बीआरआईले चीनमा विदेशी बढे

लक्ष्मी लम्साल

(बेइजिङ) — ‘चिनियाँ कथाहरूलाई विश्वले बुझ्ने गरी फैलाउनुपर्छ ताकि चीनको विकास, चिनियाँ सभ्यता, अडान र छविबारे विश्वले सत्यतथ्य जानकारी पाउन सकोस्,’ चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी मातहत निकायको राष्ट्रिय सम्मेलनमा सन् २०१३ मा नवनिर्वाचित राष्ट्रपति सी चिनफिङले भनेका थिए ।

ZenTravel

आजकल पनि सञ्चारमाध्यमलाई शुभकामना दिँदा होस् वा प्रत्यक्ष सहभागी हुँदा, सीले बारम्बार चिनियाँ कथा बाह्य संसारलाई सुनाउनुपर्नेमा जोड दिन्छन् । त्यसताका सीले अगाडि सारेको महत्त्वाकांक्षी योजना बीआरआई (बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ) अन्तर्गतका मुलुकको चीन यात्रा ह्वात्तै बढेको चीनसम्बन्धी जानकारहरूको विश्लेषण छ ।

नेताप्रधान मुलुक चीनमा सम्भवतः यही विचारधाराकै कारण हुनुपर्छ, अधिकांश चिनियाँ निकायले खुलापन अंगिकार गर्दै विदेशीको आउजाउलाई तीव्रता दिएका छन् । कुनै बेला नेपालीहरू भेट्न मुस्किल हुने चीनमा पछिल्ला केही वर्ष चीन–नेपाल दैनिक हवाई उडानमा करिब २० प्रतिशत त नेपाली नै हुन्छन् । विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र चीनले खुलापन नीतिलाई तीव्र पार्नु र जनस्तरीय सम्बन्धमा जोड दिएका कारण नेपाली पनि लाभान्वित भएका हुन् ।

चीनले उच्च स्तरीय वार्ताहरू तथा उसका दस्तावेजहरूमा जनस्तरीय सम्बन्धमा निकै जोड दिने गरेको छ । त्यसैकारण राजनीतिक, सञ्चारमाध्यम, वाणिज्य व्यावसायिक वा स्थानीय निकायबीच जनस्तरमा द्विपक्षीय भ्रमणलाई चीनले प्राथमिकतामा राखेको हो ।

दक्षिण एसिया मामिला विशेषज्ञ हु स सङको विचारमा ‘चीन सरकारले जनस्तरीय आदानप्रदानलाई उच्च महत्त्व दिएकाले’ यो क्रम बढेको हो । उनले भने, ‘पछिल्लो समय चीन भित्र र बाहृय मुलुकमा थिंक ट्यांकको संख्या उल्लेख्य बढेको छ । यस्ता विचार समूह र संस्थाले जनस्तरका आदानप्रदान अघि बढाउन सहयोग गरिरहेका छन् ।’

मासिक वा वार्षिक रूपमा कति नेपालीले चीन भ्रमण गर्छन् भन्ने प्रस्ट नभए पनि बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासका डेप्युटी चिफ अफ मिसन सुशीलकुमार लम्सालका अनुसार पछिल्ला ३/४ वर्षमा चीन सरकारको निमन्त्रणामा बेइजिङ पुग्ने नेपालीको संख्या हृवात्तै बढेको छ ।

चीनमा आएका बेला दूतावासलाई जानकारी नगराएसम्म यकिन तथ्यांक भन्न नसकिने उनले बताए । ‘संस्थागत रूपमा दूतावासको सम्पर्क आएकाहरूको तथ्यांक पाउन सकिन्छ तर आफूखुसी चिनियाँ संस्थासँग तालमेल मिलाएर आउनेको विवरण निकाल्न गाह्रो छ,’ उनले सुनाए ।

