एसियाली पदक जितेको त्यो दिन- खेलकुद - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

एसियाली पदक जितेको त्यो दिन

विनोद भण्डारी

विराटनगर — बिर्तामोडकी सीता राईलाई २८ वर्षअघि जापानको हिरोसिमामा जीवनकै सबैभन्दा बढी खुसी र उत्साह हात लागेको थियो । उनले मुलुकलाई पहिलो एसियाली पदक दिलाएकी थिइन् । ‘आफ्नो जितसँगै मुलुकमा खेलकुदले छलाङ मार्ला भन्ने सोचेको थिएँ तर देशको खेलकुद झन् अधोगति गतिमा छ,’ पूर्व कराते खेलाडी सीताले त्यो दिन स्मरण गर्दै भनिन्, ‘अहिलेको खेलकुद गतिविधि हेर्दा ऊबेलाको त्यो खुसी बिर्सिन थालेको छु ।’

बाह्रौं एसियाली खेलकुदमा कांस्य पदक जितेकी सीता राई सम्मान थाप्दै।

सन् १९९४ मा हिरोसिमामा भएको १२ औं एसियाली खेलकुदमा सीताले सितोरियो करातेको विधाबाट दिलाएको कांस्य पदक करातेमा मुलुककै पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय पदक थियो । ‘त्यतिबेला १९ वर्षको थिएँ, अहिले ४५ वर्ष पुगेँ,’ उनले भनिन्, ‘मेरो उमेरमात्र बढ्यो मुलुकको खेलकुद बढ्दै बढेन । उतिबेला देशको खेलकुद जहाँ थियो, अहिले त्योभन्दा तल झरेको देख्दा दुःख लागेर आउँछ ।’

कुमिते ६० केजी तौल समूहमा प्रतिस्पर्धा गरेकी सीताले बाइ पाएर सिधैं क्वाटरफाइनलमा सिंगापुरकी प्रतिद्वन्द्वीसँग भिडेकी थिइन् । ‘सिंगापुरलाई १–० अंकले हराएर सेमिफाइनल पुगेँ,’ उनले सुनाइन्, ‘सेमिफाइनलमा जापानी हिरोमी हिरोसीसँग ६–० अंकको नमीठो हार स्विकार्दै मुलुकका लागि कांस्य पदकमा चित्त बुझाएकी थिएँ ।’ त्यही प्रतियोगितामा सीतापछि तेक्वान्दोमा मानबहादुर शाहीले पनि नेपालका लागि कांस्य पदक जितेका थिए । ‘मुलुकलाई पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय पदक दिलाएको त्यो दिन र तत्कालीन राजा वीरेन्द्रको हातबाट पुरस्कार थापेको दिन मेरो जीवनको सबैभन्दा अविस्मरणीय क्षण हो,’ सीताले आइतबार विराटनगरमा कान्तिपुरसँग भनिन्, ‘त्यस्तो क्षण फेरि मेरो जीवनमा आउला न आउला ।’ तत्कालीन सरकारले एसियाली खेलकुदमा स्वर्ण जित्नेलाई ३ लाख, रजत जित्नेलाई २ लाख र कांस्य जित्नेलाई १ लाख रुपैयाँ पुरस्कारको व्यवस्था गरेको थियो । सीताले त्यो पुरस्कार राजा वीरेन्द्रको हातबाट थापेकी थिइन् ।

आफूले कांस्य पदक जितेपछि राज्यले गरेको सम्मानप्रति सीता खुसी छिन् । आइतबार पनि प्रदेश १ खेलकुद विकास बोर्डले ओलम्पिक, एसियाली र दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) मा सहभागी भएर खेलकुद इतिहासको गरिमा बोकेका प्रदेशका खेलाडीलाई सम्मान गर्दा सीता निकै उत्साहित देखिन्थिन् । उनी भन्दै थिइन्, ‘लामो समयपछि राज्यले फेरि एक पटक सम्झियो, पुराना साथीसँगीसँग भेट गर्ने अवसर जुराएकोमा खुसी लाग्यो ।’ उनीसँगै प्रदेशका सयभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडीलाई बोर्डले सम्मान गरेको हो ।

‘जोसुकै खेलाडी पनि सम्मानको भोको हुन्छ तर राज्यले खेलाडीलाई सम्मान मात्र दिएर पुग्दैन, उसको जीविकोपार्जनको व्यवस्था गर्ने दायित्व पनि राज्यकै हो,’ करातेकी पदकधारी सीताले भनिन्, ‘भोको पेटमा कुनै पनि खेलाडीले देशका लागि खेल्न सक्दैन, खेलाडी गाँस रबासको पिरलोमा छन् ।’

राज्यले दीर्घकालीन सहयोग नगर्दा अधिकांश खेलाडी विदेशिनुपरेको उनको गुनासो छ । एसियाली पदक जितेपछि सीतालाई राज्यले रोजगार नदिएको होइन, २०५२ सालमा सरकारले उनलाई करारमा करातेको सहायक प्रशिक्षकमा नियुक्ति दिएको थियो । बिर्तामोड माइती र अर्जुनधारा–११ घर भएकी उनले भनिन्, ‘म अझै करार सेवामै कार्यरत छु, न स्थायी भएको छु, न त मेरो बढुवा नै भएको छ ।’ सीता गोर्खा दक्षिणबाहु त्रिशक्तिपट्टबाट २०५२ सालमा सम्मानित भइसकेकी खेलाडी हुन् ।

