'चीनलाई समेटेर नयाँ सन्धि’

सन्धि अन्त्यसँगै अमेरिका, रुस र चीनबीच हतियारको दौड सुरु हुने चिन्ता 
(एजेन्सी)

वासिङटन — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो देशसहित रूस तथा चीनलाई समेटेर नयाँ परमाणु सन्धि गर्नुपर्ने आवश्यकता भएको बताएका छन् । अमेरिका र रूसबीचको एक मुख्य सन्धिबाट अलग भएको घोषणाको भोलिपल्ट ट्रम्पको यस्तो प्रतिक्रिया सार्वजनिक भएको हो । 

अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पियोले शुक्रबार शीतयुद्धकालीन छोटा तथा मध्यम दूरीका परमाणु हतियारसम्बन्धी सन्धि इन्टरेडिएट रेन्ज न्युक्लियर फोर्सेस (आईएनएफ) बाट अमेरिका अलग भएको बताएका थिए । उक्त सन्धिले ५ सय देखि ५ हजार किलोमिटरसम्मका परमाणु हतियारको उत्पादन तथा फ्रयोगमा रोक लगाएको थियो ।


रूसमा निर्मित त्रुज क्षेप्यास्त्रले आईएनएफ सन्धि उल्लंघन गरेको अमेरिकी ठहर छ । यद्यपि, उक्त आरोप रूसले खण्डन गरेको छ । आईएनएफ सन्धिबाट अलग भएको अवस्थामा दुई देशबीचको परमाणु हतियारको दौड कसरी अन्त्य हुन्छ त ? भन्ने प्रश्नको जवाफमा राष्ट्रपति ट्रम्पले ‘हृवाइटहाउस प्रशासनले रूससँग नयाँ सम्झौताबारे कुराकानी गरिरहेको’ दाबी गरे । उनले भने, ‘हामीले निश्चय नै कुनै बिन्दुमा चीनलाई पनि समावेश गर्ने छौं ।’ राष्ट्रपति ट्रम्पले नयाँ सम्झौता ‘विश्वका लागि ठूलो उपलब्धि हुने’ दाबी गरे । ‘चीन र रूस दुवै यसबारे कुरा गर्न निकै उत्साहित थिए । त्यसैले पनि हामी कुनै बिन्दुमा सहमति पहिल्याएर नयाँ सन्धि गर्ने छौं,’ ट्रम्पले संवाददाताहरूसँग भने ।

शुक्रबारका अमेरिकी निर्णबारे प्रतिक्रिया जनाउँदै रूसले ‘सन्धिबाट अलग भएको घोषणा गर्नु अमेरिकाको ठूलो गल्ती’ भएको बताएको छ ।


रूसी विदेश मन्त्रालयले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै ‘अमेरिकाले एमके–४१ लन्चरहरू युरोपेली भूमिमा राखेर आईएनएफ सन्धिको उल्लंघन गरेको’ दाबी गरेको छ । मन्त्रालयले उक्त कदम नसच्चाए ‘विश्व समुदायमा बढ्ने तनावका लागि अमेरिकी जिम्मेवार हुने’ चेतावनीसमेत दिएको छ ।


अमेरिकाले ‘एएससी–८’ का नामले समेत चिनिने ‘९एम७२९’ क्षेप्यास्त्र परिचानल गरेर रूसले आईएनएफ सन्धि उल्लंघन गरेको दाबी गरेको हो । अमेरिकी दाबीलाई नेटो राष्ट्रहरूले समर्थन जनाएका छन् । ‘९एम७२९’ अमेरिका तथा उसका मित्रशक्ति राष्ट्रहरूका लागि टाउको दुखाइको विषय भएको विश्लेषकको भनाइ छ ।


नेटो महासचिव जेन्स स्टोलटेनबर्गले ‘नेटोले हतियारको नयाँ दौड नचाहेको’ बताएका छन् । उनले नेटो आवद्ध देशहरूले युरोपमा क्षेप्यास्त्र परिचालन गर्ने कुनै पनि योजना नरहेको प्रस्ट पारेका छन् । उनले गतमहिना ‘रूसी क्षेप्यास्त्रहरू परमाणु शक्तिसम्पन्न, प्रतिरोध गर्न निकै कठिन र केही मिनेटमै युरोपका मुख्य सहरमा पुग्ने क्षमताका रहेका’ बताएका थिए ।