गत वैशाखमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको राजकीय भ्रमणका बेला मन्त्री, सचिव, विपक्षी दलका नेता तथा सांसदहरूको जम्बो टोली बेइजिङ उत्रिएको थियो । राजनीतिक स्तरमा मात्रै नभएर सरकारी कर्मचारी पनि चीन घुम्न पाइने भएपछि सरकारको आर्थिक बोझको ख्यालै नगरी भ्रमणमा आउँछन् ।

चीन केन्द्रीय सरकारका साइन्टिफिक एक्सपर्ट डा.विश्वास श्रेष्ठले ‘चीन घुमाउँदा दुवै सरकारका लागि उपलब्धिमूलक हुने व्यक्ति तथा अधिकारीलाई मात्र निमन्त्रण दिइनुपर्ने’ बताउँछन् । श्रेष्ठले भन्छन्, ‘क्षेत्रगत तथा विषयगत रूपमा चीन घुमे अर्थपूर्ण हुन्थ्यो । चीनको विकास देखाउनु राम्रो कुरा हो तर उपयुक्त व्यक्तिले भ्रमण गरे देश विकासमा टेवा पुग्न सक्थ्यो ।’

चीनको सिचुवान प्रान्तमा भूगर्भ शास्त्रका एक अनुसन्धाताले भने, ‘चिनियाँ खर्चमा आउने झन्डै ६० प्रतिशत नेपाली बिनाकुनै काम चीन आउँछन् । जसलाई चीनको बारेमा कुनै वास्ता छैन, अध्ययन ज्ञानगुनको कुरा त परै जाओस् ।’ १९७०/८० को दशकमा भियतनाम युद्धपछि अमेरिकाले आफ्नो धुमिलिएको छवि सुधार्ने हेतुले विश्वका पत्रकारहरू घुमाएजस्तै चीनले पनि आफ्नो सुधार तथा खुलापन विश्वलाई देखाउन खोजेको उनको बुझाइ छ ।
आर्थिक विकाससँगै आफ्नो विकास प्रगतिबारे देखाउने चिनियाँ रणनीतिअन्तर्गत नै नेपाल मात्रै होइन, बीआरआई र त्यसबाहेकका मुलुकबाट चीन पर्यटन गर्ने विदेशीहरूको संख्या दिनप्रतिदिन बढ्दो छ । यसले जनस्तरीय सम्बन्ध बलियो बनाउने चीनको चाहनालाई पनि प्रकट गरेको छ ।

कस्ता नेपाली पाहुनाहरूलाई स्वागत गर्ने भन्ने कुरा चीन आफैंले छनोट नगर्ने भएकाले गुणस्तरीय विज्ञहरूले भ्रमणको मौका नपाउने चिन्ता छढ्दै छ । सकेसम्म सरकारी भत्ताको लोभमा पनि यस्ता भ्रमण हुने गरेका बेइजिङमा अध्ययनरत विद्यार्थी बताउँछन् ।

चीनबाट केही सिक्ने अभिलाषासहित हुने भ्रमणले सधैं नै देशको उत्थानमा एउटा इँटा थप्न सक्ने उनीहरूको धारणा छ । उनीहरू भन्छन्, ‘चीनबाट यस्तो सिकेको थिएा र यस्तो गर्दै छु भन्नेहरू कमै छन् । शक्ति संरचनामा भएकाहरूले नै अर्काको पैसामा मस्ती गरिरहेका छन् जुन दुवै देशका लागि उपलब्धिमूलक हुँदैन ।’

पुरानो विचारधारामा परिवर्तन ल्याउन चीनले आफ्नै खर्चमा गरेको प्रयत्नमा रमाइलोका लागि मात्रै चीन जान चाहनेलाई पठाउनु नेपालका लागि पनि हितकर छैन । चीन र नेपालबीचको खानपान, रहनसहन केही पनि मिल्दैन । तर विकासे मोडल हेर्ने, केही सिकेर देशमा प्रयोग गर्न खोज्नेहरूका लागि हिमालपारिको यात्रा गज्जब हुने चीनमा लामो समयदेखि पेसा व्यवसाय गर्ने नेपालीहरू बताउँछन् ।

