फाइभजी : के हो कोर र र्‍यान ? 

नेपालमा पनि केही वर्षभित्रै फाइभजी प्रविधिको परीक्षण गर्ने योजना छ । हाल सरकारी स्वामित्वको नेपाल टेलिकमले देशभर फोरजी विस्तार गरिरहेको छ ।
हेलो शुक्रबार

गत साता कोर र र्‍यान शब्द विश्वमै चर्चित बन्यो । टेलिकम क्षेत्रमा यो शब्द वर्षौदेखि प्रचलनमा रहेको भए पनि गत साता भने यसले व्यापकता पाएको हो । हुवावेलाई फाइभजी विस्तारमा सहभागी गराउने वा नगराउने भन्ने बिषयमा बेलायतले एउटा निर्णय गरेपछि यी दुई वटा शब्द चर्चित बनेका हुन् ।

खासमा गत साता बेलायती सरकारले हुवावेको फाइभी प्रविधिलाई शर्तसहित आफ्नो देशमा प्रयोग गर्न दिने निर्णय गर्‍यो । अमेरिकी दबाबबीच बेलायतले हुवावेको फाइभजी प्रविधि प्रयोग गर्ने निर्णय गरेको हो । बेलायतले हुवावेको कोर नेटवर्क प्रयोग नगर्ने तर रेडियो एक्सेस नेटवर्क (र्‍यान) मा मात्रै उक्त कम्पनीलाई आफ्नो देशमा काम गर्न दिने निर्णय गरेको हो । हुवावेले सूचना चोरी गरेको आरोपमा अमेरिकासहित अष्ट्रेलियाले उसको फाइभजी प्रविधि प्रयोग नगर्ने भनिरहेको र अरुलाई दबाब दिइरहेको बेला बेलायतले यस्तो शर्तसहितको निर्णय गरेको हो ।


हुवावेलाई र्‍यान नेटवर्क मात्रै दिने तर कोर नेटवर्कको काम गर्न नदिने बेलायती निर्णयपछि अमेरिकासहितका केही देशले विरोध गरिरहेका छन् । तर, हामी विरोधको बिषयमा भन्दा पनि कोर नेटवर्क र र्‍यान नेटवर्क के हो भन्ने बिषयमा चर्चा गरौं ।


कोर नेटवर्क

टेलिकम नेटवर्कमा कोरलाई मुटु वा मष्तिस्कको संज्ञा दिइन्छ । कोर नेटवर्कमार्फत् नै एउटा प्रयोगकर्ताले गरेको फोन वा चलाएको डाटा बहन्छ । साधारण भाषामा भन्दा कोर नेटवर्क टेलिकमको टावर–टावर जोड्ने र यी सबै टावरलाई मुख्य सर्भरमा जोड्ने नेटवर्क हो ।


कोर नेटवर्कले एउटा मोबाइल डिभाइसबाट भएको फोन कललाई अर्को टावरसँग जोडेर उक्त टावरसँग जोडिएको मोबाइल फोनसम्म पुर्‍याउँछ । यही प्रक्रियामार्फत् म्यासेज पनि जान्छ । प्रयोगकर्ताले मोबाइलमा डाटा प्रयोग गरे पनि कोर नेटवर्कमार्फत् एप वा वेबसाइटसँग कनेक्ट हुन्छ । कोर नेटवर्कको माध्यमबाट नै प्रयोगकर्ताको मोबाइलको बिल हिसाब हुन्छ । कोरमा प्रयोग हुने अधिकांश सामग्री राउटर र स्वीचहरू हुन् ।


र्‍यान नेटवर्क

रेडियो एक्सेस नेटवर्क (र्‍यान) भने टेलिफोनको टावर र एन्टेनासँग सम्बन्धित छ । र्‍यानको काम प्रयोगकर्तालाई टावरसम्म जोड्ने हो । टावरमार्फत प्रयोगकर्ता कोर नेटवर्कमा जोडिन्छन् । र्‍यान नेटवर्कले एउटा प्रयोगकर्ताको डिभाइसलाई उसको नजिकको टावरसम्म जोड्छ र कोर नेटवर्कसँग सम्बन्धित बनाउँछ । फेरि कोर नेटवर्कले उक्त डिभाइसलाई अर्को प्रयोगकर्ता भएको टावरसम्म लैजान्छ र फेरि र्‍यान नेटवर्कमार्फत अर्को प्रयोगकर्ताको डिभाइसम्म जोडिन्छ ।


