जडिबुटी सम्बन्धी अनुसन्धान गर्न नेपाली महिला वैज्ञानिकलाई ५० हजार डलर अनुदान- विज्ञान र प्रविधि - कान्तिपुर समाचार

जडिबुटी सम्बन्धी अनुसन्धान गर्न नेपाली महिला वैज्ञानिकलाई ५० हजार डलर अनुदान

गोविन्द पोखरेल

काठमाडौँ — जडिबुटी सम्बन्धी अनुसन्धान गर्न एक नेपाली महिला वैज्ञानिकले ५० हजार डलर अनुदान पाएकी छन् । पोखरा वन विज्ञान अध्ययन संस्थानको सिल्भिकल्चर एन्ड फरेस्ट बायोलोजी विभागकी उपप्राध्यापक समेत रहेकी ज्योति भण्डारीले जडिबुटीबाट औषधि उत्पादन सम्बन्धी अनुसन्धानका लागि करिब ५७ लाख रुपैयाँ बराबरको अनुसन्धानवृत्ति पाएकी हुन् ।

युनेस्कोअन्तर्गतको अर्गनाइजेसन फर वुमेन इन साइन्स फर द डेभ्लोपिङ वर्ल्ड (ओडब्लूएसडी)ले भण्डारीको प्रस्तावलाई छनोट गरेको हो । ओडब्लूएसडीले नेपालसहित १५ मुलुकका २३ जना महिला अनुसन्धानकर्ताहरुको प्रस्तावलाई जनही ५० हजार डलरको अनुदान उपलब्ध गराएको हो । भण्डारीले दुई वर्षभित्रमा सक्नुपर्ने यो अनुसन्धान अन्‍नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा हुनेछ ।

अन्नपूर्ण क्षेत्रमा पाइने महत्वपूर्ण जटिबुटीको पहिचान र औषधि उत्पादनमा भण्डारीको अनुसन्धानले सघाउ पुर्‍याउने ओडब्लूएसडीले जनाएको छ । कान्तिपुरसित भण्डारीले भनिन्, 'यत्रो ठूलो रकम अनुसन्धानका लागि पाउँदा एकदमै खुसी छु । हाम्रो जस्तो देशमा अनुसन्धानमा कम प्राथमिकता हुन्छ । तर मलाई हौसला बढेको छ । '

भण्डारीले गाउँघरहरुमा औषधिको रुपमा प्रयोग हुँदै आएका जडिबुटीको प्रयोगशालामा अध्ययन गरेर त्यस सम्बन्धी थप जानकारी हासिल हुने बताइन् । उनले जटिबुटीको अध्ययन पछि कृषकहरुलाई तालिम दिएर व्यावसायिक उत्पादनमा लैजाने सक्नु पनि आफ्नो अनुसन्धानको अर्को उद्देश्य रहेको बताइन् ।

'हाम्रो गाउँ घरमा धेरै प्रकारको जडिबुटी अनुसन्धानका लागि प्रयोग हुन्छन् । तर तीनमा पाइने तत्वहरुको अनुसन्धान कम छन्,' भण्डारीले भनिन्, 'वनस्पतिहरुको पहिचान र त्यसले त्यसबाट स्थानीयहरुले कसरी लाभ लिन सक्छन् भन्ने सवालमा पनि मेरो अनुसन्धान हुनेछ । ' आफ्नो अनुसन्धान रिपोर्टमा मात्रै सीमित नभएर जनतासामू पुर्‍याएर त्यसलाई व्यवसायसँग जोड्नु पनि रहेको उनले सुनाइन् । यो अनुसन्धान हिमाली क्षेत्रदेखि तटीय क्षेत्रसम्म पाइने जडिबुटीको पहिचान र अनुसन्धानमा सघाउ पुग्‍ने उनले बताइन् ।

'ग्रासल्यान्ड इकोलोजी'मा विद्यावारिधि गरेकी भण्डारीले आफ्नो अनुसन्धानमा स्‍नातकोत्तरका विद्यार्थीहरुलाई पनि समावेश गराउने बताइन् । उनले विद्यार्थीहरुमा अनुसन्धानप्रति रुची जगाउनका यसमा सामेल गराउने बताइन् ।

अघिल्लो वर्ष नाष्टकी वैज्ञानिक टिस्टा प्रसाईं जोसी र रीसर्च इन्स्टिच्युट फर बायो साइन्स एन्ड बायोटेक्नोलोजीकी अनुसन्धानकर्ता एवं क्याटालिस्ट टेक्नोलोजीकी सीईओ प्रतिभा पाण्डेले जनही ५०/५० डलर अनुदान पाएका थिए ।

