नागरिक फिर्ता नगर्न न्युजिल्याडको आग्रह

नारायण खड्का

अस्ट्रेलिया — न्युजिल्यान्डले आपराधिक गतिविधिमा संलग्न आफ्नो देशका नागरिकलाई फिर्ता नगर्न अस्ट्रेलियासँग आग्रह गरेको छ । अस्ट्रेलियाले अपराधमा संलग्न विदेशी नागरिकलाई उनीहरूकै देशमा फिर्ता पठाउन थालेपछि न्युजिल्यान्डकी प्रधानमन्त्री जसिन्डा आर्डर्नले उक्त आग्रह गरेकी हुन् । 

आर्डर्न हाल दुईदिने भ्रमण क्रममा अस्ट्रेलियामा छिन् । अस्ट्रेलियाली प्रधानमन्त्री स्कट मरिसनसँगको औपचारिक भेटमा आर्डर्नले उक्त समस्यासँगै आतंकवाद, व्यापारलगायतबारे छलफल गरिन् । यद्यपि आर्डर्नको आग्रह अस्ट्रेलियाली गृहमन्त्री पिटर डट्टनले ठाडै अस्वीकार गरिदिएका छन् ।

अस्ट्रेलियाले सन् २०१४ मा परिवर्तन गरेको कानुनमा १२ महिनाभन्दा बढी समय अस्ट्रेलियाली जेलमा बिताउने अपराधीलाई उनीहरूको सम्बन्धित देश फिर्ता पठाउने व्यवस्था छ । आर्डर्नले उक्त कानुनका कारण दुई देशबीचको सम्बन्धमा असर पुगेको बताउने गरेकी छन् । डट्टनले उक्त कानुन सम्पूर्ण अस्ट्रेलियाली नागरिकको सुरक्षाका लागि अत्यावश्यक भएको बताए । ‘अस्ट्रेलियामा आपराधिक क्रियाकलाप गरेको ठहर गर्छ भने त्यो व्यक्ति उसकै देशमा फिर्ता हुनुपर्छ,’ डट्टनको भनाइ छ ।

न्युजिल्यान्डमा जन्मिएका तर अस्ट्रेलिया पुगेर गम्भीर प्रकृतिका अपराध गरेको ठहरिएका व्यक्तिलाई अस्ट्रेलिया सरकारले उनीहरूकै देश फिर्ता पठाउने गरेको छ । प्रधानमन्त्री आर्डर्नले न्युजिल्यान्डमा जन्मिए पनि आफ्नो अधिकांश समय अस्ट्रेलियामा बिताएका कारण उनीहरूलाई आफ्नै देश फिर्ता पठाउन जायज नहुने दाबी गरेकी हुन् साथै उनले उक्त निर्णय पुनर्विचार गर्न अस्ट्रेलिया सरकारसँग आग्रहसमेत गरिन् ।

सञ्चार माध्यमहरूका अनुसार हालसम्म अस्ट्रेलियामा आपराधिक गतिविधिमा संलग्न करिब ४ हजारलाई आफ्नो देश फर्काइसकेको छ । तीमध्ये १ हजार ५ सय न्युजिल्यान्डका छन् ।

अस्ट्रेलिया र न्युजिल्यान्ड प्यासिफिक क्षेत्रका दुई घनिष्ठ र शक्तिशाली देश हुन् । व्यापारलगायत विषयमा गहिरो सम्बन्ध रहेका यी मुलुकका नागरिकलाई एकअर्काको देशमा गएर बसोबास गर्न वा काम गर्न प्रवेशाज्ञा आवश्कय पर्दैन ।

प्रकाशित : श्रावण ६, २०७६ ०८:५२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

खाल्डा बने धराप

वर्षाले भरिएका खाल्डाखुल्डीमा पौडी खेल्न गएका बालबालिका जोखिममा परिरहेका छन् ।
अजित तिवारी, सन्तोष सिंह, शिव पुरी

