हङकङमा विवादास्पद कानुन लागू गर्दै चीन

देशद्रोह र विभाजन रोक्न व्यवस्थासहितको राष्ट्रिय सुरक्षा कानुनले हङकङको स्वतन्त्रता गुम्ने लोकतन्त्र पक्षधरको भनाइ
एजेन्सी

बेइजिङ — चीनको सत्तारूढ कम्युनिस्ट पार्टीले हङकङमा राष्ट्रिय सुरक्षा कानुन लागू गर्न प्रस्ताव गरेको छ । देशद्रोह र विभाजन रोक्ने व्यवस्थासहितको कानुन चीनले हङकङको नेसनल पिपुल्स कंग्रेस (एनसीपी) मा पेस गरेको हो । सर्वोच्च संसदीय अंग एनसीपीले विगतमा चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका प्रस्ताव एकमतले पारित गर्दै आएको छ ।


बर्सेनि हुने एनसीपीलाई चीन सरकारले गरेका निर्णयलाई वैधानिकता दिने थलोका रूपमा लिइन्छ ।

यसलाई हङकङमा यो वर्षकै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण राजनीतिक घटनाका रूपमा लिइएको छ । देशद्रोह र राज्य टुक्रयाउने गतिवधि रोक्न सुरक्षा कानुन बनाइने व्यवस्था हङकङको संविधानमा रहेको भए पनि हालसम्म यस्तो कानुन बनाइएको थिएन ।

लोकतन्त्र पक्षधरहरुले उक्त कानुनले हङकङको स्वाधीनता र स्वतन्त्रतामाथि कमजोर हुने भन्दै विरोधको आह्वान गरेका छन् । कंग्रेसको प्रयोग गरेर चीनले सिद्धान्त: निवार्चित सांसदहरूको सहमतिबिना कानुन पारित गर्ने प्रक्रिया सुरु गरेपछि उनीहरुले विरोधमा उत्रने बताएका हुन् ।

नयाँ कानुनले हङकङको विशेषाधिकार खारेज हुने उनीहरूको दाबी छ । कानुनको विरोधमा शुक्रबार सामान्य प्रदर्शनहरुसमेत भएका छन् । हङकङस्थित चीनको सम्पर्क कार्यालयबाहिर विरोध प्रदर्शन गरिएको छ ।

हङकङ सरकारले भने कानुन पारितका लागि बेइजिङसँग समन्वय गरिरहेको जनाएको छ । उसले नयाँ कानुनमा स्वतन्त्रतामाथि असर पुग्ने कुनै प्रावधान नसमेटिएको दाबी गरेको छ । कानुनको प्रस्ताव गरिएसँगै हङकङको सेयर बजारमा समेत गिरावट आएको बीबीसीले जनाएको छ ।

चीनको विशेष प्रशासनिक क्षेत्र हङकङ सन् १९९७ मा बेलायतबाट स्वतन्त्र भएको हो । त्यसयता हङकङमा ‘एक देश, दुई प्रणाली’ का आधारमा शासनसत्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । चीनले आफ्नो देशमा भन्दा हङकङमा बढी स्वतन्त्रता दिँदै आएको छ ।

हङकङमा गतवर्ष लोकतन्त्र र स्वतन्त्रताको सुधारको माग गर्दै महिनौं लामो आन्दोलन भएको थियो । आन्दोलन हिंसात्मक बन्दै गएपछि ठूलो जनधनको क्षति पुगेको थियो भने हङकङको अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर देखिएको थियो । त्यसकारण चीन हङकङमा हुने त्यस्ता विरोध प्रदर्शन रोक्न सुरक्षा कानुन बनाउन चाहेको देखिन्छ ।

हङकङको कानुनअनुसार त्यहाँको सरकारले सुरक्षा कानुनलाई पारित गर्नुपर्ने प्रावधान छ । सन् २००३ मा गरिएको यस्तै प्रयास सर्वसाधारणको व्यापक विरोधका कारण असफल भएको थियो । त्यतिबेला सरकारको विरोधमा ५ लाखभन्दा बढी मानिस सडकमा उत्रेका थिए ।

लोकतन्त्र पक्षत्रर नेताहरूले यस्तो कानुन प्रस्ताव गरिनु हङकङको इतिहासकै सबैभन्दा दु:खद घटना भएको बताएका छन् । हङकङमा विरोधका स्वर निस्तेज पार्न चीनले यस्ता कानुनको सहारा लिएको उनीहरुको भनाइ छ ।

