फेरिएका कथा र पात्रहरू- खेलकुद - कान्तिपुर समाचार

फेरिएका कथा र पात्रहरू

टिममा फेरिएका कथा र पात्रहरुबीच नेपाल मैत्रीपूर्ण खेलमा बंगलादेशलाई पराजित गर्न चाहन्छ
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — कथा फेरिएको छ, नयाॅ मोडमा पुगेको छ । पात्र फेरिएका छन् । प्रसंग बदलिएको छ तर प्रश्नहरू भने कम भएका छैनन् । यस्तै यस्तै फरक कथा र पात्रहरू आइरहॅदा नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टिमले अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेलमा मंगलबार बंगलादेशविरुद्ध दशरथ रंगशालामा प्रतिस्पर्धा गर्दै छ ।

‘बंगलादेश र नेपाल परम्परागत प्रतिद्वन्द्वी हो । हामी जहिले पनि जित्नकै लागि खेल्छौं । राम्रो खेल्दै जित्ने लक्ष्य छ । खेल आकर्षक हुनेछ,’ सोमबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा नेपाली टोलीका कप्तान किरण चेम्जोङले भने । उनी फेरि टिममा फर्किएका हुन्, जो विवादास्पद कुवेती प्रशिक्षक अब्दुल्लाह अल्मुताइरीद्वारा गत जेठमा सम्पन्न एसियन कप २०२३ छनोट (तेस्रो चरण) मा बोलाइएका थिएनन् । बन्द प्रशिक्षणमा होस्टेल होइन, होटल बस्न पाउनुपर्छ भनेर बोलेका रोहित चन्दलाई तत्कालै घर फर्काएका अल्मुताइरीले उनको माग सबैको बोली भएको बताएका थप ९ खेलाडीलाई पनि होटलबाट घर पठाइदिएका थिए ।

अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) को निर्वाचन नजिकिॅदा नेतृत्व चुप बसेपछि अल्मुताइरी–खेलाडीको काण्डमा खेलाडीहरूको साथमा रहेको भन्दै फेसबुकमा स्टाटस लेखेपछि नियमित कप्तानसमेत रहेका गोलकिपर किरणलाई टिममै बोलाइएन । त्यसबेला माल्दिभ्समा धिवेही प्रिमियर लिग खेलिरहेका उनी एसियन कप छनोटमा बाहिरै रहे । अरू १० खेलाडी पनि बाहिरै रहे । जुनियर खेलाडीले भरिएको टिम लिएर अल्मुताइरी छनोट खेल्न कुवेत पुगेका थिए, जहाॅ उनको टिमको नतिजा सम्झनलायक भएन । त्यसयता एन्फामा नेतृत्व फेरियो । उनी नेपाल फर्केका छैनन् ।

अल्मुताइरी बिदामा रहेको भन्दै एन्फाले अमेरिकाबाट झिकाएर एक खेल (बंगलादेशविरुद्ध मैत्रीपूर्ण खेल) प्रदीप हुमागाईंलाई कार्यबाहक मुख्य प्रशिक्षक नियुक्त गर्‍यो । प्रशिक्षकको आआफ्नै दर्शन हुन्छ, आफ्नै स्वभाव र खेल खेलाउने शैली हुन्छ । सरसर्ती हेर्दा अल्मुताइरीले ल्याएका धेरै खेलाडी हुमागाईंको टिममा अटाएनन् । एएफसी यू–२० छनोटमा प्रतिस्पर्धी खेलाडीलाई माझी औंला देखाएका खेलाडी त अटाउने कुरै भएन । अल्मुताइरीसॅगको विवादमा मुछिएका १० खेलाडीसॅगै नबोलाइएका किरण पनि टिममा फर्किएका हुन् ।

