भारतमा छैटौंं चरणको चुनाव : दिल्लीको रस्साकस्सी

कंग्रेस र आपबीच चुनावी तालमेल नहुँदा भाजपालाई फाइदा हुन सक्ने 
सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — भारतमा जारी १७ औं लोकसभा चुनावअन्तर्गत आइतबार छैटौं चरणको मतदान हुँदै छ । यो चरणबाट विभिन्न सात राज्यका ५९ लोकसभा सदस्यको भाग्यको फैसला हुनेछ । तीमध्ये दिल्लीका सातवटा लोकसभा क्षेत्रमा पनि आइतबार नै मतदान हुँदै छ ।

दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालका साथ पूर्वमुख्यमन्त्री शिला दीक्षित  । फाइल तस्बिर

भारतको राजधानीसमेत भएकाले यहाँको सरगर्मी र नतिजामाथि सबैको चासो छ । १ करोड ४३ लाख मतदाता रहेको दिल्लीका ७ स्थानमा यसपटक १ सय ६४ जना उम्मेदवार मैदानमा छन् ।

पाँच वर्षअघिको चुनाव परिणामलाई हेर्ने हो भने दिल्लीको सत्तारूढ दल भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को प्रभाव क्षेत्र नै भन्दा हुन्छ । सन् २०१४ को चुनावमा भाजपाले दिल्लीका सातवटै स्थानमा विजय हासिल गरेको थियो । सन् २००९ को चुनावमा सातवटै स्थानमा जित हासिल गरेको कंग्रेस पाँच वर्षपछि सबैमा पराजय भोगेको थियो । त्यति मात्र होइन, उक्त चुनावमा कंग्रेसले ७ वटैमा तेस्रो स्थानमा चित्त बुझाउनुपर्‍यो ।

तर, यस पटकको चुनावी परिदृश्य भने केही भिन्न छ । हुन त बलियो सांगठनिक प्रभावका अलावा देशकै केन्द्रीय राजधानीसमेत भएकाले सत्तारूढ भाजपा अझै बलियो स्थितिमा छ । तर, भाजपाको पक्षमा विगतको जस्तो लहर नभएका कारण कंग्रेसलगायतका विपक्षीको मनोबल केही उच्च देखिन्छ ।

त्यसमाथि पूर्व मुख्यमन्त्री शिला दीक्षितको सक्रिय राजनीतिमा पुनरागमनले विशेषगरी कंग्रेस पंक्ति बढी उत्साहित देखिन्छ । साथै आम आदमी पार्टी (आप) ले पनि आफ्नो पूरै शक्ति दिल्लीमै केन्द्रित गरेको छ । सन् २०१४ को चुनावमा पार्टीका अध्यक्ष अरविन्द केजरीवाल बाराणासीबाट उम्मेदवारी दिएका कारण पार्टीले धेरै शक्ति त्यता लगाएको थियो । साथै, पन्जाब र हरियाणामा पार्टीको पक्षमा राम्रै जनाधार बनेका कारण ती राज्यलाई प्राथमिकतामा राखेको थियो ।

तर, यसपटक पन्जाब र हरियाणाबाट खासै सकारात्मक नतिजा आउने अपेक्षा नभएकाले समेत आपको सम्पूर्ण पार्टीपंक्ति दिल्ली चुनावमा होमिएको छ । यी कारणले पनि यसपटकको दिल्लीको चुनाव बढी रोचक बन्न पुगेको हो । सात स्थानमध्ये पनि विशेषगरी दक्षिण दिल्ली, उत्तरपूर्वी क्षेत्र, चाँदनी चोक, पूर्वी क्षेत्र सिटमा भने भाजपा, कंग्रेस र आपबीच त्रिपक्षीय भिडन्त हुने देखिन्छ । उत्तरपूर्वी क्षेत्रमा भाजपाबाट भोजपुरी अभिनेता तथा गायक मनोज तिवारी मैदानमा छन् । तिवारीले पाँच वर्षअघि यही क्षेत्रबाट जितेका थिए । यसपटक उनलाई टक्कर दिँदै छन् कंग्रेसकी पूर्व मुख्यमन्त्री शिला दीक्षितले र आपबाट पार्टीका प्रवक्ता दिलीप पाण्डे ।

