चन्द्रमामा पाइयो आइसका टुक्रा

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — वैज्ञानिकहरुले चन्द्रमामा आइसका टुक्राहरु फेला पारेका छन् । चन्द्रमाको ध्रुवीय क्षेत्रमा पर्ने अध्याँरो र चिसो ठाउँहरुमा जमेको पानी फेला परेको नासाले जनाएको छ । 

चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुव (दायाँ) र उत्तरी ध्रुव(बायाँ)मा देखिएको आइस(निलो रंगको) ।  तस्बिर: नासा । 

भारतले १० वर्षअघि प्रक्षेपण गरेको चन्द्रयान–१ नामक अन्तरीक्षयानबाट प्राप्त डाटाबाट चन्द्रमामा आइसका टुक्राहरु पाइएको हो । टुक्राको रुपमा फैलिएका ती आइस प्राचिन हुनसक्ने नासाले जनाएको छ ।


चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवको लुनर क्रेटरमा थुप्रिएको र उत्तरी ध्रुवमा छरिएर रहेको अवस्थामा आईसका टुक्राहरु रहेका छन् ।


हुवाई एण्ड ब्रोन विश्विद्यालयका वैज्ञानिक सौ लि र नासाको एम्स रिर्सज सेन्टरका वैज्ञानिक रिचार्ड इल्फिक नेतृत्वको टोलीले चन्द्रमा आइसको टुक्रा रहेको पत्ता लगाएका हुन् ।


चन्द्रयान–१मा प्रयोग गरिएको नासाको मुन मिनेरोलोजी म्यापर(एम–३) उपकरणको मद्दतबाट चन्द्रमाको सतहमा भएको वाटर आइस पत्ता लागेको हो ।

भेटिएका वाटर आइसहरु ध्रुव्रीय क्षेत्रमा रहेका क्रेटर्सको छायाँमा पाइएको नासाले जनाएको छ ।


उक्त क्षेत्रको तापक्रम माइनस १ सय ५६ डिग्रीभन्दा कहिल्यै माथि नजाने नासाद्वारा जारी विज्ञाप्तिमा उल्लेख छ । आफ्नो अक्षमा घुम्ने क्रममा चन्द्रमा धेरै थोरै डल्कने गर्दा उक्त क्षेत्रमा सूर्यको किरणहरु नपुगेको नासाले जनाएको छ ।


अनुसन्धानको विस्तृत रिर्पोट प्रोसिडिङ्स अफ द नेसनल एकेडेमी अफ साइन्समा प्रकाशित भएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ १६:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

नयाँ ऐन प्रेस स्वतन्त्रताको मर्म विपरित : आइएफजे

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — अन्तर्राष्ट्रिय पत्रकार महासंघ (आइएफजे)ले भदौ १ गतेबाट लागू भएको मुलुकी अपराध (संहिता) ऐेन २०७४ ले अभिव्यक्ति तथा प्रेस स्वतन्त्रतामाथि बन्देज लगाएको बताएको छ । मंगलबार एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै महासंघले नयाँ अपराध संहिताले गरेको व्यवस्था प्रति आफ्नो ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ । 

अपराध संहिताको गोपनियता र मानहानी सम्बन्धी व्यवस्थाको दफा २९३ देखि ३०८ ले प्रेस स्वतन्त्रतालाई कुण्ठित गर्दै अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतालाई अपराधको रुपमा व्याख्या गरेको महासंघले ठहर गरेको छ । दफा २९३ ले बिना पूर्व इजाजत कसैको पनि कुराकानी सुन्न र रेकर्ड गर्न बन्देज लगाएको तथा २९५ ले बिना इजाजत फोटो खिच्न प्रतिबन्ध गरेको उल्लेख गर्दै उक्त व्यवस्थाले अनुसन्धनात्मक पत्रकारितलाई निरुत्साहित गर्न खोजिएको महासंघले बताएको छ ।

'नयाँ ऐनले लगाएको विभिन्न प्रकारको बन्देज प्रति आइएफजेको गम्भीर ध्यानकर्षण भएको छ,' विज्ञप्तिमा भनिएको छ, 'उक्त व्यवस्थाहरु प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको अन्तर्राष्ट्रिय सिद्धान्त विपरित छ । हामी त्यसमा तत्काल संशोधनको माग गर्दछौँ । ती व्यवस्थाहरु पत्रकारलाई प्रताडीत गर्न तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतालाई निरुत्साहित गर्न दुरुपयोग हुन सक्ने सम्भावना रहन्छ ।'


प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ १५:०७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×