प्रकाशित : असार २०, २०७९ ०७:२९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

घूसमा आरोपित नगर प्रहरीमाथि छानबिन

महानगर प्रहरी प्रमुखले चेतेन्द्र आचार्यलाई थप कारबाही गर्ने बताए पनि यस विषयमा छलफल भएको छैन
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — काठमाडौं महानगरपालिकाले फुटपाथ व्यापारीसँग मासिक पैसा उठाउने आरोप लागेका नगर प्रहरीमाथि छानबिन सुरु गरेको छ ।

काठमाडौंको बालुवाटारमा शनिबार बेच्न राखिएको मकै र गाडा नगर प्रहरीले लगेपछि (बायाँ) निराश चेतेन्द्र–सीता दम्पती । तस्बिर : सृष्टि काफ्लेको ट्वीटर भिडियोबाट स्क्रिनसट /मकर श्रेष्ठ

बालुवाटारमा गाडामा मकै बेच्ने सिन्धुपाल्चोकका चेतेन्द्र आचार्य दम्पतीसँग ५ हजार रुपैयाँ मागेको आरोप लागेका नगर प्रहरीका सईलाई स्पष्टीकरण सोधिएको हो । आचार्य दम्पतीले नगर प्रहरी राजन श्रेष्ठले ५ हजार रुपैयाँ मागेको आरोप लगाएका थिए । ‘मिडियामार्फत उनीहरूले जसलाई आरोप लगाएका छन्, हामीले छानबिन थालेका छौं,’ महानगरका सहायक प्रवक्ता महेशकुमार काफ्लेले भने, ‘ती कर्मचारीलाई स्पष्टीकरण सोधेका छौं ।’ जवाफ आएपछि थप छानबिन अघि बढ्ने उनले बताए ।

नगर प्रहरीले फुटपाथ व्यापारीसँग मासिक कम्तीमा ५ सय लिने गरेको आरोप लाग्ने गरेको छ । घूस मागेको घटना बाहिर आएपछि महानगर प्रहरी प्रमुख धनपति सापकोटाले आचार्य दम्पतीलाई थप कारबाही गर्ने धम्की दिएको समाचार पनि आएको छ । ती दम्पतीलाई थप कारबाही गर्ने विषयमा भने छलफल नभएको काफ्लेले बताए ।

आचार्य दम्पतीले शुक्रबार सडकछेउ मकै बिक्री गर्दैगर्दा नगर प्रहरीले रिक्सासहित उठाएर लगेको थियो । पत्रकार सृष्टि काफ्लेले उक्त घटनाको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा राखेपछि महानगरको चौतर्फी विरोध भएको थियो । घटनाको जानकारी लिने क्रममा आचार्य दम्पतीले कान्तिपुरसँग कुरा गर्दै नगर प्रहरीले घूस माग्दा नदिएपछि सामान उठाएर लगेको आरोप लगाएका थिए ।

‘सामान उठाएपछि रिसइबीले त्यस्तो बोलेको हो वा वास्तविक के हो ? हामीले छानबिन गरिरहेका छौं,’ काफ्लेले भने । महानगरको नीतिअनुसार फुटपाथ पैदल यात्रुले हिँड्न बनाइएकाले व्यापार गर्ने थलोका रूपमा प्रयोग गर्न नहुने नीति महानगरको विगतदेखिकै भएको काफ्लेले बताए । ‘सडक र फुटपाथ व्यापार गर्ने ठाउँ होइन भन्नेमा महानगर प्रस्ट छ,’ उनले भने, ‘महानगरको नीतिविपरीत गर्नेलाई कारबाही गर्दै आइरहेका छौं । बालुवाटारमा आचार्य दम्पतीको पनि यही भएको हो ।’

काठमाडौं महानगरमा फुटपाथ तथा सडक व्यापारी र नगर प्रहरीबीच लुकामारी नै हुने गरेको छ । नगर प्रहरी नहुँदा निर्बाध सडकमै व्यापार हुने भए पनि प्रहरी पुग्नेबित्तिकै पोका पारेर भागाभाग हुन्छ । नगर प्रहरी फर्कनेबित्तिकै फेरि व्यापार सुरु गर्छन् । फुटपाथमा व्यापार गर्नेलाई निश्चित ठाउँमा व्यवस्थापन गरेर रोक्नुपर्ने माग हुन थालेको छ । नगर प्रमुख बालेन्द्र शाहको घोषणापत्रमा पनि फुटपाथ व्यापारलाई व्यवस्थित बनाउने उल्लेख छ । घर भत्काएर फुटपाथ बनाएका काठमाडौं उपत्यकाका स्थानीयले सडक र फुटपाथमा व्यापार व्यवस्थित गर्न माग गरेका छन् ।

यसैबीच, आचार्य दम्पतीको गाडा नगर प्रहरीले लगेको भिडियो बाहिरिएसँगै स्वदेश तथा विदेशबाट सहयोग जुट्न थालेको छ । सिन्धुपाल्चोकका नेता मोहन बस्नेतले ५१ हजार रुपैयाँ सहयोग गरेका छन् । अन्य तीन जनाले ४० हजार सहयोग गरेका छन् । तीन जनामध्ये अमेरिकाबाट २० हजार, अर्को दुई जनाबाट २० हजार रुपैयाँ सहयोग पाएको चेतेन्द्र आचार्यले बताए । ‘एक जनाले रिक्सा किनिदिन्छु भन्नुभएको छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : असार २०, २०७९ ०७:१९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×