अफगान शान्ति वार्ता रद्द, तालिवानले भन्यो- 'अमेरिकी निर्णय अपरिपक्व'

(एजेन्सी)

काबुल — अफगानिस्तानमा क्रियाशिल तालिबान लडाकु समूहले शान्ति वार्ता रद्द गर्ने अमेरिकी निर्णय अपरिपक्व रहेको जनाएको छ । तालिवानका प्रवक्ताद्वारा जारी विज्ञप्तिमा ‘वार्ता रद्दको निर्णयले सबैभन्दा बढी अमेरिकीहरू नै प्रभावित हुने’ चेतावनी समेत दिइएको छ ।

अफगानिस्तानमा १८ वर्षदेखि जारी युद्ध अन्त्यका लागि भएका प्रयासस्वरूप अमेरिका र तालिवानबीच ९ चरणसम्मको वार्ता भइसकेको छ। तालिवानद्वारा जारी विज्ञप्तिमा वार्ताको अन्तिम समयसम्म राम्रो भइरहे पनि अमेरिका गैरजिम्मेवार बनेको आरोप समेत लगाइएको छ।

वार्ता रद्द गर्ने ट्रम्पको निर्णयपछि दोहोस्थित तालिवानको राजनीतिक कार्यालयमा बसेको तालिवानको ‘जरुरी आन्तरिक बैठक’ ले उक्त निर्णय गरेको जनाइएको छ। यसअघि अफगान राष्ट्रपति कार्यालयले देशमा वास्ताविक शान्ति स्थापनका लागि तालिवान र सरकारबीच वार्ता हुनुपर्ने जनाएको थियो।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्याम्प डेविडमा अफगान राष्ट्रपति असरफ घानी तथा वरिष्ठ तालिवान नेताबीच तय गरिएको बैठक रद्द गरेको घोषणा आइतबार गरेका थिए।

अफगानिस्तानको राजधानी काबुलमा गरिएको पछिल्लो कारबम आक्रमणमा एक अमेरिकी सैनिकको ज्यान गएपछि राष्ट्रपति ट्रम्फ त्रुद्ध बनेका हुन्। आक्रमणको जिम्मा तालिवान समूहले लिएको थियो।

ट्रम्पले एक अनपेक्षित कदम चाल्दै मेरील्याण्ड रिट्रीटमा तालिवान शीर्षस्थ नेता र घानीसहितको बैठक आयोजना गर्न लागेका थिए। अफगान सरकारलाई अमेरिकाको कठपुतली बताउने तालिवान समूहका नेतालाई वार्तामा बोलाइएको उक्त योजनाबारे विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिएको थिएन।

सन् २००१ मा अमेरिकाले अफगानिस्तानमा गरेको अतिक्रमणपछि तालिवान सरकार सत्ताच्युत भएको थियो। २००१ को सेप्टेम्बर ११ मा अमेरिकाको रक्षा मन्त्रालय तथा ट्वीन टावरमा गरिएको आक्रमणको योजनाकार अल–कायदा समूहलाई तालिवान सरकारले आ श्रय दिएको भन्दै अमेरिकाले अफगानिस्तानमा आक्रमण गरेको थियो।

अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पियोले भने अमेरिकी भूमिमा तालिवान समूहसँग वार्ता आयोजना गर्ने निर्णयको बचाउ गरेका छन्। फक्स न्यूजसँगको कुराकानीका पोम्पियोले अफगानिस्तानमा शान्ति स्थापना गरी अमेरिकी सेना फिर्ता गर्ने निर्णय अमेरिकी सरकारको प्राथमिकता भएको बताएका छन्।

अमेरिकी वार्ताकार जाल्मे खलिलजादले गतसाता तालिवानसँग शान्ति सम्झौता टुंगोमा पुगको गतसाता घोषणा गरेका थिए। सम्झौता अनुसार अमेरिकाले २० साताभित्र ५ हजार ४ सय सैनिक अफगानिस्तानबाट फिर्ता लैजाने बताइएको थियो। राष्ट्रपति ट्रम्प पनि पछिल्लो समय अफगानिस्तानबाट अमेरिकी सेना फिर्ता लैजाने पक्षमा छन्।

सेना फिर्ताको बदलामा तालिवानले अमेरिका र उसका साझेदारविरुद्ध आक्रमण गर्नेहरूका लागि अफगानिस्तानलाई अखडा बन्न नदिने सुनिश्चित गरेको जनाइएको थियो।