‘नबोलाइएको होइन, निकालिएको हो,’ किरणले भने, ‘एएफसी कपको छनोट खेल्न म नआएको होइन । आइहाल्थें नि । नबोलाएको होइन । निकालिएको चाहिॅ हो ।’ भारतको आई लिग क्लब पन्जाबमा आबद्ध किरणले स्वदेश फर्केर आइतबार टिमसॅग अभ्यास थालेका छन् । विराज महर्जनको संन्यासपछि टिमको कप्तानी गर्दै आएका उनले नै मैत्रीपूर्ण खेलमा आर्मब्यान्ड लगाउने जिम्मेवारी पाएका छन् । यसबीच अल्मुताइरीले एसियन कप छनोटको तेस्रो चरणमा कप्तान बनाएका फरवार्ड नवयुग श्रेष्ठ र एक खेलमा आर्मब्यान्ड लगाएका पूजन उपरकोटी भने टिममा अटाएनन् । नवयुग अन्तिम २३ खेलाडीमा परेनन्, पूजनले ३० खेलाडीको सूचीमै स्थान बनाउन सकेनन् । त्यसैले पनि कार्यबाहक मुख्य प्रशिक्षक हुमागाईंप्रति प्रश्न तेर्सिएको छ ।

हुमागाईंले मैत्रीपूर्ण खेलका लागि टिम घोषणा गरेपछि नवयुगले त फेसकुक स्टाटस नै लेखे, ‘रोगको लक्षण : विदेशी हुॅदा भित्र, स्वदेशी हुॅदा बाहिर, रोगको नाम : चलखेल ।’ यसले सामाजिक सन्जालमा एक खालको तरंग नै ल्यायो, जसले नेपाली नागरिकता त्यागेर अमेरिकी बनेका प्रशिक्षक हुमागाईंको टिम छनोटप्रति थुप्रै प्रश्न तेर्सिए । एउटै खेलको लागि मात्रै जिम्मेवारी पाएका प्रशिक्षकले टिममा चार गोलकिपर राखेका छन्, जसले हुमागाईंको फुटबल कौशल र निर्णय गर्ने क्षमतामै शंका गर्ने ठाउॅ दिएको छ ।

अल्मुताइरी युगपछि नेपाली टिम पहिलोपल्ट मैदानमा फर्कन लागेको हो, जसमा सिनियर खेलाडी र प्रशिक्षक हुमागाईंलाई समर्थकको प्रश्नलाई मत्थर पार्न जित आवश्यक देखिन्छ । त्यसैले बंगलादेशविरुद्धको खेल मैत्रीपूर्ण मात्रै भए पनि त्यसमा जोडिएका अनेकन कथाको कारण प्रशिक्षक र सिनियर खेलाडीका लागि कुनै प्रतियोगिताभन्दा कम महत्त्वपूर्ण हुने छैन । राजधानीमा महामारीकै रूप लिएको डेंगीले पनि नेपाली टिमको तयारीलाई प्रभावित पार्‍यो ।

बंगलादेशको महिला टिमले गत साता दशरथ रंगशालामा नेपाललाई ३–१ ले हराएर साफ महिला च्याम्पियनसिपको उपाधि जितेको थयो । गत बिहीबार नोमपेनमा कम्बोडियालाई १–० ले पराजित गरेर काठमाडौं आइपुगेको बंगलादेशी पुरुष टिमका कप्तान जमल भुयानले यही रंगशालामा आफ्नो महिला टिमको सफलता दोहोर्‍याउन चाहेको बताए ।

नेपाली पुरुष टिम कोभिड–१९ महामारीका कारण अस्तव्यस्त भएको अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा बंगलादेशविरुद्ध प्रतिस्पर्धा गर्दै मैदानमा फर्किएको थियो । नोभेम्बर, २०२० मा ढाकामा भएको त्यो पुनरागमनको मैत्रीपूर्ण खेलमा पहिलो प्रतिस्पर्धा बंगलादेशले २–० ले जितेको थियो ।

त्यसपछिका चार खेलमा नेपाली टिम अपराजित छ, जसमा तीन बराबरी खेलेको नेपालले एक जित हात पारेको छ । त्यो जित मार्च, २०२१ मा दशरथ रंगशालामै हात पारेको थियो, जसमा नेपालले थ्री नेसन्स कपको उपाधि कब्जा गरेको थियो । त्यसैले पनि टिममा फेरिएका कथा र पात्रहरूबीच नेपाल मैत्रीपूर्ण खेलमा बंगलादेशलाई पराजित गर्न चाहन्छ ।

...