दिल्लीका केही स्थानमा अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति कमाएका खेलाडीको उम्मेदारीका कारण विशेष चर्चामा छ । यिनैमा पर्छ दक्षिण दिल्ली र पूर्व दिल्ली सिट । पूर्व दिल्ली क्षेत्रबाट अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटर गौतम गम्भीर भाजपाका तर्फबाट उम्मेदवार छन् । उनलाई चुनौती दिँदै छन् कंग्रेसका अरविन्दर सिंह लवली र आपकी अतिशिले ।

तीनपटकसम्म विधायक चुनिइसकेका लवली शिला दीक्षित नेतृत्वको सरकारमा मन्त्रीसमेत रहिसकेका छन् भने आपकी प्रवक्तासमेत रहेकी अतिशि दिल्लीका उपमुख्यमन्त्री मनीष सिसोदियाकी प्रमुख सल्लाहकारसमेत छिन् । दिल्लीको सार्वजनिक शिक्षामा भएको पछिल्लो सुधारका लागि अतिशिको भूमिकाको प्रशंसा हुँदै आएको छ । जसले गर्दा यो क्षेत्रमा पनि त्रिपक्षीय प्रतिस्पर्धाको अनुमान गरिएको छ ।

त्यसैगरी, दक्षिण दिल्ली सिट कंग्रेसका पूर्वअन्तर्राष्ट्रिय बक्सर भिजेन्दर सिंहका कारण विशेष चर्चामा । कंग्रेसका उम्मेदवार सिंहले सन् २००८ मा बेइजिङमा भएको ओलम्पिकमा भारतका लागि बक्सिङ खेलमा पहिलो ऐतिहासिक पदक जितेका थिए । उनले मिडल वेट प्रतिस्पर्धामा कास्य जितेका थिए ।

उनीसँग भिड्दै छन् आपका सबभन्दा कान्छा उम्मेदार राजीव चढ्ढा र भाजपाका तर्फबा रमेश विधुरी । पेसाले चार्टर्डड एकाउन्टेटसमेत रहेका चढ्ढा युवामाझ विशेष लोकपि्रय छन् भने दिल्लीका परिचित राजनीतिज्ञ विधुरी दक्षिण दिल्ली सिटका साविक विजेता हुन् । साथै चाँदनी चोक सिट पनि निकै प्रतिस्पर्धात्मक मानिएको छ ।

यहाँ भाजपातर्फबाट केन्द्रीय मन्त्री हर्षवर्द्धन, कंग्रेसका तर्फबाट पुराना नेता जयप्रकाश अग्रवाल र आपबाट सफ्टवेयर इन्जिनियर पञ्कज गुप्ता चुनावी मैदानमा छन् । विगतमा कंग्रेसको गढ मानिने यस लोकसभा क्षेत्रबाट सन् २०१४ को चुनावमा हर्षवर्द्धनले जितेका थिए । कंग्रेस र आपको आक्रामक चुनावी प्रचारका कारण यो क्षेत्रमा पनि त्रिपक्षीय भिडन्त हुने अनुमान गरिएको छ ।

केन्द्रीय राजधानीसमेत भएकाले यहाँको चुनावी परिणामको सन्देश पूरै राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवाह हुने हुँदाआफ्नो पक्षमा नतिजा ल्याउन पार्टीले पूरै शक्ति लगाएको देखिन्छ । चुनावी मुद्दाको सन्दर्भमा भने यसपटक भाजपाले मोदीको व्यक्तित्व र राष्ट्रिय सुरक्षालाई प्रमुखता साथ अगाडि सारेको छ भने विपक्षीले भने बेरोजगारी, नोटबन्दी, जीएसटीजस्ता विषयलाई चुनावी नारा बनाएका छन् । दिल्लीले लोकसभा चुनावमा राष्ट्रिय मुद्दा र विधानसभा चुनावमा स्थानीय मुद्दाका आधारमा अभिमत प्रकट गर्ने गरेको विगतलाई हेर्ने हो भने यसपटकको चुनावमा पनि मोदीको 'फ्याक्टर' हाबी हुने सम्भावना नकार्दैनन् राजनीतिक विश्लेषकहरू ।

