नेटोको सुरक्षा बजेट बढाउने सहमति

बीबीसी/एएफपी

ब्रसेल्स — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उत्तर एटलान्टिक सन्धि संगठन (नेटो) का गठबन्धन राष्ट्रहरू सुरक्षा खर्च बढाउन सहमत भएको जनाएका छन् ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प क्रोएसियाली समकक्षी कोलिन्दा ग्राबर किटारोभिचका साथ नेटो सम्मेलनमा । तस्बिर : रोयटर्स

ब्रेल्जियमको राजधानी ब्रसेल्समा भएको दुई दिने नेटो सम्मेलनपछि बोल्दै ट्रम्पले गठबन्धन राष्ट्रहरू रक्षा खर्च बढाउन सहमत भएको दाबी गरे । उनका अनुसार नेटो आवद्ध राष्ट्रहरू आफ्नो वार्षिक कुल गार्हस्थ उत्पादनको २ प्रतिशतभन्दा बढी बजेट थप गर्न सहमत भएका हुन् ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले नेटोको कुल खर्चमा अमेरिकाको तुलनामा अन्य सदस्य राष्ट्रले निकै कम बेहोरेको भन्दै आलोचना गर्दै आएका थिए । ‘हामी आज निकै ठूलो उपलब्धि हासिल गर्‍यौं,’ बैठकपछि संवाददातासँग बोल्दै ट्रम्पले भने, ‘बैठक कक्षभित्र त्यो निकै गजबको क्षण थियो ।’ यसअघि ट्रम्पले नेटो साझेदार राष्ट्रले कुल गार्हस्थ उत्पादनको कम्तीमा ४ प्रतिशतसम्म सुरक्षा खर्चमा वृद्धि गर्न आग्रह गरेका थिए ।

जर्मन चान्सलर एन्जेला मर्केलले ‘नेटो आवद्ध राष्ट्रबाट बजेट थप गर्ने विषयमा प्रस्ट प्रतिबद्धता’ रहेको जनाइन् । ट्रम्पले नेटोको बजेटमा अरू देशको तुलनामा जर्मनीले कम खर्च बेहोर्ने गरेको भन्दै जर्मनीको तीव्र आलोचना गर्दै आएका थिए ।

ट्रम्पले आफ्नो कारणले बजेट वृद्धि भएको भन्दै नेटो प्रमुख जेन्स स्टोल्टेनवर्गले प्रशंसा गरेको दाबी गरे । यद्यपि, स्टोल्टेनवर्गले भने यसबारे केही उल्लेख गरेका छैनन् । उनले लक्षित २ प्रतिशतको लक्ष्यलाई प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिएको जनाइएको छ ।

रक्षा बजेट रकम वृद्धिसम्बन्धी पत्रकारको प्रश्नको जवाफमा स्टोल्टेनवर्गले भने, ‘२ प्रतिशतको लक्ष्य नै भेट्न नसकिएको अवस्थामा हालका लागि त्यसतर्फ केन्द्रित हुनु राम्रो हो ।’

अफगानिस्तान र सिरियाबारे छफफल

बेल्जियमको राजधानी ब्रसेल्समा मंगलबार र बिहीबार भएको नेटो सम्मेलनमा अफगानिस्तान तथा सिरियाको सुरक्षाका विषयमा समेत छलफल भएको छ । सम्मेलनमा अफगानिस्तानमा नेटो सैनिक भए पनि हिंसा अन्त्य हुन नसकेको भन्दै नेटो साझेदार राष्ट्रबीच कुराकानी भएको हो । त्यसैगरी सम्मेलनका क्रममा साझेदार राष्ट्रबीच सिरियामा जारी गृहयुद्धबारे पनि कुराकानी भएको छ । उक्त छलफलमा लिबियामा जस्तै सिरियामा पनि नेटो सेनाको तैनाथ गर्नुपर्ने विषय उठेको थियो ।