जनकपुर / रौतहट — बाढीले महोत्तरीको जलेश्वर डुबानमा थियो । आकाशे पानी थामिएको थिएन । वर्षाको प्रवाह नगरी जलेश्वर–८ बज्राहीका दाजुभाइ युवराज र प्रशान्त ठाकुर दिउँसो १ बजे घरबाट निस्किए । उनीहरू खेल्दै तीन सय मिटर टाढाको कल्भर्टमा पुगे । तीव्र बहावनेर पुग्नासाथ दुवै दाजुभाइ भेलमै हराए ।

आइतबार बेपत्ता भएका १२ वर्षीय प्रशान्त भोलिपल्ट बिहान कल्भर्ट नजिकै मृत अवस्थामा फेला परे । १३ वर्षीय युवराजको शव भने दुई दिनपछि तीन सय मिटर टाढा भेटियो ।

प्रदेश २ मा प्रशान्त र युवराज जस्ता २५ जना बालबालिकाको ९ दिनयता पानीमा डुबेर र बगेर मृत्यु भएको छ । मृत्यु भएकाहरूमा १५ महिने शिशुदेखि १४ वर्षसम्मका किशोर छन् । अधिकांश बालबालिकाको गत साताको वर्षाले तराई–मधेस डुबान भएका बेला मृत्यु भएको हो । जथाभावी खनेर पुरिएका खाल्डामा परेर मात्रै सात जनाको मृत्यु भएको छ ।

आर्थिक वर्ष सकिन लाग्दा हतारहतार सडक र कल्भर्टमा माटो ओछ्याउन खनिएको खाल्डो बालबालिकाका लागि धराप बनेका हुन् । पानी परेपछि खाल्डो पोखरीजस्तै बन्दा बालबालिका डुब्ने गरेका छन् । नेपाल प्रहरीको प्रदेश २ कार्यालयका अनुसार पानीमा डुबेर शनिबार मात्रै रौतहटमा २ बालिकाको मृत्यु भएको छ ।

रामनरेश साहकी ९ वर्षीया छोरी पिन्की र रामानन्द साहकी ८ वर्षीया छोरी निरुता बाख्रा चराउन जाँदा नुहाउने क्रममा तटबन्धनजिक खाल्डोमा डुबेका थिए । शुक्रबार पनि सिरहामा २ बालकको पानीमा डुबेरै ज्यान गएको थियो । अर्नामा गाउँपालिकामा शुक्रबार नन्दलाल पालकी ५ वर्षीया छोरी साक्षी खेल्ने क्रममा घर नजिकैको पोखरीमा लड्दा डुबेर मृत्यु भएको हो । सिरहा कल्याणपुर नगरपालिका–४ महुलियाका मसरफ हुसेनका ३ वर्षीय छोरा अफरोस हुसेनको घरअगाडिको खाल्डोमा डुबेर मृत्यु भयो ।

केही दिनयता बाढी र पानीमा डुबेर सिरहा, महोत्तरी र रौतहटमा ६/६ जना बालबालिकाको मृत्यु भएको छ । पर्सामा ३ जना, बारामा २ जना, सर्लाहीमा १ जना र धनुषामा १ जना बालबालिकाको मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ । प्रहरीका अनुसार बाढी हेर्न जाँदा बगेर ६ जना, खोलाले बगाएर ३ जना र पोखरीमा डुबेर २ जना बालबालिकाको मृत्यु भएको छ । ‘अभिभावकको लापरबाहीले धेरैजसो बालबालिकाको डुबेर मृत्यु भएको देखिन्छ,’ प्रदेश प्रहरीका इन्स्पेक्टर मधु नेपालले भने, ‘पानी जमेको ठाउँमा हेल्चेक्र्याइँ गर्दा बालबालिकाको ज्यान गएको छ । बाढीका बेला अभिभावक आफैं आत्तिएका हुन्छन् ।’