त्यसो त कंग्रेस र आपबीचको सम्भावित तालमेलको चर्चाका कारण पनि दिल्लीले धेरै अघिदेखि पूरै भारतको ध्यान तानेको थियो । तर, अन्तिम समय आएर दुवै दल बेग्लाबेग्लै चुनाव लड्ने निर्णयमा पुगे । आपप्रतिको आकर्षण विगतभन्दा कमजोर हुँदै गएको र आगामी वर्ष हुने विधानसभा चुनावमा पार्टीको पुरानो जनाधार फर्काउनुपर्ने कार्यकर्ताको दबाबबीच कंग्रेस नेतृत्व चुनावी तालमेल नगर्ने निर्णयमा पुगेको बुझिन्छ ।

तर, यो निर्णयले दिल्लीको चुनाव भाजपाका लागि अनुमान गरेभन्दा सहज हुने राजनीतिक विश्लेषकको दाबी छ । 'आप र कंग्रेसबीच तालमेल नहुँदा त्यसको प्रत्यक्ष फाइदा भाजपालाई हुने र चुनाव सोचेभन्दा सहज हुने देखिन्छ,' राजनीतिक विश्लेषक तथा वरिष्ठ पत्रकार रसिद किदवाईले भने । आप प्रमुख र दिल्लीका मुख्यमन्त्री केजरीवालको भाजपाले चुनाव जितेको खण्डमा त्यसको दोषी कंग्रेस हुने भन्ने अभिव्यक्तिले समेत किदाईको उक्त भनाइलाई पुष्टि गर्छ ।

चुनावी प्रचारका क्रममा भएका उम्मेदवारीहबीचको आरोपप्रत्यारोप र केही बिर्सनलायक घटनाले पनि दिल्लीको चुनावी गर्मी थप बढाएको थियो । मोती नगरको चुनावी र्‍यालीका क्रममा केजरीवालमाथि एक सर्वसाधारणले थप्पड नै प्रहार गरे । उक्त घटनाका पछाडि भाजपाको हात रहेको आरोप आपले लगाएको थियो । उक्त घटनापछि भाजपा र आपबीच एकअर्काविरुद्ध थप चर्को रूपमा प्रस्तुत हुन थाले ।

यसैबीच भाजपाका तर्फका पूर्वी दिल्लीका उम्मेदवार गौतम गम्भीरमाथि आपकी उम्मेदार अतिशिले आफ्नो चरित्रहत्या गर्ने गरी पर्चाबाजी गरिएको आरोप लगाएपछि दिल्लीको चुनावी प्रतिस्पर्धा तीक्ततापूर्ण बन्न पुगेका थियो । यद्यपि गम्भीरले उक्त आरोपलाई ठाडै नकार्दै यदि पुष्टि भएको खण्डमा राजनीतिबाटै संन्यास लिने घोषणासमेत गरेका छन् ।

अतिशिले उक्त घटनाका सम्बन्ध कारबाही अघि बढाएन दिल्ली आयोगमा निवेदन दिएका छिन् भने गम्भीरले पनि आपले बिनाआधार आरोप लगाएरमानहानी गरेको भन्दै सार्वजनिक रूपमै क्षमा माग्नुपर्ने भन्दै उजुरी दिएका छन् । अतिशि र गम्भीरबीचको आरोपप्रत्यारोपमा शुक्रबारको घटनाले आगोमा घ्यू थप्ने काम गर्‍यो ।

आपका नेता मनीष सिसोडियाले ट्वीट गर्दै शुक्रबारको चुनावी र्‍यालीमा गम्भीरले आफ्नो डुब्लिकेटलाई प्रचारमा प्रयोग गरेर जनतालाई ढाँटेको आरोपसमेत लगाए । उनले चुनावी र्‍यालीका क्रममा गम्भीर गाडीभित्र बसेको र उनी जस्तै अनुहार भएका भाजपा कार्यकर्ताले मतदातालाई अभिवादन गरिरहेको तस्बिर सार्वजनिक गरेका थिए ।

तर, गम्भीरले सिसोडियाको उक्त आरोपलाई मित्था भन्दै आफू गर्मीका कारण केही समय गाडीभित्र बसेको र त्यतिबेला आफ्ना कार्यकर्ताले स्थानीय मतदातालाई अभिवादन गरेको दाबी गरे । अतिशिले मतदाता सूचीमा गम्भीरको नाम दुईवटा लोकसभा क्षेत्रको रहेको हुँदा उनको उम्मेदवारी बदर हुनुपर्ने भन्दै निर्वाचन आयोगमा उजुरी दिए आयोगले खारेज गरिदिएको थियो ।

