दसौं हजार रोहिंग्याद्वारा प्रदर्शन 

एजेन्सीहरू

ढाका — म्यानमारबाट विस्थापित भएर बंगलादेशमा शरणार्थी जीवन बिताइरहेका रोहिंग्याहरूले आइतबार बृहत् प्रदर्शन गरेका छन् ।रोहिंग्या शरणार्थीले विस्थापित भएको दुई वर्ष पुगेको अवसरमा शिविरभित्रै प्रदर्शन गरेका हुन् ।

ZenTravel

आफूहरूविरुद्ध नियोजित रूपमा जातीय हिंसा मच्चाइएको भन्दै करिब २ लाख रोहिंग्याले विरोध र्‍याली गरेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमले जनाएका छन् ।

Meroghar

सन् २०१७ को अगस्ट महिनामा म्यान्मारको राखिने राज्यमा भएको जातीय हिंसालगत्तैको सैनिक दमनका कारण ७ लाख ४० हजार रोहिंग्या विस्थापित भएका थिए । उनीहरू हाल बंगलादेशका विभिन्न शिविरमा बस्दै आएका छन् । उनीहरू रहेका शिविर संसारकै ठूलो शरणार्थी शिविर हो ।

बंगलादेशले गत बिहीबार रोहिंग्याका लागि ‘स्वैच्छिक घरफिर्ती योजना’ सार्वजनिक गरे पनि एक जना पनि फर्कन मानेका छैनन् । आफूहरूको घरफिर्तीअघि म्यान्मार सरकारले नागरिकता प्रदान गर्नुपर्ने रोहिंग्याहरूको माग छ ।

आइतबार आयोजित विरोध र्‍यालीमा बालबालिका, बुर्का पहिरेका महिलालगायतको पनि सहभागिता थियो । उनीहरूले ‘रोहिंग्या जिन्दावाद’ भन्दै नाराबाजीसमेत गरेको समाचार संस्था एएफपीले जनाएको छ ।

म्यान्मारको राखिन राज्यमा मुस्लिम र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूका बीचमा धार्मिक र जातीय द्वन्द्व भएपछि उनीहरू विस्थापित भएका हुन् । रोहिंग्या म्यान्मारको अल्पसंख्यक मुस्लिम समुदाय हो । लामो समयदेखि म्यान्मार बसोबास गर्दै आएका रोहिंग्या राखिने राज्यमा आफ्नो भाषा तथा संस्कृतिका पक्षमा लड्दै आएका छन् । यद्यपि, उनीहरूलाई नागरिकतालगायत सुविधा दिइएको छैन । म्यान्मारले रोहिंग्यालाई गैरकानुनी आप्रवासी भएकोबताउने गर्छ ।

बंगलादेशमा शिविरमा रहेका विस्थापित रोहिंग्यालाई अन्य शिविर रहेको क्षेत्रभन्दा बाहिर निस्कन रोक लगाइएको छ । शरणार्थीहरूलाई स्वदेश फर्काउनेबारे सन् २०१७ मै बंगलादेश र म्यान्मार सरकारबीच सम्झौता भएको थियो तर त्यो हालसम्म पनि कार्यान्वयन हुन सकेको छैन ।

रोहिंग्याहरूले सुरक्षा र नागरिकताको सुनिश्चितता नभएसम्म स्वदेश नफर्किने बताएपछि उक्त सम्झौता कागजमा सीमित छ । गत साता ३ हजार ४ सय ५० शरणार्थीलाई स्वदेश फर्काउने तयारी अन्तिम चरणमा पुगे पनि उनीहरूले सुरक्षा र नागरिकता पाउनुपर्ने सर्त राखेपछि स्वदेश फर्काउने प्रयास रोकिएको थियो ।

सन् २०१७ को अगस्ट २५ मा रोहिंग्या विद्रोहीहरूले दर्जनौं प्रहरीचौकीमा आक्रमण गरी केही अधिकारीको ज्यान लिएपछि राखिने राज्यमा द्वन्द्व चर्केको हो । त्यसविरुद्धको जवाफी कारबाहीमा सेनाले राखिने राज्यका दर्जनौं गाउँमा आगजनी गर्नुका साथै सर्वसाधारणको हत्या तथा बलात्कार गरेको संयुक्त राष्ट्रसंघको अनुसन्धानबाट पत्ता लागेको थियो । राष्ट्रसंघ तथा मानव अधिकार संस्थाकाअनुसार रोहिंग्या समुदायमाथिको आक्रमणमा बौद्धमार्गीहरू पनि सहभागी भएका थिए ।

