फ्रेन्च ओपन : स्वाटेक र झेङ भिड्ने- खेलकुद - कान्तिपुर समाचार

फ्रेन्च ओपन : स्वाटेक र झेङ भिड्ने

एएफपी

पेरिस — विश्व नम्बर एक इगा स्वाटेक लगातार ३१ खेल जित्दै शनिबार फ्रेन्च ओपन टेनिसको उपाधि होडमा कायम रहने शीर्ष दसकी एक्ली खेलाडी भएकी छन् । तेस्रो वरीयताकी स्पेनकी पाउला बाडोसा र सातौं वरीयताकी बेलारुसकी आर्यना सबालेन्का भने तेस्रो चरणबाटै बाहिरिएका छन् ।

सन् २०२० की च्याम्पियन स्वाटेकले तीनपल्ट सर्भिस गुमाए पनि ९५ औं वरीयताकी मोन्टोनेग्रोकी डान्का कोभिनिकमाथि ६–३ र ७–५ को जित रचिन् । कोभिनिचले दोस्रो सेटमा १–४ ले पछाडि परेको स्थितिमा सुधार गरेर ५–४ को अग्रता लिएकी थिइन् । तर, पोलिस खेलाडीले खेल नियन्त्रणमा लिँदै उत्कृष्ट सर्भिसमार्फत जित निकालिन् ।

‘म वास्तवमै आक्रामक खेल्न चाहन्थें तर कहिलेकाहीं लाग्थ्यो कि मैले अलि बढी नै शक्ति लगाएर प्रहार गरिरहेकी थिएँ, जसलाई नियन्त्रण गर्न गाह्रो भइरहेको थियो,’ २० वर्षीया स्वाटेकले भनिन् । स्वाटेकले लगातार हात पारेको जित टुरमा अमेरिकी सेरेना विलियम्सले सन् २०१३ मा निकालेको निरन्तर ३४ जितयताकै उत्कृष्ट हो । उनले अर्को चरणमा चिनियाँ किशोरी झेङ क्विनवेनको सामना गर्नेछिन् ।

डेब्युमै अन्तिम १६ मा स्थान बनाएकी झेङले लगातार ६१ औं ग्रान्ड स्लाम खेलिरहेकी फ्रान्सकी भेट्रान एलिजे कोर्नेटले प्रतिस्पर्धा त्यागेपछि सफलता पाएकी थिइन् । उनी ४४ मिनेटभित्र ६–०, ३–० ले अगाडि रहेको अवस्थामा कोर्नेट रिटायर्ड भएकी थिइन् । चिनियाँ ली नाले सन् २०११ मा फ्रेन्च ओपनको उपाधि जितेकी थिइन् । पेरिसमा अन्तिम १६ मा पुग्ने चौथो चिनियाँ बन्नेक्रममा झेङले यसअघि २०१८ की च्याम्पियन सिमोना हालेपलाई दोस्रो चरणमा हराएकी थिइन् ।

‘मैले गनुपर्ने सबै गरेकी थिएँ,’ १९ वर्षीया झेङले भनिन्, ‘मलाई सधैं थाह थियो कि मैले स्तर राम्रो बनाउनुपर्छ । अब यसलाई कायम राख्न चाहन्छु ।’

गत वर्ष क्वाटरफाइनल पुगेकी स्पेनी बाडोसा यसपालि चोटका कारण अन्तिम ३२ बाटै बाहिरिनुपर्‍यो । उनले रुसकी भेरोनिका कुडर्मेटोभा विरुद्ध ६–३, २–१ ले पछाडि रहेको अवस्थामा खेल त्यागेकी थिइन् । सबालेन्काको चुनौती इटालीकी क्यामिला जर्जीले ४–६, ६–१, ६–० ले समाप्त पारिन् । क्यामिला पहिलोपल्ट चौथो चरणमा प्रवेश गरेकी हुन् । पुरुषतर्फ शीष १० का खेलाडीमध्ये नौजना अझै प्रतिस्पर्धामा छन् । विश्व नम्बर एक डानिल मेद्भेदेभले सर्बियाली मियोमिर केच्मानोभिच (२८ औं वरीयता) लाई ६–२, ६–४, ६–२ ले पराजित गरे । तेस्रो चरणसम्म मेदभेदेभले कुनै पनि सेट गुमाएका छैनन् । उनले अन्तिम १६ को लागि यूएस ओपन च्याम्पियन मारिन सिलिच वा फ्रान्सेली जिल्स सिमोनविरुद्ध प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् ।