‘सन्धिको अस्तित्व सकिनुमा पूर्णरूपमा रूस जिम्मेवार छ,’ अमेरिकी विदेशमन्त्री पोम्पियोले शुक्रबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । फेब्रुअरीमा ट्रम्पले ‘अमेरिका र नेटोको माग अनुसार रूस नचले परमाणु सन्धिबाट अलग हुने’ भन्दै अगस्ट २ को समयसीमा तोकेका थिए । त्यसको केही समयमै रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले पनि सन्धिप्रति आफ्नो देशको नैतिक तथा कानुनी दायित्व अन्त्य भएको प्रतिक्रिया जनाइसकेका छन् ।

सन् १९८७ मा भएको आईएनएफ सन्धिले छोटो तथा मध्यम दूरीका परमाणु हतियार निर्माण रोक्ने व्यवस्था गरिएको थियो । सन्धिमा अमेरिकी राष्ट्रपति रोनाल्ड रेगन र तत्कालीन सोभियत संघका नेता मिखाइल गोर्भाचोभले हस्ताक्षर गरेका थिए ।


विश्लेषकहरूले सन्धिको अन्त्यसँगै अमेरिका, रूस र चीनबीच हतियारको दौड सुरु हुने चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । ‘सन्धिको अन्त्य भइसकेको छ । हामीले अब हतियारको विकास नै विकास देख्ने छौं,’ रूसी सैन्य विश्लेषक पाभेल फेल्गेनहृवेरले भने, ‘रूस पहिले नै तयार छ ।’


प्रकाशित : श्रावण १९, २०७६ ०९:१२

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

नेटफ्लिक्सको भारतमा नजर

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — अनलाइन भिडियो स्ट्रिमिङ कम्पनी नेटफ्लिक्सले सन् २०१६ देखि विश्वभरका एक सय ९० मुलुकमा आफ्नो सेवा विस्तार गरेपछि यसले आफ्नो दबदबा हृवात्तै बढायो । उक्त वर्ष नै नेटफ्लिक्सले एक सय २६ सिरिज र फिल्महरू उत्पादन गरेको थियो । गतवर्ष मात्रै नेटफ्लिक्सले झन्डै २२ अर्ब डलर सिरिज र फिल्म उत्पादनका लागि खर्च गरेको थियो । तैपनि नेटफ्लिक्सले लगानीअनुरूप सोचेजस्तो बजार विस्तार गर्न भने सकेको छैन । 

पछिल्लो समय यसले आफ्नै मुलुक अमेरिकामा बजार गुमाइरहेको छ । क्लालिफोर्नियामा मुख्यालय रहेको नेटफ्लिक्सले हालै मात्र छोटो अवधिमै एक लाख २६ हजार अमेरिकी सब्सक्राइबर गुमाएको छ ।

बजार प्रतिकूल हुन थालेपछि यतिबेला नेटफ्लिक्सको नजर विश्वकै दोस्रो ठूलो आवादी रहेको मुलुक भारतमाथि परेको छ । उसले भारतमा सस्तो खालको ‘मोबाइल–ओन्ली’ योजना अघि सारेको छ । उक्त योजनापछि भारतीयले प्रतिमहिना दुई सय भारु तिरेपछि मोबाइलमा नेटफ्लिक्सका सिरिज र फिल्महरू हेर्न पाउने छन् ।

भारतीय दर्शकलाई आफूतर्फ तान्न नेटफ्लिक्सले स्थानीय सिरिज उत्पादनमा समेत जोड दिएको छ । ‘सेक्रेड गेम्स’, ‘चपस्टिक’, ‘लस्ट स्टोरिज’, ‘घोल’ जस्ता सिरिज यतिबेला भारतीय दर्शकमाझ चर्चित बनिरहेका छन् । तैपनि १३३ करोड आवादी रहेको देशमा नेटफ्लिक्सले ४० देखि ६० लाखको हाराहारीमा मात्रै सब्सक्राइबर्स बटुल्न सकेको छ । जुन तुलनात्मक रूपमा निकै थोरै हो ।