आजको खेल

नेपालविरुद्ध बंगलादेश

१७: ३० बजे दशरथ रंगशाला

प्रकाशित : आश्विन ११, २०७९ ०७:११
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सीमा सुरक्षा बैठक : पुरानै एजेन्डा, कार्यान्वयन फितलो

अन्तर्देशीय अपराध रोकथाम तथा नियन्त्रण प्रभावकारी बनाउन एकीकृत सीमा सुरक्षा नीति बनाउने घोषणा गरिए पनि अहिलेसम्म मस्यौदाको सुरसार छैन
मातृका दाहाल

काठमाडौँ — नेपाल–भारत ‘सीमा सुरक्षा समन्वय बैठक’ मंगलबारदेखि सशस्त्र प्रहरी प्रधान कार्यालय हल्चोकमा हुँदै छ । दुई दिनसम्म चल्ने बैठक अन्तर्राष्ट्रिय नाकाबाट हुने आवतजावत व्यवस्थापन, सीमापार अपराध रोकथाम, आतंकवाद नियन्त्रण, दशगजामा संयुक्त सुरक्षा गस्ती, तेस्रो देशका नागरिकबाट हुन सक्ने गैरकानुनी घुसपैठ नियन्त्रणलगायत एजेन्डामा केन्द्रित हुने भएको छ ।

नेपालका तर्फबाट सशस्त्र प्रहरी बल (एपीएफ) का महानिरीक्षक राजु अर्याल र भारतका सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) प्रमुख सुजोय लाल थाउसेन तथा दुवै देशका गृह, परराष्ट्र र नापी विभागका प्रतिनिधि सहभागी हुनेछन् ।

बैठकमा भाग लिन भारतीय ६ सदस्यीय टोलीको नेतृत्व गर्दै एसएसबी प्रमुख थाउसेन सोमबार बेलुका काठमाडौं आइपुगेका छन् । सीमास्तम्भ सुरक्षा, सीमा सुरक्षाको समीक्षा, गतवर्षका एजेन्डा कार्यान्वयनको अवस्थालगायत करिब सातवटा बुँदा एजेन्डामा छलफल हुने स्रोतले जानकारी दियो । तेस्रो देशका नागरिक भारतको बाटो हुँदै घुसपैठ गरेर नेपाल छिर्ने गरेको र त्यसलाई रोक्न भारतीय पक्षबाट ठोस प्रयास नभएकामा भारतीय पक्षसँग नेपालले प्रश्न उठाउँदै आएको छ ।

अफगानिस्तान, म्यानमारलगायतबाट भारतको बाटो हुँदै नेपाल छिरेका विदेशी नागरिक यहाँ आएर शरणार्थी भेषमा सेल्टर लिने र त्यो बढ्दै जाँदा व्यवस्थापनमै कठिनाइ हुने गरेको छ । त्यस्तै, सीमा क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नेपाली भारतीय पक्षबाट कुटिने, लुटिने तथा सीमास्तम्भ सारेर भारतीय सुरक्षाकर्मी नेपाल छिर्ने जस्ता घटना दोहोरिए पनि त्यसलाई गम्भीर रूपमा नलिएकामा नेपाल भारतीय पक्षसँग असन्तुष्ट छ । भारतीय पक्षले पनि जालीनोट कारोबारमा संलग्न अन्तर्राष्ट्रिय गिरोह नेपालको भूमि प्रयोग गरेर आफ्नो देशविरुद्धका गतिविधिमा लागेको भन्दै त्यसलाई नियन्त्रण गर्नुपर्ने माग अघि सार्दै आएको छ । बैठकमा सहभागी हुन लागेका एक अधिकारीले दुवै देशले एकअर्काका समस्या र चासोमा समीक्षा एवं समाधान गर्ने प्रयाससहित साझा एजेन्डामाथि बृहत् छलफल गरेर निचोड निकालिने बताए ।