घटनाको छानबिनपछि सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा राष्ट्रसंघले रोहिंग्याविरुद्धको आक्रमण ‘जातीय सफायाको उदाहरणीय पाठ्यपुस्तक’ भएको उल्लेख गरेको थियो तर म्यान्मारको सेनाले भने आफूहरूले प्रतिआतंवादको कारबाही चलाएको तथा सर्वसाधारणलाई लक्षित नगरेको दाबी गर्दै आएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७६ ०८:२४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

अमेजनमा भीषण डढेलो 

विश्वको सबैभन्दा ठूलो ‘रेन फरेस्ट’ अमेजनले पृथ्वीको २० प्रतिशत अक्सिजन उत्पादन गर्छ
एजेन्सीहरू

साओ पाउलो/पेरिस — ‍विश्वकै ठूलो वनक्षेत्र अमेजनमा लागेको डढेलोले फैलिँदै गएपछि त्यसले अन्तर्राष्ट्रिय चासो बढाएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार गत सोमबारदेखि ब्राजिलको अमेजन क्षेत्रमा फैलिएको डढेलो हाल २ हजार ५ सयभन्दा बढी स्थानमा सक्रिय छ ।

अमेजन वनक्षेत्र लागेको डढेलोबाट आएको धुवाँका कारण करिब २ हजार ७ सय किलोमिटर टाढाको साओ पाउलोमा दिउँसै अन्धकारसमेत भएको जनाइएको छ ।

डढेलो फैलिँदै गएपछि ब्राजिलको छिमेकी देश बोलिभियामा समेत ठूलो असर पुगेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । अधिकारीहरूका अनुसार देशको दक्षिण–पूर्वी सन्तक्रुज प्रान्तको ५ लाख हेक्टर क्षेत्र डढेलोले नष्ट भइसकेको छ ।

विश्वको निकै गरिबमध्येको एक बोलिभियाले डढेलो नियन्त्रणका लागि छिमेकी पाराग्वे र ब्राजिललाई सहयोग गर्न आग्रह गरेको छ । राष्ट्रपति इभो मोरालेसले अग्नि नियन्त्रण हवाईजहाज सुपर ट्यांकर ७४७ भाडामा लिएर डढेलो नियन्त्रण प्रयास गरेको बताएका छन् । जहाजले ७० हजार लिटर पानी बोक्न सक्छ । यद्यपि, उक्त जहाज कहिलेसम्म आइपुग्ने भन्ने स्पष्ट छैन ।

वातावरण क्षेत्रमा क्रियाशील संस्था तथा अनुसन्धानमर्कीले डढेलो फैलिनुमा मानिस जिम्मेवार भएको बताएका छन् । गैरनाफामूलक संस्था ‘अमेजन वाच’ का कार्यक्रम निर्देशक क्रिस्टियन पोइरियरले भनेका छन्, ‘अमेजनमा फैलिएका मध्ये अधिकांश डढेलो मानिसले लगाएका हुन् ।’ उनका अनुसार त्यसका लागि गोठाला र कृषकहरू जिम्मेवार छन् । वातावरणविद्का अनुसार डढेलोका लागि जंगल फँडानी गरी बस्ती विस्तार गर्न खोज्नेहरू जिम्मेवार छन् ।

फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोंले अमेजनमा फैलिएको दशकयताकै ठूलो डढेलोलाई ‘अन्तर्राष्ट्रिय संकट’ को संज्ञा दिएका छन् । म्याक्रोंले उक्त विषय आसन्न ‘जी–७’ सम्मेलनको प्राथमिकताको विषय हुनुपर्ने बताएका छन् ।
ठूला अर्थतन्त्रहरूको समूह जी–७ सम्मेलन शनिबार फ्रान्सको राजधानी पेरिसमा सुरु हुँदै छ । सम्मेलनको आयोजकका तर्फबाट म्याक्रोंले अमेजनको स्वास्थ्यसँग अन्तर्राष्ट्रिय सरोकार जोडिएको बताएका छन् ।

‘हाम्रो घर जलिरहेको छ,’ म्याक्रोंले ट्वीटरमा लेखेका छन्, ‘पृथ्वीमा २० प्रतिशत अक्सिजन उत्पादन गर्ने अमेजन अहिले आगोमा छ ।’ उनले भनेका छन्, ‘यो अन्तर्राष्ट्रिय संकट हो । जी–७ सम्मेलनका सदस्यहरू, आउनुस् यो आपत्कालीन अवस्थाबारे कुरा गरौं ।’