बरु भारतकै भिडियो स्ट्रिमिङ कम्पनी हटस्टारले ३० करोड सक्रिय सदस्य बनाइसकेको छ । नेटफ्लिक्सको अपेक्षित ग्राहक बढ्न नसक्नुमा यसले लिने चर्को दस्तुरलाई कारक मानिएको छ । भारतीय कन्सल्टिङ फर्म पिडब्लुसीका राजीव वसु भन्छन्, ‘भारत भनेको मूल्यका मामिलामा निकै संवेदनशील बजार हो । नेटफ्लिक्सले केवल सीमित वर्गलाई मात्रै लक्षित गर्‍यो । जो सम्पन्न र शिक्षित वर्गका छन्,जसले विश्वव्यापी विषयवस्तुमा जानकारी राख्छन्, तिनका लागि मात्रै ध्यान दियो ।

जब कि भारतकै विषयवस्तु पनि अंग्रेजी भाषामा आउँछ ।’ वसुले भारतमा बिक्ने नै सस्तो चिज भएको जिकिर गर्दै त्यहाँको सस्तो केबल र इन्टरनेटका कारण नेटफ्लिक्सले आफ्नो महँगो विषयवस्तु बिकाउन नसकेको दाबी गर्छन् ।
यतिबेला भने नेटफ्लिक्सले भारतलाई आफ्नो टार्गेट मार्केटका रूपमा विकास गर्न खोजिरहेको छ । विश्वभर पाँच देशमा मात्रै आफ्नो कार्यालय खोलेको नेटफ्लिक्सले त्यसमा एक भारतलाई पनि पारेको छ ।

सन् २०१७ हलिउड अभिनेता ब्राड पिट एकाएक मुम्बईमा देखापरे । त्यसपछि क्रिस्चिन बेल र विल स्मिथ पनि भारत पुगे । जहाँ उनीहरूले आफ्नो समय स्थानीय दर्शकसमक्ष फिल्मको प्रचारमा खर्चिएका थिए । तर ती सेलिब्रेटी कुनै हलिउड ब्यानरका फिल्मका लागि भने प्रचारमा आएका थिएनन् । बरु आफ्नै नेटफ्लिक्स फिल्मका लागि आएका थिए । यसले पनि थाहा हुन्छ, नेटफ्लिक्स भारतीय बजारका लागि कति संवेदनशील भइरहेको छ भनेर ।

भारतमा स्मार्टफोन प्रयोगकर्ताको संख्या उच्च छ । फाइभ जीको आगमनपछि मोबाइलमै फिल्म वा सिरिजजस्ता भिडियो हेर्नेको संख्यामा पनि बढोत्तरी हुने अनुमानसहित नेटफ्लिक्सले ‘मोबाइल ओन्ली’ को अवधारणा ल्याएको हो ।

केही जानकारहरू अब नेटफ्लिक्सले स्थानीय विषयवस्तुमा आधारित सामग्री दिनुका साथै क्षेत्रीय भाषाहरूमा पनि हुनुपर्ने औंल्याएका छन् भने ग्रामीण भेगका जनतालाई पनि आकर्षित गर्नुपर्ने ठान्छन् ।

त्यसो त नेटफ्लिक्सले यतिबेला भारतीय १३ नयाँ फिल्म र नौ सिरिज उत्पादन गरिरहेको छ । भारतमा नेटफ्लिक्सलाई अमेरिकाको दाँजोमा उत्पादन लागत ज्यादै कम पर्ने भएकोले भारत लक्षित उसको कदम मुनाफामूलक हुने देखिन्छ । अमेरिकामा डिज्नी र एचबीओजस्ता निर्माण कम्पनीसँग कडा प्रतिस्पर्धा गर्न परिरहेको नेटफ्लिक्सले वैकल्पिक बजारको रूपमा भारतलाई रोजेको हो ।
– एजेन्सी

प्रकाशित : श्रावण १९, २०७६ ०९:१०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×