भारतका लागि नेपालका पूर्वराजदूत नीलाम्बर आचार्यले पनि सीमा सुरक्षा समन्वय बैठकमा सीमास्तम्भ, सुरक्षा, ओहोरदोहोर गर्नेको सम्मानजनक व्यवहार, लागूऔषध कारोबार नियन्त्रण र सीमा क्षेत्रमा हुने आपराधिक घटना/दुर्घटनामा दुवै देशका सुरक्षा संयन्त्रबाट अनुसन्धान र सहजीकरणमा छलफल हुन आवश्यक रहेको बताए । ‘मजदुरी गरेर घर फर्कने नागरिक सिमानामा लुटिनु, कुटिनु भएन, सम्मानजनक व्यवहार हुनुपर्‍यो,’ उनले भने, ‘त्यस्तै सीमा क्षेत्रमा हुने घटना–दुर्घटनामा तत्काल उद्धार तथा अपराध अनुसन्धानमा दुवै देशका सुरक्षा संयन्त्रले एकअर्कालाई सहयोग गर्नुपर्‍यो ।’ लागूऔषध कारोबार, आतंकवादी गतिविधि, भन्सार छली/तस्करी नियन्त्रण, सूचना आदानप्रदानलगायत विषय पनि महत्त्वपूर्ण हुने उनले बताए ।

यी साझा समस्या समाधान गर्न बुँदागत रूपमा निचोड निकालिने र सहमति कार्यान्वयनलाई जोड दिइने गृह मन्त्रालयका एक अधिकारीको भनाइ छ । चाडपर्वमा भारतबाट नेपाल आउने मजदुर सीमा नाकामै भारतीय पक्षबाट लुटिने गरेका तथ्यहरू प्रशस्तै छन् । त्यसलाई सम्बोधन गर्न बैठकमा सीमा क्षेत्रमा दुवै पक्षले यात्रु सहायता कक्ष सञ्चालन गर्नेबारे पनि छलफल हुने बताइएको छ ।

गतवर्ष असोज १९ र २० मा पाँचौं बैठक दिल्लीमा बसेको थियो । पहिलो बैठक २०६९ मा दिल्लीमा, दोस्रो २०७२ मा नेपालमा, तेस्रो २०७३ मा भारतमा र चौथो बैठक २०७६ मा नेपालमा भएको थियो । हरेक वर्ष आलोपालो आयोजना हुने बैठक सीमा समस्या, दुई देशबीच कूटनीतिक मामिलामा आएका दरार र आन्तरिक कारण नियमित रूपमा बस्न सकेको छैन । अहिलेसम्म १० वटा बैठक बसिसक्नुपर्नेमा पाँचवटा नियमित हुन सकेको थिएन ।

२०७०, २०७१, २०७४, २०७५ र २०७७ मा दुवै देशले बैठक आयोजना गरेनन् । चौथो र पाँचौं बैठकका सहमतिमा सीमा सुरक्षामा खटिने निकायबीच संयुक्त सुरक्षा अभ्यास, संयुक्त गस्तीसहित आतंकवाद र सीमा अपराध नियन्त्रण, सूचना आदानप्रदानलगायत विषय समेटिएको थियो । यसअघिका बैठक सीमापार अपराध नियन्त्रण, दशगजामा संयुक्त सूचना आदानप्रदान, एकअर्का देशविरुद्ध आपराधिक व्यक्ति तथा समूहबाट हुने गतिविधि रोकथाम र नियन्त्रणमै केन्द्रित भएको थियो । तर, सहमति कार्यान्वयन प्रभावकारी नहुँदा स्थल नाका प्रयोग गरी भएका आपराधिक गतिविधि नियन्त्रण चुनौती बनेको छ ।