ब्राजिलका राष्ट्रपति जैर बोल्सोनारूले यसअघि डढेलोसँग जुध्न साधनस्रोतको अभाव रहेको बताएका थिए । वातावरणसम्बन्धी नीतिका कारण आलोचित बोल्सोनारूले गैरसरकारी पक्षहरूले डढेलो फैल्याएको दाबी गरेका छन् । तर काठ व्यापारी र कृषकलाई जमिन खाली गर्न बोल्सोनारूको सरकारले प्रोत्साहन गरेपछि अमेजनको यस्तो हबिगत भएको संरक्षणकर्मीहरूको आरोप छ ।

बोल्सोनारूले फ्रान्सका राष्ट्रपति म्याक्रोंकोट्वीटप्रति कडा टिप्पणी गरेका छन् । म्याक्रोंले ब्राजिलको आन्तरिक विषयलाई ‘आफ्नो राजनीतिक फाइदा’ को विषय बनाएको उनको आरोप छ ।

बोल्सोनारूले आफू अमेजनबारे छलफल गर्न तयार रहेको बताउँदै त्यो ‘वस्तुगत विवरण र आपसी सम्मान’ मा आधारित हुनुपर्ने बताए । तर त्यो ‘जी ७’ जस्तो अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा छलफल गर्नुपर्ने विषय नभएको उनको भनाइ छ ।
बोल्सोनारूले सामाजिक सञ्जालमार्फत् ‘अमेजन वनक्षेत्र पर्ने देशहरू जी–७ मा नभएकाले फ्रेन्च राष्ट्रपतिको सुझाव अप्रासंगिक भएको जनाएका छन् । उनले भनेका छन्, ‘म्याक्रोंको सोच उपनिवेशवादी हो, २१ औं शताब्दीमा यस्तो सोचलाई कुनै स्थान छैन ।’

संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले अमेजन वनक्षेत्र जैविक विविधताको मुख्य स्रोत रहेको भन्दै ‘संरक्षणका लागि सक्रिय’ हुनुपर्ने बताएका छन् । गुटेरसले ट्वीट गरेका छन्, ‘विश्वव्यापी रूपमा जलवायु संकट बढिरहेका बेला हामी अक्सिजन र जैविक विविधतामा थप क्षति बेहोर्न सक्दैनौं । अमेजनको संरक्षण हुनैपर्छ ।’

‘नेसनल इन्स्टिच्युट फर स्पेस रिसर्च’ (आईएनपीई) का अनुसार गतवर्षको तुलनामा यस वर्ष ब्राजिलमा डढेलोको संख्या ८५ प्रतिशतले बढेको अन्तरिक्षबाट लिइएका विवरणले पुष्टि गरेको जनाएको छ । तीमध्ये अधिकांश अमेजन वनक्षेत्रमा फैलिएको हो ।

आईएनपीईले गत जनवरीदेखि अगस्टसम्ममा ७२ हजार स्थानमा डढेलो लागेको पहिचान भएको जनाएको छ । सन् २०१३ पछिकै यो सबैभन्दा बढी संख्या हो ।

ब्राजिलको उत्तरी राज्य रोराइमाको वनक्षेत्रमा संकटकाल घोषणा गरिएको छ । अन्तरिक्षबाट खिचिएका तस्बिरमा उक्त क्षेत्रका अधिकांश भाग कालो मुस्लोले ढाकेका देखिन्छ । सुक्खायाममा डढेलो लाग्ने क्रम ब्राजिलमा नौलो नभए
पनि गैरकानुनी रूख कटान गर्ने र पशुपालनका लागि मानिसले जानीजानी आगो लगाउनथालेको बताइन्छ ।

अन्तरिक्षबाट संकलित तथ्यांकअनुसार नयाँ बाली लगाउनुअघि किसानले खोस्टा जलाएपछि डढेलो फैलिएको दाबी गरिएको छ । विश्वको सबैभन्दा ठूलो ‘रेन फरेस्ट’ अमेजन कार्बन भण्डारण भएको मुख्य क्षेत्र हो । यद्यपि, विश्वव्यापी तापमान वृद्धिसँगै त्यो घट्दो क्रममा छ ।

प्रकाशित : भाद्र ७, २०७६ ०८:२८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×