रुसका मेदभेदेभ गत वर्ष क्वाटरफाइनल पुग्नुअघि पेरिसमा सुरुका चार यात्रामा पहिलो चरणबाटै फर्किएका थिए । ‘यो निकै कठिन रह्यो,’ युएस ओपन च्याम्पियन रहेका उनले भने, ‘सबैले भनिरहेका छन् कि पहिलो चरण पनि पार नगरी म कसरी विश्व नम्बर २ भएँ ।’ उनले करिअरका १३ मध्ये १२ उपाधि हार्डकोर्टमा जितेका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ १५, २०७९ ०७:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बढ्दो औसत आयु, घट्दो भत्ता पाउने उमेर !

सम्पादकीय

झन्डै तीन दशकअघि नेपालीको औसत आयु ६० वर्ष पनि नहुँदा मनमोहन अधिकारी नेतृत्वको सरकारले ७५ वर्ष पुगेकालाई मात्र मासिक सय रुपैयाँका दरले वृद्ध भत्ता वितरण गर्न थालेको थियो । तत्कालीन नौमहिने एमाले सरकार लोकप्रिय हुनुका कारणमध्ये एउटा यही भत्ता थियो । त्यसयताका सरकारहरूले पनि निरन्तरजसो यो लोकरञ्जक भत्ताको रकम मात्र बढाइरहेका छैनन्, लाभग्राहीको उमेर पनि घटाइरहेका छन् । सरकारमा पुग्ने राजनीतिक दलहरूको यसमा तीव्र प्रतिस्पर्धै चल्ने गरेको छ ।

२८ वर्षअघिको सय रुपैयाँ भत्तालाई ४० गुणाले बढाएर यसबीचमा ४ हजार पुर्‍याइएको छ भने उमेरहद ७० मा झारिसकिएको छ । यसपालिको बजेटबाट त ६८ वर्ष पुगेकाले नै भत्ता पाउने व्यवस्था गर्न लागिएको समाचार छ । औचित्य सम्बन्धी अध्ययनबिनै र राज्यस्रोतको क्षमता केही नहेरी, नेपालीको औसत आयु नै ७१ वर्ष पुगिसक्दा पनि केवल भोटको राजनीतिका लागि वृद्धभत्ता पाउनेको उमेर घटाउनु सरासर अनुचित छ । वृद्धवृद्धाको गुणस्तरीय जीवन सुनिश्चित गर्ने अरू उपायतिर ध्यान नदिई सरकारले सस्तो लोकप्रियताका लागि मात्रै नगद बाँड्ने कार्यक्रममा जोड दिनु हुँदैन ।

वृद्धभत्तालाई थप लोकरञ्जक बनाउँदै जाँदा सरकारसित तत्काल खुसी हुने नागरिकको संख्या त बढ्ला तर दीर्घकालमा यसको नकारात्मक असर देखिन सक्छ, भोलि राज्यलाई स्रोत जुटाउनै धौधौ पर्न सक्छ । रूपमा नागरिकप्रति जिम्मेवार भएजस्तो देखिए पनि यस्तो कदमले अन्ततः राज्य र नागरिकप्रति सरकार अनुत्तरदायी भएको प्रमाणित हुन सक्छ । त्यसैले, नगदै बाँड्नेभन्दा राज्यले ज्येष्ठ नागरिकले पाउनुपर्ने स्वास्थ्य सुविधा, पर्याप्त हेरचाह र सहज जीवनयापनको प्रत्याभूति गर्ने कार्यक्रम अघि सानुपर्छ । र नगदकै हकमा पनि, सबका सबलाई भन्दा भरपर्दो अध्ययन गरी आवश्यकताका आधारमा वितरण गर्ने पद्धति बसाल्नुपर्छ । आवश्यकताका आधारमा मात्र यस्तो भत्ता बाँड्ने हो भने सरकारले अहिले नै खर्चने रकमले पनि विपन्न परिवारका ज्येष्ठ नागरिक र गम्भीर रूपमा अपांगता भएका सबै उमेर समूहका लागि जीवन नै धान्ने गरी पुग्न सक्छ ।