सिभिक पार्टीका सांसद डेनिस क्वकले कानुन पारित भएको खण्डमा एक राष्ट्र दुई प्रणाली सिद्धान्तको अन्त्य हुने बताए । उनले भने, ‘यसले हङकङको अन्त्य हुनेछ ।’ गतवर्ष भएको आन्दोलनमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेका अधिकारकर्मी जिम्मी सामले कानुनलाई ‘हङकङ ध्वस्त पार्ने सबैभन्दा ठूलो आणविक हतियार’ को संज्ञा दिएका छन् ।

अमेरिका लगायत केही पश्चिमा देशले प्रस्तावित कानुनले हङकङमा अशान्ति भड्कने प्रतिक्रिया दिएका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कानुन पारित गरिएक अमेरिकाले कडा प्रतिक्रिया दिने बताएका छन् । बेलायतले हङकङमा विकसित पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमलाई राम्रोसँग नियालिरहेको बताएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ १०, २०७७ ०६:४८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

एकै सातामा संक्रमित दोब्बर

कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ नसकिएकाले संक्रमण अझै तीव्र गतिमा बढ्न सक्ने
‘संक्रमण दोब्बर हुने समय जति धेरै कम हुन्छ, रोग त्यति नै तीव्र गतिले फैलिरहेको बुझिन्छ’
अतुल मिश्र

काठमाडौँ — मुलुकमा कोरोना भाइरस रोगका संक्रमितको संख्या एक सातामा दोब्बर भएको छ । गत माघ ९ मा पहिलो कोरोना संक्रमित पहिचान भएको थियो । त्यसयता शुक्रबार संक्रमण ४० जिल्लामा विस्तार भएको खुलेको छ । मृत्यु भएका तीन जनासहित मुलुकमा संक्रमितको संख्या ५ सय १६ पुगेको छ । एक साताअघि अघिल्लो शुक्रबार २ सय ५८ संक्रमित पुष्टि भएका थिए ।

‘अहिले देशमा संक्रमण दोब्बर हुने समय सात दिन देखिएको छ,’ इपिडिमियोलजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका जनस्वास्थ्य अधिकृत रामकुमार महतोले भने, ‘संक्रमण दोब्बर हुने समय जति कम हुन्छ, रोग त्यति धेरै तीव्र गतिले फैलिरहेको बुझिन्छ ।’

हाल विश्वमा नेपालको हाराहारी मंगोलिया र हैटीमा ६ दिन संक्रमण दोब्बर भएको देखिएका छन् । विश्वमै सबैभन्दा छोटो समयमा संक्रमण दोब्बर भएको कोमोरसमा हो । त्यहाँ दुई दिनमै संक्रमितको संख्या दोब्बर भएको थियो ।

संक्रमण कम फैलिनु मुख्य रूपमा दुईवटा कारण रहेको महतो आंैल्याउँछन् । ‘केस रिपोर्टिङ (संक्रमणको पहिचान) प्रारम्भिक अवस्थामा रहे थोरै तथ्यांक भएकाले संक्रमण दोब्बर हुने समय कम देखिन सक्छ,’ उनी भन्छन्, ‘अर्को कुरा यदि साँच्चै संक्रमणको फैलावट छिटो भइरहेको छ भने पनि दोब्बर हुने समय कम देखाउँछ ।’

छिमेकी मुलुकहरूमा संक्रमण दोब्बर हुने समयले नेपालभन्दा ढिला देखिएका छन् । हाल पाकिस्तानमा १५ दिन, भारतमा १४ दिन, बंगलादेशमा १२ दिन र भुटानमा १० दिनमा संक्रमितको संख्या दोब्बर भएको छ । संक्रमण दोब्बर हुने समय बढी रहेका मुलुकमा संक्रमणको दर कम भइरहेको बुझिने महतो बताउँछन् । चीनमा निकै ढिला संक्रमण दोब्बर भएको थियो । त्यहाँ १ सय १ दिनमा कोरोनाको संक्रमण दोब्बर भएको थियो । यस्तै बेलायतमा ३१ दिन, फ्रान्समा ४५ दिन, जर्मनीमा ४७ दिन, इटली र स्पेनमा ४९ दिन संक्रमण दोब्बर भएको थियो ।

कोरोना संक्रमणका शंकास्पद व्यक्ति धेरै भए पनि तीव्र गतिले यो फैलिन्छ । ‘शंकास्पद जनसंख्या बढी भयो भने संक्रमण दोब्बर हुने समय कम हुन्छ । शंकास्पद जनसंख्या बढी भयो भने संक्रमण दोब्बर हुने समय बढी हुन्छ,’ महतोको भनाइ छ । संक्रमण कति छिटो फैलिने भन्ने कुरा रोकथाम नियन्त्रण कसरी भइरहेको कामले निर्धारण गर्छ ।