ओडब्लूएसडीले प्रदान गर्ने अनुदान अध्ययन तथा अनुसन्धानमा खर्च गर्नुपर्छ । नेपाली महिला वैज्ञानिकहरुले शोध गर्न चाहेको विषयमा पाएको यो रकम धेरै हो । अनुसन्धानबाट परिणाममुखी काम हुने भण्डारीले बताइन् ।

प्रकाशित : आश्विन ६, २०७७ २०:५९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

काभ्रेका विद्यालयमा पठनपाठन सुरु

नगेन्द्र अधिकारी

काभ्रे — कोरोना संक्रमणका कारण बन्द भएका विद्यालयहरु सञ्चालनमा आउन थालेका छन् । जिल्लाको पाँचखाल नगरपालिकाले अभिभावक, विद्यालय व्यवस्थापन समिति र सरोकारवालाहरुसँग छलफल गरेर सोमबारबाट पठनपाठन सुरु गरेको छ ।

भौतिक दूरी कायम हुने गरि स्वास्थ्य सुरक्षाका सबै खाले उपाय अपनाएर सञ्चालन गर्ने निर्णय गरिको नगरप्रमुख महेश खरेलले बताए । ‘भौतिक दूरी कायम गर्छौं, एक बेञ्चमा एक जना मात्रै राखेर पठन पाठन गर्ने व्यवस्था मिलाएका छौं,’ नगरप्रमुख खरेलले भने, ‘लामो समयदेखि बन्द रहेका कारण स्वास्थ्य सुरक्षा अपनाएर विद्यालय खोल्ने निर्णय गरेका हौं ।’

नगरपालिकामा ३९ सामुदायिक र ११ निजी विद्यालय सञ्चालनमा छन् । कक्षा सञ्चालनका लागि जोर विजोर प्रणाली लागू गरिएको नगरपालिकाले जनाएको छ । सबै विद्यार्थीका लागि नगरपालिकाले माक्स वितरण गरेको छ भने साबुन खरिद गर्न विद्यालयलाई अनुदान दिएको छ ।

शिक्षा,विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले पनि भदौ १८ गते विद्यार्थी सिकाइ सहजीकरण निर्देशिका जारी गरेको थियो । प्रविधिको पहुँचका आधारमा विद्यार्थीको वर्गीकरण गर्न भन्दै निर्देशिकाले सबै किसिमको प्रविधिको पहुँचभन्दा बाहिर रहेका विद्यार्थीहरुको समूहको लागि समुदायमा रहेका वा रहने सिकाइ केन्द्र वा विद्यालयमा एक आपसमा भौतिक दुरी कायम गरि बसाइ व्यवस्था मिलाइ श्रव्य दृश्य प्रविधिमार्फत सिक्ने, सिकाउने व्यवस्था गर्ने उल्लेख छ ।

शिक्षा विकाास तथा समन्वय इकाई काभ्रेका प्रमुख गोकर्णध्वज कार्कीले निर्देशिकाको व्यवस्था बमोजिम स्थानीय तहहरुले आफ्नो तहको अवस्था हेरेर कक्षा सञ्‍चालन गरिरहेको बताए । ‘प्रविधिमा पहुँचका आधारमा ५ वर्गीकरण गरी सोही अनुसार सिकाइ सहजिकरण गरिरहनुभएको छ,’ उनले भने, ‘कतै अनलाइन कक्षाको तयारी छ भने कतिपय स्थानीय तहले समुहमा बोलाएर गृहकार्य लिनेदिने पनि गरिरहनुभएको छ ।’

जिल्लाका अन्य स्थानीय तहले पनि पठनपाठनको तयारी थालेका छन् । रोशी गाउँपालिका शिक्षा शाखा प्रमुख रामबहादुर तामाङले प्रत्यक्ष सिकाइ सहजिकरणको लागि विभिन्न मापदण्ड तयार गरेको बताए ।

सहरी क्षेत्रका विद्यालयले अनलाइन कक्षा सञ्चालन गरेका छन् भने ग्रामिण भेगका सामुदायिक विद्यालयले रेडियो कक्षा, प्रत्यक्ष सिकाइ सहजिकरणमा जोड दिएका छन् ।

प्रकाशित : आश्विन ६, २०७७ १९:३४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×