प्रकाशित : असार २९, २०७५ ०८:२१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

खण्डहर आदिकविको जन्मघर

२०५ औं भानु जयन्ती
अब मंसिरदेखि भानुको जन्मघर पुनर्निर्माण गर्ने काम थाल्नेछौं । भानुको घर बनाउन सरकारको मुख ताक्नु पर्दैन । पुरानै शैलीमा भानुभक्तको घर बन्छ । यसमा ढुक्क भए हुन्छ ।
प्रताप रानामगर

दमौली — आदिकवि भानुभक्त आचार्यलाई बर्सेनि असार २९ मा विशेष रूपले सम्झना गर्ने गरिन्छ । तनहुँको चुँदीरम्घास्थित उनको जन्मघर भने खण्डहर बन्दै गएको छ । आदिकविको जन्मस्थल संरक्षणका लागि यहाँ भानु शिखर कटेरी गुरुयोजना बनाएको पनि ६ वर्ष भइसक्यो । भानुभक्तका बारेमा अध्ययन गर्न चुँदीरम्घा पुग्नेले जंगलमा हराउन लागेको उनको घरको भग्नावशेष हेर्नुपर्छ ।

तनहुँको चुँदीरम्घास्थित आदिकविको खण्डहर बनेको घर (बायाँ) । तनहुँको भानु नगरपालिकामा भानु शिखर कटेरी गुरुयोजनाअन्तर्गत निर्माणाधीन रामायण भवन । तस्बिर : प्रताप

भानुभक्तको जन्मघर खण्डहर बन्दै जाँदा उनका पनाति पुस्ताका परिवार दु:खी छन् । गुरुयोजना बनेपछि भानु जन्मस्थलमा विकास हुने आस अहिले निराशामा बदलिएको भानुभक्तका पाँचौं पुस्ता केदारभक्त आचार्यले बताए । ‘विकास केही भएको छैन,’ उनले भने, ‘बत्तीमुनिको अँध्यारोजस्तै भएको छ ।’ भानुभक्तको जन्मस्थल कस्तो रहेछ भनेर देशविदेशबाट साहित्यमा रुचि दिनेहरू आउँछन् । ‘तर, यहाँ आएर हेर्दा केही देख्दैनन् । भताभुङ्ग र लथालिंग मात्र देख्छन्,’ उनले भने । विकास समिति गठन गरिए पनि राजनीति खिचातानीले भानुजन्मस्थल विकासमा प्रत्यक्ष असर परेको छ । सरकार परिवर्तन हुन साथ विकास समितिको पदाधिकारी पनि फेरिन्छन् । त्यसैले भानुको जन्मस्थल विकास हुन नसकेको उनले बताए ।

आदिकविको जन्मघर खण्डहर बन्दै जाँदा स्थानीय पनि दु:खी छन् । भानुभक्तको नाम नेपाली साहित्यमा प्रख्यात छ । नेपालभर मात्र नभई भारतका दार्जिलिङ र सिक्किममा पनि उनलाई सम्मान गरिएको छ । जन्मस्थलमै भने उनको सम्मान हुन सकेको छैन ।

चुँदीफाँटबाट भानु जन्मस्थलसम्म पुग्ने सडक समस्याका कारण जन्मघर पुनर्निर्माण गर्न ढिलाइ भएको पश्चिमाञ्चल विकास मञ्चले जनाएको छ । चुँदीफाँटदेखि माथि भानु जन्मस्थलसम्म ४ किमि सडकको ट्रयाक खोलिएको छ । तर, सडक ढुवानीका सामग्री ओसारपसार गर्न गाडी चलाउन सकिने अवस्थामा छैन ।

