भारतमा स्वतन्त्रता दिवस– ‘एकीकृत भारतको सपना पूरा’

'जम्मु–कश्मीरका लागि यदि धारा ३७० र ३५ (क) महत्त्वपूर्ण नै थियो भने ७० वर्षमा भारी बहुमत हुँदाहुँदै पनि त्यसलाई विपक्षीहरूले स्थायी नबनाई किन राजनीति गरे’ 
सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले जम्मु–कश्मीरको विशेषाधिकार खारेज गर्ने निर्णयको बचाउ गर्दै ‘एक देश एक संविधान’ को पुरानो लक्ष्य पूरा भएको दाबी गरेका छन् । 

भारतको ७३ औं स्वन्त्रता दिवसका अवसरमा बिहीबार नयाँदिल्लीस्थित लालकिल्लामा आयोजित विशेष कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै मोदीले धारा ३७० खारेजी र जम्मु–कश्मीरलाई केन्द्रशासित दुई राज्यमा परिणत गर्ने निर्णयले सरदार बल्लभभाइ पटेलको एकीकृत भारतको सपना पूरा भएको समेत दाबी गरे ।

मोदी सरकारले अगस्ट ५ मा जम्मु–कश्मीरलाई विशेषाधिकार दिने संविधानका धारा ३७० र ३५ (क) लाई खारेज गरेको थियो । करिब ९२ मिनेट लामो भाषणमा मोदीले ‘एक राष्ट्र एक संविधान’ को सपना साकार भएको र त्यसमा भारतलाई गर्व भएको समेत बताएका छन् ।

उनले धारा ३७० खारेजीप्रति विरोध जनाइरहेकोमा विपक्षीहरूमाथि पनि आक्रमण गरेका छन् । उनले धारा ३७० महत्त्वपूर्ण थियो भने त्यसलाई स्थायी बनाउनतिर किन ध्यान नदिएको भन्दै विपक्षीहरूको नियतमाथि प्रश्न गरे । ‘यदि धारा ३७० महत्त्वपूर्ण नै थियो भने ७० वर्षमा भारी बहुमत हुँदाहुँदै पनि किन त्यसलाई स्थायी बनाइएन ?’ मोदीले प्रश्न गरे ।

तर, उनले जम्मु–कश्मीरमा हाल कायम रहेको कर्फ्यु र स्थानीय राजनीतिज्ञहरूलाई कैद गरिएको सम्बन्धमा भने केही उल्लेख गरेनन् । दोस्रो कार्यकालका लागि प्रधानमन्त्री चुनिएपछि मोदीको यो पहिलो स्वतन्त्रता दिवसको भाषण हो ।
रंगीन पगडी र सेतो कुर्ता लगाएका मोदीले आफ्नो लगातार छैटौं स्वतन्त्रता दिवसमा सम्बोधन गर्दै मोदीले विगतको पाँच वर्ष न्यूनता आवश्यकता पूरा गर्न खर्च भएको र अबको पाँच वर्ष जनताको आकांक्षा पूरा गर्न केन्द्रित हुने बताए । त्यसैगरी उनले भारत सरकारले अब जनसंख्या नियन्त्रणलाई प्राथमिकतामा राख्ने संकेत गरेका छन् ।

भाषणका क्रममा मोदीले जनसंख्या वृद्धिलाई चिन्तासमेत व्यक्त गरे । उनले जनसंख्या नियन्त्रणका लागि देशभरि नै जनचेतना फैलाउनुपर्ने आवश्यकता पनि औंल्याए । ‘बढ्दो जनसंख्या देशका लागि चिन्ताको विषय हो । जागरुकता ल्याएर यसलाई नियन्त्रण गर्नुपर्ने आवश्यकता छ,’ मोदीले भने ।

भारत जनसंख्याका हिसाबले छिमेकी चीनपछि दोस्रो ठूलो मुलुक हो । अहिलेकै गतिमा जनसंख्या वृद्धिदर रहेको खण्डमा आगामी एक दशकभित्र भारत विश्वकै सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको मुलुक बन्ने प्रक्षेपण गरिएको छ । मोदीले यदि जनसंख्या नियन्त्रणका लागि उचित समाधान खोजिएन भने आउँदो पुस्ताले थप तनाव व्यहोर्नेसमेत दाबी गरेका छन् ।