बेलायतले हुवावेलाई र्‍यान नेटवर्कमा मात्रै सीमित गर्दा सूचना चोरी हुने डर कम हुने तर्क दिएको छ । कोर नेटवर्कको काम भने इरिक्सन, नोकिया, सामसङजस्ता अन्य टेलिकम सेवा प्रदायकहरूसँग गराउने बेलायतको चाहना छ ।


नेपालमा पनि केही वर्षभित्रै फाइभजी प्रविधिको परीक्षण गर्ने योजना छ । हाल सरकारी स्वामित्वको नेपाल टेलिकमले देशभर फोरजी विस्तार गरिरहेको छ । यो विस्तारको लागि र्‍यान नेटवर्कको काम हङकङको कम्पनी सीसीएसआईले पाएको छ । उक्त कम्पनीले हार्डवेयरका सबै सामान भने हुवावेको प्रयोग गरिरहेको छ । यस्तै, कोर नेटवर्कको काम भने चिनियाँ कम्पनी जेडटीईले पाएको छ ।


फोरजी विस्तारको काम सकिएलगत्तै काठमाडौं र पोखरासहितका मुख्य सहरमा फाइभजी प्रविधिको परीक्षण गर्ने टेलिकमको योजना छ । र्‍यान नेटवर्कको जिम्मा पाएको सीसीएसआईले हुवावेको सहयोगमा यो प्रविधिको परीक्षण गर्नेछ । नेपालमा पहिलोपल्ट फोरजीको परीक्षण २०७३ पुसमा भएको थियो । नेपाल टेलिकमले काठमाडौं र पोखरामा परीक्षणको रुपमा यो सुविधा भित्र्याएको थियो ।

प्रकाशित : माघ २४, २०७६ १२:१०

ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

कांग्रेसले आज पनि संसद अवरुद्ध गर्ने

संसदीय दलमा गच्छदारले भने- 'मलाई फसाइयो'
ऋषिराम पौड्याल

काठमाडौँ — प्रमुख प्रतिपक्षी कांग्रेसले बालुवाटारस्थित ललिता निवास जग्गा प्रकरणमा संसदीय दलका उपनेता विजयकुमार गच्छदारमाथि अख्तियारले भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको विरोधमा शुक्रबार पनि प्रतिनिधिसभा अवरुद्ध गर्ने भएको छ । 

कांग्रेस संसदीय दलको शुक्रबार बिहान बसेको बैठकले सदन अवरुद्ध गर्ने निर्णय गरेको प्रमुख सचेतक बालकृष्ण खाणले जानकारी दिए । ‘फरक पार्टी र विचारको आधारमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगजस्तो स्वतन्त्र संवैधानिक आयोगलाई सरकारले आफ्नो निर्देशनमा चलाउन खोजेको छ,’ प्रमुख सचेतक खाणले दलको बैठकपछि भने, ‘त्यसको विरोधमा आज पनि संसद अवरुद्ध गर्ने निर्णय दलको बैठकले गरेको छ ।’

संसदीय दल बैठकमा गच्छदारले आफूलाई फसाइएको बताएका थिए । 'प्रधानमन्त्रीको सहमतिमा मैले क्याबिनेटमा प्रस्ताव लगेको हुँ,' उनले बैठकमा भनेका थिए ।

कांग्रेसले अख्तियार सत्ताको लाचार छाया बनेको आरोप पनि लगाएको छ । बैठकमा आफ्ना कुरा राखेर सदन अवरुद्ध गर्ने निर्णय गरेको खाणले बताए । कांग्रेसले प्रतिनिधिसभाको बिहीबारको बैठक पनि अवरुद्ध गरेको थियो । शुक्रबार प्रतिनिधिसभा बैठक दिउँसो १ बजेका लागि डाकिएको छ ।

प्रकाशित : माघ २४, २०७६ ११:४९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×