कोरोना अस्पतालमा संक्रमण पुष्टि भएकाको मात्र उपचार हुने गरेको भनेपछि फेरि नारायणी अस्थायी कोरोना (गण्डक) अस्पताल लिएर गयौं ।’

फेरि बिरामी लगेपछि भने अस्पताल भर्ना गर्न तयार भयो तर जब रिक्साबाट विष्णुलाई अस्पतालको स्ट्रेचरमा राख्न थालियो तब उनको सास गइसकेको थियो । ‘११ देखि २ बजेसम्म वीरगन्जका सबै निजी अस्पताल पुग्यौं, कसैले भर्ना गरेनन्,’ अञ्जुले भनिन्, ‘कम्तीमा अक्सिजनको पाइप त लगाइदिनुस् भन्दा पनि चिकित्सक छैनन् भने । उपचारै नपाई बहिनी बितिन् ।’ बिरामी लिएर सातवटा अस्पतालमा चक्कर लगाउँदा पनि अस्पताल र चिकित्सकको लापरबाहीले उपचार नपाई दिदीको ज्यान गएको उनले गुनासो गरिन् ।

वीरगन्ज महानगरपालिका–१३ राधेमाईकी ६२ वर्षीया शारदा देवी रौनियारलाई पनि शुक्रबार रातिदेखि श्वासप्रश्वासमा समस्या देखिएपछि परिवारका सदस्यले शनिबार बिहान वीरगन्जका अधिकांश निजी अस्पताल दौडाए । उनको आरडीटी परीक्षण नेगेटिभ भए पनि अस्पतालले भर्ना लिएनन् । ‘पहिले तराई हस्पिटल लग्यौं, भर्ना नलिएपछि नेसनल मेकिडल कलेज पुयाएका थियौं,’ एक परिवारिक सदस्यले भने, ‘मेडिकलले पनि भर्ना गर्न नमानेपछि नारायणी लग्यौं ।’ नारायणी अस्पतालको आकस्मिक कक्षअगाडि बिहान पौने ११ बजे शारदाको मृत्यु भयो । ‘चिकित्सकीय धर्म अपनाएको भए अकालमै मृत्यु हुँदैन्थ्यो,’ ती सदस्यले भने ।

अस्पताल डुलाउँदाडुलाउँदै उपचार नपाएर ज्यान गुमाउने यी दुई मात्रै होइनन्, बिहीबार वीरगन्ज महानगरपालिका–११ श्रीपुरका ६० वर्षीय चलितर महतोको पनि नेसनल मेडिकल कलेजको आकस्मिक कक्षअगाडि रिक्साभित्रै मृत्यु भएको थियो । उनले पीसीआर रिपोर्ट निगेटिभ भए पनि अस्पतालले भर्ना नगरेको मृतकका भाइ शम्भु महतोले बताए । ‘आकस्मिक कक्षका चिकित्सकलाई रिपोर्ट देखाउँदा पनि भर्ना गर्न मानेनन्,’ उनले भने, ‘उपचार नपाएर दाइको मृत्यु भयो ।’ मेडिकल कलेजका कोरोना फोकल पर्सन डा. असरफ हुसैनले कोरोना नेगेटिभ रिपोर्ट आएकालाई भर्ना लिने गरिएको दाबी गरे । ‘महतोको केसमा के भएको हो, हामी विस्तृत रूपमा बुझ्छौं,’ उनले भने ।

पछिल्लो समयमा वीरगन्जमा कोरोना संक्रमण वृद्धि भएसँगै सामान्य ज्वरो, खोकी र श्वासप्रश्वासका बिरामीले उपचार पाउन सकेका छैनन् । उपचारका लागि आएका बिरामीहरूलाई निजी अस्पतालले जाँच तथा उपचार नै नगरी फिर्ता पठाउने गरेको गुनासो बढेको छ ।

निजी अस्पताललाई छुट्टै आइसोलेसन वार्डको व्यवस्था गरी जाँच तथा उपचारको व्यवस्था मिलाउनुपर्ने र कोभिड–१९ देखिएमा मात्र कोभिड अस्पतालमा रिफर गर्नुपर्ने निर्णय भएको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी ललितकुमार बस्नेतले बताए । कोभिड–१९ संकट व्यवस्थापन केन्द्र (सीसीएमसी) ले गरेको निर्णय बेवास्ता गरी बिरामीको स्वास्थ्यमा खेलबाड गरे त्यस्ता अस्पताललाई कानुनी कारबाही गरिने उनको भनाइ छ । प्रशासनको यस्तो उर्दी जारी गरे पनि निजी अस्पतालले अटेर गरेका छन्, जसका कारण उपचार नपाई अकालमा बिरामीको मृत्यु हुने गरेको छ । ‘ज्वरो, खोकीका बिरामीलाई निजी अस्पतालले भर्ना नै नलिने ठूलो चुनौतीको रूपमा देखियो,’ सहायक प्रजिअ बस्नेतले भने, ‘निर्देशन नमान्नेलाई कारबाही गरिन्छ ।’

प्रकाशित : श्रावण २५, २०७७ ०६:४२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×