‘जनसंख्या वृद्धिदर अनियन्त्रित गतिमा बढिरहेको छ । यसले हामीलाई र हाम्रो आगामी पुस्ताका लागि असंख्य चुनौतीहरू थपिरहेको छ,’ मोदीले भने । भाजपाका नेताहरूले जनसंख्या नियन्त्रणका लागि कडा कानुन ल्याउनुपर्ने माग गर्दै आए पनि प्रधानमन्त्रीले नै सार्वजनिक कार्यक्रममा बढ्दो जनसंख्याका र त्यसको नियन्त्रणका बारेमा बोलेको पहिलो पटक हो । भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को माउ संगठन राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ (आरएसएस) ले पनि जनसंख्या नियन्त्रणलाई धेरैअघिदेखि नै आफ्नो प्रमुख एजेन्डा बनाउँदै आएको छ ।

साथै, मोदीले अमेरिकामा जस्तै भारतको स्थल, जल र वायु गरी सबै सेनाको प्रमुख एउटै बनाउने घोषणासमेत गरेका छन् । मोदीले तिनै सेनाको एउटा प्रमुख चिफ अफ डिफेन्स स्टाफ बनाउने घोषणा गरेका छन् । कार्गिल युद्धपछि चिफ अफ डिफेन्स स्टाफ बनाउनुपर्ने माग सुरु भएको थियो । त्यतिबेला गठित कार्गिल समीक्षा समितिले तिनै सेनाबीच राम्रो संवादका लागि सीडीएसको सिफारिस गरेको थियो ।

त्यसैगरी पानीको संकट समाधान गर्नका लागि ‘जलजीवन मिसन’ अन्तर्गत १०० लाख करोड भारुको पूर्वाधार विकास गर्ने घोषणासमेत मोदीले गरेका छन् । जमिनमुनिको पानीको सतह घट्न जाँदा विगत केही वर्षयता भारतका दक्षिणी राज्यहरूले खानेपानीको चरम अभाव खेप्दै आएका छन् ।

विशेषगरी तमिलनाडु, महाराष्ट्र, कर्नाटकलगायतका राज्यमा खानेपानीको चर्को अभाव हुने गरेको छ । र, सरकारमाथि त्यो समस्या समाधानका लागि दबाब पर्दै आएको थियो ।

विगत केही महिना भारतको अर्थतन्त्र सुस्त देखिए पनि मोदीले भने पाँच वर्षभित्र भारतको अर्थतन्त्रको आकार ५० खर्ब डलर पुग्ने दाबी गरे । ‘केहीले पाँच वर्षभित्र अर्थतन्त्रको आकारलाई दुई गुणाले वृद्धि गर्न असम्भव ठानेका छन् । तर, पछिल्लो ७० वर्षमा २० खर्ब डलर मात्र पुगेको अर्थतन्त्रमा पछिल्लो पाँच वर्षमा १० अर्ब डलरको थप्न सफल भएका छौं त्यसले यो लक्ष्य हासिल गर्न सम्भव छ,’ मोदीले भने ।

प्रकाशित : श्रावण ३१, २०७६ ०८:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पाकिस्तानमा कालो दिन–‘कडा प्रतिक्रिया दिन्छौं’

'कश्मीरमा १२ दिनदेखिको कर्फ्यु जारी रहनु, थप सेना खटाइनु, राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघका दस्ता परिचालन गरिनु तथा सञ्चार सम्पर्क पूर्णरूपमा विच्छेद गरिनु जातीय सफायाको तयारी’
एजेन्सी

इस्लामाबाद — पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री इमरान खानले भारत प्रशासित कश्मीरमा मुस्लिम समुदाय निकै प्रताडित हुनुपरेको भन्दै पुनः अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यानाकर्षण गरेका छन् । 

खानले ‘कश्मीर मुद्दामा अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय मौन रहेको बताउँदै मुसलमानविरुद्ध जातीय सफाया प्रयास भए कडा प्रतिक्रिया दिने’ चेतावी दिएका छन् ।
भारतले जम्मु–कश्मीरलाई दिँदै आएको विशेषाधिकार खारेज गरेसँगै उक्त क्षेत्रमा १२ दिनदेखि कर्फ्यु जारी छ भने सञ्चार सम्पर्कविच्छेद छ । भारतले स्वतन्त्रता दिवस मनाइरहँदा पाकिस्तानले भने कश्मीरमा भारतले गरेको दमन र मानवअधिकार उल्लंघनको विरोध स्वरूप बिहीबारलाई ‘कालो दिन’ को संज्ञा दिएको छ ।

पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री खानले ट्वीटरमार्फत् कश्मीरमा जातीय सफायाको तयारी गरिएको आरोप लगाएका छन् । उनले लेखेका छन्, ‘मोदीले यसअघि गुजरातमा मुस्लिमविरुद्ध गरेको जातीय सफायाको उदाहरणसँगै
कश्मीरमा १२ दिनदेखिको कर्फ्यु जारी रहेको, ठूलो संख्यामा सैनिकीकृत क्षेत्रमा थप सेना खटाइएको, राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघका गुन्डा परिचालन गरिएको तथा सञ्चार सम्पर्क पूर्णरूपमा विच्छेद गरिएको छ ।’

