जिन सम्पादन गर्ने विधिको विकास गर्ने दुई वैज्ञानिकलाई यस वर्षको रसायनशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार- विज्ञान र प्रविधि - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

जिन सम्पादन गर्ने विधिको विकास गर्ने दुई वैज्ञानिकलाई यस वर्षको रसायनशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सन् २०२० को रसायन शास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार जिन सम्पादन सम्बन्धी प्रविधिको विकास गर्ने दुई जना वैज्ञानिकहरुले पाउने भएका छन् ।

जिनोम इडिटिङ विधिको विकास गर्ने वैज्ञानिकद्वय इम्मानुएल सार्पेन्टिर र जेनिफर डाउड्नालाई यस वर्षको नोबेल पुरस्कार दिने निर्णय गरेको हो । पुरस्कारको राशी १ करोड स्वीडस कोर्नर रहेको छ ।

उनीहरुलाई जीन परिवर्तन गर्न सकिने क्रिस्पर विधिको निर्माण गरेकोमा पुरस्कृत गरिएको हो । यो विधि मार्फत आनुबंशिकी परिवर्तन गर्न सकिन्छ । क्रिस्पर विधि अन्तर्गत एउटा ‘स्ट्रयान्डेट’ डीएनएको त्यान्द्रोमा अर्को केही मिलाएर परिवर्तन गरिन्छ । जहाँ भ्रूणको कुनै एक भागमा काटेर वा फोरेर त्यसलाई परिवर्तन गरी वंशाणुगत रोग रोक्न पनि सकिने वैज्ञानिकहरुले बताउँछन् ।

फ्रान्समा जन्मिएकी सार्पेन्टियर हाल जर्मनीस्थित म्याक्स प्लाङस युनिट फर साइन्स अफ प्याथोजनमा कार्यरत छिन् । यस्तै अमेरिकी नागरिक डाउड्ना क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालयकी प्राध्यापक हुन् ।

दुवैले सन् २०१२मा जीन सम्पादन सम्बन्धिको विधि विकास गरेपछि यसको प्रयोग वनस्पति एवं अन्नबाली नष्ट गर्ने पेस्टहरुमा प्रयोग गरिएको थियो । यो विधि क्यान्सर रोगको अनुसन्धानमा प्रयोग हुँदै मेडिकल ट्रायलमा रहेको छ ।

दुई वर्षअघि एक चिनियाँ वैज्ञानिकले आनुवंशिकी (जीन) लाई परिवर्तन गरेर जुम्ल्याहा बच्चा जन्माएको विषयले तरंग पैदा भएको थियो । यही विधिको प्रयोग गरेर चिनियाँ वैज्ञानिक हि जिएन्कवेले बालिकाहरुलाई एचआईभी संक्रमण नहुने गुण विकास गरिएको दाबी गर्दै जुम्ल्याहा बच्चा जन्माइएको दाबी गरेका थिए ।

प्रकाशित : आश्विन २१, २०७७ १६:०८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ताप्लेजुङको ओलाङचुङगोलामा बिओपी

आनन्द गौतम

ताप्लेजुङ — चीनसँगको सिमावर्ती क्षेत्र फक्ताङलुङ गाउँपालिका ७ ओलाङ्चुङगोलामा सशस्त्र प्रहरीको बोर्डर आउट पोष्ट (बिओपी) स्थापना भएको छ । संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री योगेश भट्टराईले बुधबार बिओपी उद्घाटन गरेका हुन् ।

नेपाल चीनको सिमाना टिप्तालाभञ्ज्याङ नजिकै मौवाटारमा राख्ने बिओपी संरचना निर्माण नभएसम्मका लागि ओलाङ्चुङगोलामा राखिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी झरेन्द्र चापागाईंले बताए । भवनसहित संरचना बनेपछि गोलाबाट स्थानान्तरण हुने छ । ओलाङचुङगोलाबाट टिप्तालाभञ्ज्याङ २१ किलोमिटर दुरीमा छ भने मौवाटार १३ किलोमिटर । शेर्पा समुदायको चौरी चरनको क्षेत्रको रुपमा रहेको मौवाटारमा अहिले सामान्य गोठबाहेक कुनै पनि संरचना छैन ।

बिओपी स्थापनाले सीमा सुरक्षा, शान्ति सुरक्षा र अवाञ्चित गतिविधि नियन्त्रणमा टेवा पुग्ने मन्त्री भट्टराईले बताएका छन् । गोलामा प्रहरी निरीक्षक (इन्स्पेक्टर) नेतृत्वमा २१ जना प्रहरीको टोली बस्ने भएको छ । ३५ जनाको दरबन्दी भए पनि तत्कालका लागि २१ जनामात्रै रहने सशस्त्र प्रहरी श्रोतले बताएको छ ।

उद्घाटन कार्यक्रममा गृह सचिव महेश्वर न्यौपाने, सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक लगायतका टोली हेलिकप्टरवाट गएको थियो । यसअघि भातरसँगको सिमावर्ती पाँचथरको चिवाभञ्ज्याङ लगायतका स्थानमा बिओपी स्थापना भएको थियो ।


प्रकाशित : आश्विन २१, २०७७ १५:५४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×