तालिवानले अफगानिस्तामा सन् १९९६ देखि २००१ सम्मको शासन गरेको थियो। उक्त अवधिमा तालिवानले महिलाहरूमाथि निर्मम व्यवहार गर्नुका साथै धर्मसम्बन्धी कानून कडा पारेको थियो। हाल अफगानिस्ताको करिब ७० प्रतिशत भू–भागमा तालिवान समूह क्रियाशिल छ।

सन् २००१ को अमेरिकी हस्तक्षेपछि अफगानिस्तानमा गठबन्धन राष्ट्रका करिब ३ हजार ५ सय सुरक्षाकर्मीको ज्यान गइसकेको छ। त्यसमध्ये २ हजार ३ सय भन्दा बढी अमेरिकी छन्। सर्वसाधारण, लडाकु र सरकारी फौजको मृत्युको भने एकिन तथ्यांक छैन्।

सन् २०१९ को फेब्रुअरीमा सार्वजनिक एक प्रतिवेदन अनुसार युद्धका कारण ३२ हजार सर्वसाधारणले ज्यान गुमाईसकेका छन्। ब्राउन विश्वविद्यालयस्थित वाट्सन इन्स्टिच्यूटका अुनसार ५८ हजार सुरक्षाकर्मी तथा ४२ विद्रोही युद्धका क्रममा मारिएका छन्।

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७६ १८:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गर्मी छल्न जलविरे झरना

हरिहरसिंह राठौर

चितवन — धादिङसँग जोडिएको चितवन जिल्लाको एकमात्रै गाउँपालिका इच्छाकामनास्थित जलविरे झरना बिदाको दिन युवाहरु रमाउन, आनन्दका लागि आकर्षणको केन्द्रविन्दु बनेको छ । भीर, पहरा, छॅँगा र छहराको संयोग, प्राकृतिकाले भरिपूर्ण जलविरे झरना (लामो झरना) चितवनकै उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तव्य मध्येको एक हो । जलविरेको झरना हेर्न, झरनामा खेल्न र पौडी खेलेर मजा लिन युवा र बालबालिकाको लर्को लाग्ने गर्दछ ।

इच्छाकामना-६ जलविरेमा रहेको उक्त झरना १ सय २ मिटरभन्दा बढी लामो रहेको छ । 'जाडो यामको पुस माघ र साउनमा झरना हेर्ने आउनेको कमी हुन्थो तर यसपाला साउनमै पनि आए, एकै दिन ११ सय जनाले झरना हेर्न टिकट काटेको रेकर्ड छ, ‘ लामो झरना व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष समेत रहेका स्थानीय शिक्षक देवकुमार गुरुङले बताए ।

दैनिक एक सय जना आउने गरेको बताउँदै व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष गुरुङले नारायणगढ बजार बन्द हुने दिन सोमबार र शनिबार भीड थेग्नै गाह्रो हुने बताए । झरना हेर्न मात्रै हैन झरनामा छाँगारोहण (क्यानोनिङ्ग) गर्न पनि सम्पर्कका ८ वटा कम्पनीहरुले वर्षमा ५ सय जति खेलाडी युवाहरु ल्याउने गरेका छन् । झरनामा गीत छायाङ्कन गर्ने र टिकटक रेकर्ड गर्नेहरु समेत पुग्छन् । झरना हेर्न व्यवस्थापन समितिले नेपालीसँग ५० र विदेशीसँग १ सय रुपैयाँ लिने गरेको छ । झरनाबाट संकलित रकम व्यवस्थापन समितिले वार्षिक १५ लाख स्थानीय तहलाई बुझाउने गरे पनि व्यवस्थापन खर्च नपाएको स्थानीयले बताएका छन् ।

नारायणगढ-मुग्लिन सडकको जलविरे मन्दिरबाट ५ सय मिटरमै ग्रामिण सडक हुँदै झरना पुग्न सकिन्छ । मुग्लिनबाट ७ किमी दुरीमा रहेको यो लोभलाग्दो जलविरे झरनाको सुन्दरता र विशेषता सुनेरै , फेसवुकमा फोटो देखेर धादिङबाट आफू आएको दामोदर अर्यालले बताए ।


प्रकाशित : भाद्र २३, २०७६ १८:२०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्