प्रकाशित : वैशाख २९, २०७६ ०८:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

'पर्यटन प्रवर्द्धनमा सघाउन मिस नेपाल'

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — मिस नेपाल ग्रान्ड फिनालेको मञ्च व्यवस्थापनमा 'केही कमीकमजोरी' भए पनि पहिलो पटक आउटडोर हुन सकेकोमा आयोजक हिडन ट्रेजरले उपलब्धि मानेको छ ।

मिस नेपाल-२०१९ बारे शनिबार राजधानीस्थित होटल अन्नपूर्णमा आयोजक हिडेन ट्रेजरले गरेको पत्रकार सम्मेलन ।तस्बिर : विपिन श्रीस/कान्तिपुर

शनिबार राजधानीमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै हिडन ट्रेजरका अध्यक्ष गोपाल सुन्दरलाल कक्षपतीले 'सीमित स्रोतसाधनका कारण चाहना हुँदाहुँदै पनि स्टेज भव्य बनाउन नसके' पनि यसपटक दर्शक संख्या बढाउन सफल भएको दाबी गरे ।

'हामीले पहिलो पटक आउटडोर प्रोग्राम गर्‍यौँ, पहिले कार्यक्रम स्थलमा सात आठ सय दर्शक स्वागत गर्न सक्थ्यौँ, यस पटक १८ सय दर्शक अट्ने कार्यक्रम स्थलको व्यवस्थापन गर्‍यौँ,' कक्षपतीले भने, 'यो धेरै ठूलो प्रगति हो ।' सौन्दर्य प्रतियोगिता मिस नेपाल सुरु भएको २५ वर्ष बित्दा पनि स्टेज व्यवस्थापनको उस्तै कमजोरीबारे सोधिएको प्रश्नमा उनले भने 'अपेक्षा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको होस् भन्ने छ तर हामीसँग स्रोतको अभाव छ, जति छ त्यतिमै गर्नुपर्ने हुन्छ, त्यसैले अपेक्षिप प्रगति हुन नसकेको हो ।' यद्यपि, विगतको तुलनामा धेरै सुधार भएको र स्रोत जुटाउन पनि सजिलो हुँदै गरेको उनले बताए ।

मिस नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय ताज पहिरिएको हेर्ने जनअपेक्षा स्वाभाविक भएको उनको ठहर छ । 'त्यसका लागि योजना बनाएर अघि बढ्नेछौ, सँगसँगै हामीलाई पब्लिक सपोर्ट, सरकारको समन्वय र सहयोगको पनि खाँचो छ,' कक्षपतीले भने । यद्यपि, व्यक्तिगत क्षमताको आधारमा मिस नेपालका ताज विजेता अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धा गर्न सक्षम रहेको कक्षपतीले दाबी गरे ।

'एक सयभन्दा बढी देशको प्रतिस्पर्धी हुन्छन्, ताज जित्ने त एउटैले हो नि,' उनले प्रतिप्रश्न गरे, 'के त्यसो भए बाँकी प्रतिस्पर्धी अक्षम हुन्छन् त ?' हिडन टे्रजरका निर्देशक सुवर्ण क्षेत्रीले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपाललाई चिनाउन, पर्यटन प्रवर्द्धनमा सघाउन मिस नेपालले योगदान गर्न सक्ने भए पनि सरकारबाट समन्वय नभएको गुनासो गरेका थिए ।

मिस नेपालको छनोटपछि पहिलो पटक भएको पत्रकार सम्मेलनमा मिस नेपाल वल्र्ड अनुष्का श्रेष्ठ, मिस नेपाल युनिभर्स प्रदीप्ता अधिकारी, मिस नेपाल अर्थ रिया बस्नेत, मिस नेपाल इन्टरनेसनल मीरा कक्षपती, मिस नेपाल सुप्रनेसनल रोज तामाङ, हिडन टे्रजरका अध्यक्ष कक्षपती र डाइरेक्टर सुवर्ण क्षेत्री उपस्थित थिए ।

यसैबीच, मिस नेपालका ताजधारीले पनि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा कसरी प्रस्तुत हुने भन्ने विषयमा छलफल गरी योजना बनाएर अघि बढ्ने बताए । उनीहरूले आफ्नो कदममा सहयोग गर्न सञ्चारजगत्लाई आग्रह पनि गरे ।

प्रकाशित : वैशाख २९, २०७६ ०८:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्