नेपालको भारतसँग करिब १ हजार ८ सय ८० किलोमिटर लम्बाइको खुला सीमा सिमाना छ । दुवै देशले सीमा सुरक्षार्थ सीमाबाट केही दूरीभित्र आ–आफ्ना सुरक्षा संयन्त्रलाई तैनाथ गर्दै आएका छन् । नेपालले भारततर्फ २ सय २७ स्थानमा सशस्त्र प्रहरीको बोर्डर आउट पोस्ट (बीओपी) स्थापना गरेको छ भने भारतले सीमा क्षेत्रका ५ सय ३० स्थानमा एसएसबीका युनिट खडा गरेको छ । नेपाल र भारतबीच करिब ३ दर्जन नाकाबाट औपचारिक आउजाउ हुन्छ । सीमा नाकामा सुरक्षाकर्मी, भन्सार, राजस्व, प्रहरीलगायत ३ दर्जन निकाय खटिन्छन् । तर, एकीकृत रूपमा त्यसलाई समन्वय गर्ने संयन्त्र नहुँदा सीमा व्यवस्थापनमा थप चुनौती छ ।

ताप्लेजुङदेखि सुदूरपश्चिमको कञ्चनपुरसम्म भारतसँग सीमा छुट्याउने ८ हजार ५ सय ५३ सीमास्तम्भ छन् । सीमास्तम्भ सुरक्षाको जिम्मा एपीएफ र एसएसबीको हो । तर, भारतीय पक्षबाट कतै भूमि अतिक्रमणदेखि कतै अनधिकृत रूपमा भौतिक संरचना निर्माण गरेर भारतले सीमा गायब पार्ने र भेटिएका ठाउँको पनि मर्मतसम्भार र रेखदेख नहुँदा सीमा क्षेत्रमा बर्सेनि समस्या दोहोरिने गरेका छन् ।

गृह मन्त्रालय स्रोतका अनुसार अहिले पनि २ हजार ७ सय १६ वटा पिलर गायब छन् । तिनको खोजबिन र नक्साअनुसार पुनर्निर्माण र स्थापनामा नेपाली पक्षले ध्यान दिएको छैन । कतिपय पिलर मर्मत तथा रंगरोगन गर्न सशस्त्रलाई जिम्मा दिने भनिए पनि सरकारले बजेट उपलब्ध नगराएपछि त्यत्तिकै रोकिएको छ । गृह मन्त्रालयले केही वर्षअघि संसद्को राज्य व्यवस्था समितिमा पेस गरेको विवरणअनुसार भारतसँग सीमा छुट्याउने १ हजार ५ सय ५६ सीमास्तम्भ जीर्ण र २ हजार ८ सय ९१ स्तम्भमा सामान्य क्षति पुगेर मर्मत गर्नुपर्ने अवस्थामा रहेको उल्लेख गरिएको थियो । अहिले त्यसको अद्यावधिक विवरण सरकारले बाहिर ल्याएको छैन ।

दुवै देशका संयुक्त प्राविधिक टोली खटाएर गायब भएका ठाउँमा ४ सय ३७ सीमास्तम्भ बनाउने सहमति यसअघि नै भए पनि त्यो काम अझै पूरा भएको छैन । यो विषय भारतको दिल्लीमा जुन १५–१६, २०२२ मा सम्पन्न दुवै देशका सहसचिव स्तरीय ज्वाइन्ट वर्किङ ग्रुप’ को १२ औं बैठकमा पनि उठेको थियो । तर, बर्खायाम सुरु भएपछि यो विषय दुवैको प्राथमिकतामा परेन ।

उक्त संयन्त्रको अर्को बैठक २०८० मा नेपालमा गर्ने तय भइसकेको छ । सीमा मामिलामा दुई देशबीच परराष्ट्रमन्त्री, परराष्ट्र सचिव, ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ सचिव, गृह र नापी विभागका सहसचिव, सशस्त्र प्रहरी र भारतीय एसएसबीका प्रमुखलगायत केन्द्रीय तहमा रहेका संयन्त्र छन् । यसबाहेक नियमित सीमा सुरक्षा, समन्वय र व्यवस्थापन गर्न नेपालतर्फ प्रमुख जिल्ला अधिकारी र भारतीय संयन्त्र जिल्लाधिकारी तथा सशस्त्र र एसएसबीका स्थानीय वाहिनी, गण तथा बीओपीअन्तर्गतका संयन्त्र रहे पनि समस्या समाधानमा नियमित बैठक बस्न सकेका छैनन् ।

प्रकाशित : आश्विन ११, २०७९ ०७:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×