यसअघि खानले पाकिस्तान शासित कश्मीरको विधानसभाको विशेष सत्रलाई सम्बोधनगर्दै बुधबार कश्मीरको विशेषाधिकार खारेज गरेर भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आफ्नो अन्तिम कार्ड खेलेकाले ‘भारतलाई पाठ सिकाउने समय आएको’ बताएका थिए ।

खानले जम्मु–कश्मीरविरुद्ध मोदीको क्रियाकलापका कारण युद्धको अवस्था आउने चेतावनी दिएका थिए । उनले मोदीको नाम लिएर भनेका थिए, ‘तपार्इंको इँटाको जवाफ हामी ढुंगाले दिन्छौं ।’

सम्बोधनका क्रममा खानले‘कश्मीर स्वतन्त्रतातर्फ अघि बढ्ने’ बताएका थिए । पाकिस्तानले यस वर्षको आफ्नो स्वतन्त्रता दिवस ‘कश्मीर एकता दिवस’ का रूपमा मनाएको हो ।

त्यस क्रममा प्रधानमन्त्री खान बुधबार पाकिस्तान शासित कश्मीरको राजधानी मुजफ्फराबाद पुगेका थिए । जम्मु–कश्मीरको विशेषाधिकार खारेज गर्ने भारतको निर्णयबारे आपत्कालीन बैठक डाक्न राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्समक्ष पाकिस्तानले औपचारिक अनुरोध गरिसकेको छ ।

भारतीय सरकारले भारत प्रशासित जम्मु–कश्मीरको विशेष मान्यता खारेज गरेसँगै परमाणु शक्तिसम्पन्न दुवै मुलुकबीच तनाव चुलिएको छ । पाकिस्तानले भारतको यो कदमविरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक दबाब बढाउने निर्णय गरेको छ ।

पाकिस्तानले भारतीय राजदूतलाई फिर्ता गरेको छ भने दुई देशीय व्यापार रोक्नुका साथै सीमा वारपार यातायात सेवा बन्द गरेको छ । विज्ञहरूका अनुसार पाकिस्तानका पछिल्ला निर्णयले भारतमाथि कुनै दबाब सिर्जना हुने छैन ।
यसै साताको सुरुमा पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री खानले भारतको कदमविरुद्ध अन्तरर्राष्ट्रियजगत्ले खुलेर समर्थन नगरेकामा आपत्ति जनाएका छन् ।

अगस्ट १९४७ मा बेलायतको शासनसत्ता ढलेसँंगै भारत र पाकिस्तानको उदय भएको थियो । दुई मुलुकको विभाजनका क्रममा भड्किएको हिंसामा परेर लाखौं मानिस मारिएका थिए ।

सीमा क्षेत्रको भिडन्तमा८ सैनिक मारिए
एजेन्सी (इस्लामाबाद)– कश्मीरमा भारत र पाकिस्तानबीचको सीमा क्षेत्रमा दुई देशका सेनाबीचको गोली हानाहानमा ८ सैनिकको मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमध्ये ३ पाकिस्तानी र ५ भारतीय सैनिक रहेका पाकिस्तानी सेनालाई उद्धृत गर्दै अर्न्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् ।

पाकिस्तानी सेनाका प्रवक्ता मेजर जनरल असिफ गफुरले बिहीबारट्वीट गर्दै सैनिकबीच गोली हानाहान भएको जनाएका हुन् । उनले लाइन अफ कन्ट्रोल (एलओसी) मा भारतीय सेनाले गोली हानेको बताएका छन् ।

प्रवक्ता गफुरले जम्मु–कश्मीरबाट ध्यान अन्तै मोड्न भारतीयसेनाले गोलीबारी गरेको दाबी गरेका छन् । एलओसीमा दुवैमुलुकका सैनिकले गोली हानाहान गरिरेहका छन् ।

पाकिस्तानी दाबीलाई कतिपय भारतीय सञ्चारमाध्यमले अस्वीकार गरेका छन् । उनीहरूले भिडन्तमा भारतीय सेनाको मृत्यु नभएको दाबी गरेका छन् । अलजजिराले भने पाकिस्तान नियन्त्रित कश्मीरमा बिहीबार २ सर्वसाधारण मारिएको उल्लेख गरेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण ३१, २०७६ ०८:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्