प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले त ६५ वर्षकै उमेरदेखि वृद्धभत्ता दिनुपर्नेमा जोड दिँदै आएका छन्, जसका लागि अतिरिक्त ३० अर्ब रुपैयाँ चाहिन्छ । ६८ वर्ष उमेरमै वृद्धभत्ता दिँदा पनि थप १०/१२ अर्ब रुपैयाँ आवश्यक पर्छ । यसरी घटाइएको उमेरहद अनुसार कति जना साँच्चिकै भत्ता आवश्यक पर्नेहरू छन्, यसबारे कुनै तथ्यांक त छैन, तर यतिचाहिँ भन्न सकिन्छ— पाँच वर्षसम्म प्रदान गरिने यस्तो भत्ताले मुलुकमा ज्येष्ठ नागरिकहरूको संरक्षण तथा स्वास्थ्य सेवाका निम्ति केही गतिला परियोजना चलाउन सकिन्छ, जुन दिगो र अझ प्रभावकारी पनि हुन्छ ।

निश्चय पनि ज्येष्ठ नागरिकप्रति सरकारको अहम् दायित्व छ, जुन भत्ता बाँडेर मात्र पूरा हुँदैन । वास्तविक सामाजिक सुरक्षाका निम्ति त राज्यले उनीहरूमध्ये पनि अभरमा परेकाहरूको जीवनयापनकै प्रत्याभूति गर्नुपर्छ; उनीहरूको हेरचाह र स्याहारसुसारका निम्ति कानुनी तथा संरचनात्मक व्यवस्था मिलाउनुपर्छ; स्वास्थ्य सेवामा हरेक ज्येष्ठ नागरिकको निःशुल्क र सहज पहुँच सुनिश्चित गर्नुपर्छ । यस्ता कार्यक्रमहरू नाम मात्रैको भन्दा पनि साँच्चिकै सेवा पुर्‍याउने हेतुले सञ्चालन गरिनुपर्छ । राज्यले यस्ता सुविधा उपलब्ध गराउन सके भत्ता रकम आवश्यकता अनुसार थोरै भए पनि पुग्छ, र स्रोतका दृष्टिले पनि राज्यका लागि दीर्घकालीन चुनौती सृजना हुँदैन । अतः राजनीतिक दलहरूले चुनावमा मत प्रभावित गर्ने उद्देश्यबाट प्रेरित भएर भत्ता बाँड्ने नीति अंगीकार गर्नु हुँदैन ।

बजेट भाषणबाट भत्तामार्फत खुसी बाँडिरहँदा ज्येष्ठ नागरिकका जीवनमा आवश्यक पर्ने अन्य सेवा–सुविधाहरूमाथि पनि सम्झौता भैरहेको हुन्छ, जसबाट दीर्घकालमा अहिलेको खुसीमाथि बादल लाग्न सक्छ । यही कारण, सरकारले तात्कालिक खर्चको स्रोत व्यवस्थापनको चुनौतीका कारणले मात्र होइन, दीर्घकालीन दृष्टिकोणबाट पनि यसमा विचार पुर्‍याउनुपर्छ । यसको मतलब, वृद्धवृद्धाको भत्ता तत्काल रोकिहाल्नुपर्छ भनेको होइन, खालि बिनाअध्ययन यसको मात्रा बढाउने र उमेरहद घटाउने कार्य नगरियोस् भन्ने हो । र, नगदको सट्टा योजनाबद्ध हिसाबले सामाजिक सुरक्षाका व्यवस्थित योजनाहरू लागू गरिऊन् भन्ने हो ।

राज्यलाई थेगिनसक्नुको दायित्व सृजना गरेर अघि बढ्दा भोलि सुखद गन्तव्यमा पुग्न सकिन्न, त्यसैले सरकारले सहज तर दुर्घटनाउन्मुख लोकप्रिय बाटो नरोजोस् । भत्ता वितरणलाई भोटप्राप्तिको प्रारम्भिक सर्त नबनाओस् । अहिले वृद्धवृद्धाबाहेक एकल महिला, विधवा, पूर्ण अपांगता भएका, लोपोन्मुख, आदिवासी, जनजातिहरूसहित करिब ३० लाख लाभग्राहीले विभिन्न दरमा मासिक सामाजिक सुरक्षा भत्ता पाइरहेका छन् । सरकारले नगद वितरणका एक दर्जनभन्दा बढी यी कार्यक्रमको रकम र राज्यस्रोतको व्यवस्थित व्यवस्थापनमार्फत वृद्धवृद्धा लगायत राज्यको भरथेग आवश्यक पर्ने सबै नागरिकका तमाम सवालहरूको दीर्घकालीन हित गर्ने कार्यक्रमहरू चलाओस् ।

प्रकाशित : जेष्ठ १५, २०७९ ०७:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×