प्रदेश प्रहरी कार्यालय जनकपुरका प्रवक्ता ज्ञानकुमार महतोले विपद्का बेला बालबालिकालाई सुरक्षित राख्न अभिभावकमा चेतना जगाउन आवश्यक रहेको बताए ।

जथाभावी बालबालिका नछाड्न सूचना
रौतहट– खाल्डामा परेर ज्यान जान थालेपछि रौतहट जिल्ला प्रहरीले एफएम रेडियोहरूमार्फत सजग रहन सूचना जारी गर्दै बालबालिकालाई जथाभावी जान नदिन अनुरोध गरेको छ ।

‘अभिभावकले आफ्ना छोराछोरी कहाँ जान्छन् र के गर्दैछन् भनेर हेक्का राख्नुपर्छ,’ जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी भूपेन्द्र खत्रीले भने । सामान्य पानी सम्झेर बालबालिका पौडी खेल्न जाँदा डुब्ने गरेको उनले बताए । जिल्ला प्रहरीका अनुसार २०७४ सालमा खाडलमा परेर ५ बालबालिकाको मृत्यु भयो । २०७५ मा दुईको ज्यान गयो ।

यसपालि भने बाढी र डुबान कम भएपछि बालबालिकाको डुबेर ज्यान गएको छ । यो वर्ष ८ बालबालिकाको डुबेर र बगेर मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी प्रवक्ता डीएसपी नवीन कार्कीले बताए ।

‘बालबालिका घरबाट बाहिर खेल्न निस्कन थालेपछि डुबेका खबर आइरहेका छन्,’ उनले भने, ‘यो अभिभावकको निगरानीको कमजोरी हो ।’ सडक बनाउने क्रममा पछिल्लो समय स्थानीय तहले जथाभावी खेत कटान गरी ठूल्ठूला खाडल बनाएर माटो निकालेका थिए । त्यही खाल्डोमा जमेको पानीको गहिराइ अनुमान गर्न नसक्दा बालिबालिका डुब्ने गरेका छन् । दुई वर्षअघि गरुडा नगरपालिकामा खाडलमा जमेको पानीमा डुबेर चार बालबालिकाको ज्यान गएपछि स्थानीय प्रशासनले ठेकेदारलाई सडक निर्माणका नाममा खाडल नबनाउन भनेको थियो ।

सडक निर्माणका क्रममा ठेक्का सम्झौतामा बाहिरबाट माटो ल्याउनुपर्ने उल्लेख गरिएको हुन्छ । ठेकेदारले जग्गाधनीको खेतमा एस्काभेटर प्रयोग गरी खाडल पारेर बाटो बनाउने गर्छन् । खाडल बनाइएको स्थानमा पछि सम्याइदिने भनेर मौखिक सहमति जनाए पनि पुरिँदैन । नियम मिचेर बाटो बनाउने क्रममा मेसिन प्रयोग हुँदा ठूल्ठूला खाल्डा भएको छ । सडक डिभिजन चन्द्रनिगाहपुरका ओभरसियर प्रमोद चौधरीले भने जथाभावी खाडल बनाउने काम अहिले रोकिएको दाबी गरे ।

अधिकांश ठेकेदार र उपभोक्ता समितिले बाहिरबाट माटो ढुवानी गर्दा महँगो पर्ने हुँदा अर्काको जग्गामा खाडल पारेर बाटो बनाउने गर्छन् । नेकपाका नेता शम्भु साहले ठेकेदारले नयाँ सडक निर्माण गर्ने क्रममा खाडल पारेर छाड्ने गरेको बताए । ‘सम्झौतामा बाहिरबाट माटो ल्याएर सडक बनाउनुपर्ने उल्लेख भए पनि ठेकेदारले त्यसो गरेको पाइँदैन,’ उनले भने, ‘जथाभावी खाडल बनाइदिँदा बालबालिका डुब्ने गर्छन् ।’

प्रकाशित : श्रावण ६, २०७६ ०८:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्