आदिकविको जन्मघर पुनर्निर्माण गर्नका लागि गुरुयोजना बनाएको भए पनि सडक नभएका कारण ढिला भएको मञ्चका संस्थापक अध्यक्ष रामकाजी कोनेले बताए । ‘कच्ची भए पनि सडक बनेको छ,’ उनले भने, ‘अब मंसिर महिनाबाट भानुको जन्मघर पुनर्निर्माण गर्ने काम थाल्नेछौं । भानुको घर बनाउन सरकारको मुख ताक्नु पर्दैन ।’ मञ्चमा आबद्ध व्यक्तिहरूबाट चन्दा संकलनबाटै निर्माण हुन सक्ने उनले बताए । घर पुनर्निर्माण सम्पन्न गर्न १ करोड ३ लाख रुपैयाँ बजेट लाग्ने इस्टिमेट छ । लगानीका लागि संस्थामा आवद्धहरूबाट सहयोग संकलन सुरु गरिएको छ । ‘पुरानै शैलीमा भानुभक्तको घर बन्छ । यसमा ढुक्क भए हुन्छ,’ अध्यक्ष कोनेले भने । साहित्यिक पर्यटकीय गन्तव्य रूपमा विकास गर्नका लागि आदिकविको पुरानै शैलीको घर बनाउने योजना तयार भएको उनले बताए ।

भानुजन्मस्थल विकास समिति र पश्चिमाञ्चल विकास मञ्चले भानु शिखर कटेरी गुरुयोजना बनाएका छन् । रामयण भवन र अतिथि गृह समितिले बनाउने योजना छ । यो सबै योजना १० वर्षमा पुरा गर्ने गरी तयार पारिएको थियो । योजना बनेकै ६ वर्ष भइसक्यो । गुरुयोजना अनुसार शिखर कटेरीको काम अघि बढेको छैन ।

गुरुयोजनाअनुसार रामायण भवन ७५ प्रतिशत तयार भएको छ । समितिका कार्यकारी निर्देशक शंकर रानाभाटका अनुसार भवन बनाउँदा २ करोड ७० लाख रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ । आर्थिक वर्ष २०७५/०७६ का लागि सरकारले १ करोड २० लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको छ । ‘त्यो बजेटबाट रामायण भवन निर्माण सम्पन्न हुन्छ,’ उनले भने । भवनमा भानुभक्तका आठ कुण्डका शिलालेख, रामयाण श्लोक, रामायणसम्बन्धी तस्बिर र भानुभक्तले प्रयोग गरेका सामग्री राखिने उनले बताए ।

भानुभक्तलाई राष्ट्रिय रूपबाट नै ओझेलमा पारिएको भानु नगरपालिका प्रमुख उदयराज गौलीले बताए ।

‘राष्ट्रिय विभूतिको जन्मस्थललाई वर्षदिनमा एकपटक मात्र सम्झिने चलन भयो,’ उनले भने, ‘भानुभक्तको योगदानका बारेमा चर्चासमेत हुन छाड्यो ।’ भानुजन्मस्थल विकासका लागि संघीय सरकारले ठूलो लगानी नगरेको र महत्त्व पनि नदिएको उनको गुनासो छ । ‘स्थानीय सरकारले योजना बनाएको छ तर, ठूलो लागतको योजनामा संघ वा प्रदेश कसले सघाउने भन्ने प्रस्ट हुनुपर्छ,’ उनले भने, ‘हामीले गुरुयोजना बनाएका छौं । लागत सबै स्थानीय सरकारको सामथ्र्यको कुरा होइन ।’

१८७१ मा जन्मेका आदिकवि भानुभक्त धनञ्जय र धर्मवतीका जेठा छोरा थिए । बाल्यकालमै बाजे श्रीकृष्णको फेर समातेर बनारस पुगे । संस्कृतको गुणस्तरीय शिक्षाको मौका पाए । १९९० सालतिर रम्घा फर्केका उनको स्थानीय पण्डितकी छोरी चन्द्रकला खनालसँग विवाह भएको थियो । उनका छोरा रामनाथले भानुभक्तलाई रामायण सारेर सघाएका थिए ।

प्रकाशित : असार २९, २०७५ ०८:१९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्