सगरमाथाको फोहोर व्यवस्थापनमा कानुन बनाउँदै चीन 

चेतनाथ आचार्य

बेइजिङ — सगरमाथा पर्वतारोहणका लागि चीनले बनाउन लागेको नयाँ कानुनी व्यवस्थाका लागि तिब्बतमा सुझाव सङ्कलन गरेको छ । सुझाव सङ्कलन बैठक स्वायत्त प्रदेश तिब्बतको ल्हासामा हालै सम्पन्न भएको छ । 

विशेष गरी पर्वतारोहणबाट सगरमाथामा थुप्रिएको फोहोर व्यवस्थापन गर्नका लागि चीनले नयाँ कानुनी व्यवस्था लागू गर्ने उद्देश्य बनाएको र त्यही उद्देश्य अनुसार सुझाव सङ्कलन बैठकको आयोजना गरिएको समाचारमा जनाइएको छ।

तिब्बत स्वायत्त प्रदेशका खेलकुद ब्युरोका प्रमुख निमाछिरिङले बताए अनुसार, सन् २००६ मा बनेको तिब्बत स्वायत्त प्रदेशको पर्वतारोहण ऐनमा वातावरण संरक्षणसम्बन्धी थप बुँदा राखिनेछ।

चीनले हरेक वर्षको वसन्त ऋतु लागेपछि सगरमाथा आरोहण खुलाउने गर्दछ। नेपालबाट जस्तो असीमित व्यक्तिले उत्तरी मोहडाबाट (तिब्बततिरबाट) सगरमाथा आरोहण गर्न पाउँदैनन्। हरेक वर्ष चीनले ३ सय व्यक्तिलाई मात्र सगरमाथाको आरोहण गर्ने अनुमति दिने गरेको छ।

परम्परागत चिनियाँ पात्रो अनुसार नयाँ वर्ष लागेसँगै चीनमा वसन्त ऋतु सुरु भएको मानिन्छ। चिनियाँ नयाँ वर्ष जनवरीको अन्तिम अथवा फेब्रुअरीको दोस्रो साताभित्र पर्ने गर्दछ। यो वर्ष फेब्रुअरी ५ तारिख चिनियाँ नयाँ वर्ष सुरु हुँदैछ।

सन् २०१९ मा पर्वतारोहण व्यवस्थाको ऐन सुधार गरी पर्वतारोहण कार्यलाई सामान्यीकरण गर्ने, पर्वतारोहण सेवाको मापदण्ड तोक्ने, पर्वतारोहण सेवास्तर उकास्ने र पर्वतारोहण उद्योगलाई उच्चस्तरीय विकास गर्ने उद्देश्यलाई पनि ऐन संशोधनले काम गर्ने निमाछिरिङले बताए।

सगरमाथा आरोहीहरूको सङ्ख्या थपिँदै गएको र जथाभाबी फोहोर थुप्रिएकाले त्यस्ता फोहोरको व्यवस्थापनका लागि चीनले कानुनी रूपमै व्यवस्था गर्ने भएपछि दक्षिणी मोहडाबाट आरोहण गर्ने आरोहीका लागि पनि त्यस्तै व्यवस्था गर्न नेपाललाई दबाब हुने ठानिएको छ।

दुई वर्ष अगाडि चीनले विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको उत्तरी आधार शिविर नजिकै अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण केन्द्र बनाउने घोषणा गरेको थियो। त्यति बेला चीनको तिब्बत स्वायत्त प्रदेशको कङ्खर टाउनशिपमा सन् २०१७ बाट निर्माण सुरु गरेर यही वर्ष अर्थात् सन् २०१९ भित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने चीनले घोषणा गरेको थियो।

सगरमाथाको उत्तरी मोहडादेखि उत्तरतिरको भूभागमा ८४ हजार ३२० वर्गमिटर क्षेत्रफलमा निर्माण हुने सो केन्द्रका लागि चीनले दस करोड चिनियाँ युआन अर्थात् एक करोड ४७ लाख अमेरिकी डलर खर्च गरिरहेको छ।

सो अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण केन्द्रमा पर्वतारोही, हिउँमा चिप्लेटी खेल्ने खेलाडी, प्याराग्लाइडर र पथप्रदर्शकहरूलाई खानको व्यवस्था लगायत स्वास्थ्य सेवा, ट्राभल्स एजेन्सी र हेलिकप्टर उद्धार केन्द्र निर्माण भइरहेको छ।

तिब्बतमा उच्च अक्षांशमा परेका तथा हिमाल आरोहणमा फसेका व्यक्तिलाई हेलिकप्टरबाट उद्धार गर्ने व्यवस्था छैन। यस्तो अवस्थामा चीनको अनुरोधमा नेपालले हेलिकप्टरद्वारा उद्धार गर्दै आएको छ।

तिब्बत स्वायत्त प्रदेशको खेलकुद ब्युरोका प्रमुख निमा छिरिङका अनुसार केन्द्रभित्र पर्वतारोहण संग्रहालय, कार भाडामा लगाउने व्यावसायिक कक्ष, कार मर्मत स्थल, मोटर साइकल र साइकल भाडामा पाइने स्थल, रेस्टुरेन्ट र सुत्ने लजहरू पनि बन्ने छन्।

यो पनि पढ्नुहोस्ः
‘सगरमाथा निगरानीमा छैन’

प्रकाशित : माघ ६, २०७५ १४:५८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

महिला क्रिकेट टोली स्वदेश फिर्ता

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — थाइलेन्डमा सम्पन्न टि–२० स्म्यास क्रिकेट प्रतियोगिता खेलेर नेपाली महिला क्रिकेट टोली आइतबार स्वदेश फर्किएको छ ।

प्रतियोगितामा उपविजेता भएको नेपाली टोलीलाई दिउँसो त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा स्वागत गरिएको थियो ।

शनिबार थाइलेन्डको टेर्ड थाई मैदानमा भएको फाइनल खेलमा नेपाललाई ७० रनले पराजित गर्दै आयोजक थाइल्याण्डले उपाधि जितेको थियो ।

तस्बिरहरुः हेमन्त श्रेष्ठ/कान्तिपुर

प्रकाशित : माघ ६, २०७५ १४:३२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्