प्रकाशित : आश्विन ७, २०७६ १०:११
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बेइजिङ विश्व बागवानी एक्स्पोमा 'नेपाल दिवस'

लक्ष्मी लम्साल

बेइजिङ — हरित जीवन, सुन्दर घर भन्ने नाराका साथ बेइजिङमा जारी विश्व बागवानी एक्स्पो अन्तर्गत लुम्बिनी बगैंचामा आइतबार ‘नेपाल दिवस’ मनाइएको छ।

परम्परागत कुमारी नृत्यबाट सुरू भएको नेपाल दिवस कार्यक्रममा चीनका लागि नेपाली राजदूत लीलामणि पौड्यालले चीनको विकास र करोडौं जनतालाई गरिबीको रेखामुनिबाट उकास्ने चिनियाँ प्रगतिप्रति छिमेकी भएको नाताले नेपालको तर्फबाट खुशी व्यक्त गरे ।

नयाँ चीन स्थापनाको ७०औं वार्षिकोत्सवको शुभकामना दिँदै उनले दुवै देशबाट भैरहेका उच्चस्तरीय भ्रमणले अन्तरदेशीय सम्बन्ध नयाँ उचाइ पुगेको बताए। नेपालले अर्को वर्ष नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० को आयोजना गरेकाले चीनबाट धेरै भन्दा धेरै पर्यटकलाई नेपाल भ्रमणमा जान पनि उनले अनुरोध गरे।

विश्व बागवानी एक्स्पो–२०१९ गत वैशाख १६ अर्थात् अप्रिल २९ देखि सुरू भएको हो। १ सय ६२ दिनसम्म चल्ने यो एक्स्पो अक्टोबर असोज २० मा सम्पन्न हुनेछ। यस अवधिमा २५०० वटा श्रृंखलाबद्ध सांस्कृतिक गतिविधि भैरहेका छन्, त्यसमध्ये एउटा कार्यक्रम नेपालले पनि गरेको हो।

गत मध्य वैशाखमा चीनमा भएको दोस्रो बेल्ट एण्ड रोड शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुन आएकी राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले बेइजिङको यानछिङ जिल्लामा लुम्बिनी शान्ति बगैंचाको उद्घाटन गरेकी थिइन्। विश्वका १ सय १० मुलुक तथा क्षेत्रका संगठनले एक्स्पोमा भाग लिएका छन्। एक्स्पोभित्र ८० वटा बगैंचा पेभेलियन र घरहरू बनाइएका छन्।

चीनको खुनमिन विश्व बागवानी एक्स्पो, सांघाई विश्व एक्स्पो र पहिलो चिनियाँ अन्तर्राष्ट्रिय आयात एक्स्पोपछि चीनले आयोजना गरेको यो सबैभन्दा ठूलो एक्स्पो मानिन्छ।

गत अप्रिल अन्तिम साता बेइजिङमा भएको बीआरआई दोस्रो शिखर सहकार्य मञ्चसँगै बागवानी एक्स्पो उद्घाटन गरिएको थियो। चीनको यस वर्षको घरेलु कूटनीतिमा बेइजिङ विश्व एक्स्पो पनि एक हो।

एक्स्पोस्थल राजधानी बेइजिङ केन्द्रदेखि ७४ किमि टाढा यानछिङ जिल्लामा पर्दछ। सोही जिल्लाले सन् २०२२ बेइजिङ ओलम्पिक पनि गर्दैछ। एक्स्पोभित्र नेपाली इन्जिनियर नरेन्द्र मुलको डिजाइनमा लुम्बिनी शान्ति बगैंचा निर्माण गरिएको छ।

यो पनि पढ्नुहोस्:

प्रकाशित : आश्विन ५, २०७६ २०:२१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×