दुई महिना लकडाउन भए पनि मानिसहरूको सक्रियता, ओहोरदोहोर उल्लेख्य रूपमा नियन्त्रित नहुनु, गुणस्तरीय क्वारेन्टाइनको समुचित उपयोगसमेत नभएकाले संक्रमणको भित्रभित्रै विस्तार भइरहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका एक पदाधिकारी बताउँछन् । उनका अनुसार परीक्षणको दर बढ्दा संक्रमितहरू देखिन थालेपछि संक्रमण कुन हदसम्म फैलिन्छ भन्ने अनुमान गर्न गाह्रो छ ।

एक सातायता मुलुकमा पहिलेको दाँजोमा पीसीआर परीक्षणको दायरामा वृद्घि भएको छ । तीन दिनयता मुलुकमा १० हजार १ सय २० नमुना पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको छ ।

‘जति मात्रामा जसरी पीसीआरलगायत परीक्षण हुनुपर्ने हो, त्यो अझै भएकै छैन,’ नारायणी अस्पतालका डा. निरज सिंह भन्छन्, ‘परीक्षणमा मुलुक सुहाउँदो विस्तार भए संक्रमितको संख्या झन् बढी हुन्छ । यसपछि वास्तविक संक्रमितको तथ्यांक अनुमान गर्न सकिन्छ । महामारीसम्बन्धी आकलन सही रूपमा गर्न सकिन्छ ।’

स्वास्थ्य मन्त्रालयका पदाधिकारी पीसीआर विधिबाट परीक्षणको दर अपेक्षित रूपमा बढ्न नसकेको स्वीकार गर्छन् । ‘तर दिनमा करिब ३ हजार पीसीआर परीक्षण हुनु राम्रो भए पनि हालको अवस्थामा दिनहुँ दर झन् बढी गर्नैपर्छ,’ उनले भने ।

अझै पनि संक्रमितहरूको पर्याप्त कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ नभएको चिकित्सकहरूको भनाइ छ । डा. सिंह मुलुकको आवश्यकताअनुसार दिनहुँ उल्लेख्य संख्यामा परीक्षण हुनुपर्ने बताउँछन् ।

संक्रमित ५०० नाघे, ७० निको भए

मुलुकमा कोभिड–१९ संक्रमितको संख्या ५ सय १६ पुगेको छ । शुक्रबार ४० जिल्ला गरी थप ५९ जना नयाँ संक्रमित देखिएको हो । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाका अनुसार हालसम्म संक्रमण पुष्टि भएकाहरूमा ४ सय ४० जना पुरुष र ७६ जना महिला छन् ।

शुक्रबार २१ जना डिस्चार्ज भएपछि हालसम्म अस्पतालबाट स्वस्थ भएर घर फर्किनेको संख्या ७० पुगेको छ । उनीहरू १७ देखि २० दिनमा अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएका हुन् ।

हालसम्म प्रदेश १ बाट २६, प्रदेश २ बाट ६, वाग्मतीबाट ९, गण्डकीबाट २, प्रदेश ५ बाट २२ र सुदूरपश्चिम प्रदेशबाट ५ जना डिस्चार्ज भएर घर फर्केका हुन् ।

मुलुकमा शुक्रबार पीसीआर विधिबाट ३ हजार ८ सय १९ शंकास्पद नमुनाको कोरोना परीक्षण गरिएको छ । हालसम्म ४२ हजार ४ सय ८८ नमुनाको पीसीआरबाट परीक्षण गरिएको हो । यस्तै द्रुत परीक्षण किट (आरडीटी) बाट शुक्रबार ३ हजार ४ सय २१ नमुनाको परीक्षण गरिएको छ । हालसम्म आरडीटीबाट मुलुकमा गरिएको नमुना परीक्षणको संख्या ८२ हजार १ सय १६ पुगेको छ ।

हाल मुलुकका विभिन्न क्वारेन्टाइनमा २७ हजार ८ सय २९ जना छन् । प्रदेश १ मा १ हजार ४ सय १४, प्रदेश २ मा ५ हजार ९ सय ६, वाग्मतीमा ४ सय ७८, गण्डकीमा ६ सय ७८, प्रदेश ५ मा १५ हजार ९ सय ९९, कर्णालीमा ७ सय ३५ र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा २ हजार ६ सय २९ जना क्वारेन्टाइनमा छन् ।

यस्तै मुलुकका विभिन्न स्थानका उपचार केन्द्रको आइसोलेसनमा ४ सय ३३ जना छन् । प्रदेश १ मा ५८, प्रदेश २ मा १ सय ४५, वाग्मतीमा १८, गण्डकीमा ३, प्रदेश ५ मा २ सय ३, कर्णालीमा १ र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ५ जना आइसोलेसनमा रहेका हुन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ १०, २०७७ ०६:४१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×