एन्टेटोकुम्पोले मच्चाए तहल्का- खेलकुद - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

एन्टेटोकुम्पोले मच्चाए तहल्का

जियानिस एन्टेटोकुम्पो बब पेटीपछि ६० वर्षको अन्तरमा एनबीए फाइनलमा ५० अंक बटुल्ने पहिलो खेलाडी भएका छन् ।
द मार्का

म्याड्रिड — अमेरिका र बास्केटबल मन पराउने देशमा अहिले कुनै एक उपलब्धि र कुनै एक खेलाडीको चर्चा छ भने त्यो बिलवाकी बक्सले जितेको एनबीए फाइनल र यसका खेलाडी जियानिस एन्टेटोकुम्पोको मात्र छ । एन्टेटोकुम्पोको कथाले त त्यो सबै भौगोलिक सीमा तोडेर चारैतर्फ चर्चा बटुलेको छ । उनको उपलब्धि जो–कोहीका लागि आफ्नो सपना पूरा गर्न लगातार प्रयत्नशील रहन प्रेरित गर्छ । वास्तवमै अद्वितीय छ, उनको कथा र उपलब्धि ।

एनबीए च्याम्पियन स्टार जियानिस एन्टेटोकुम्पो । तस्बिर : एपी

जियानिस एन्टेटोकुम्पो अब एनबीए च्याम्पियन भए । उनले जसरी यहाँसम्मको यात्रा तय गरे, त्यसलाई विश्व बास्केटबल इतिहासकै सबैभन्दा अद्वितीय र दुर्लभमध्ये मान्न सकिन्छ । सन् १९९४ मा उनको जन्म ग्रिसमा भएको थियो, आप्रवासी नाइजेरियाली आमाबुबाबाट । आफ्नो परिवारलाई पाल्न उनले सानोमा सडकमा सस्ता नक्कली गहना बेच्ने काम गर्थे । अहिले भने उनले एनबीए फाइनलको मोस्ट भ्यालुएबल प्लेयर ट्रफी जितेका छन् । यतिमात्र कहाँ हो र ?

उनी बब पेटीपछि ६० वर्षको अन्तरमा एनबीए फाइनलमा ५० अंक बटुल्ने पहिलो खेलाडी भएका छन् । एक साताअघि एन्टेटोकुम्पोको अलराउन्ड प्रदर्शनमा मिलवाकी बक्सले सन् १९७१ यता पहिलोपल्ट एनबीए उपाधि जितेको थियो । बक्सले फिनिक्स सन्सलाई हराएर यो उपाधि जितेको हो । खेलमा बक्सले १०५–९८ स्कोरको जित निकाल्यो । टोली सात खेलको शृंखलामा ४–२ को निर्णायक अग्रता लिन सफल रह्यो ।

एन्टेटोकुम्पो फाइनलको एकै खेलमा ५० अंक बटुल्ने इतिहासकै सातौं खेलाडी बने । मिलवाकीले यसैक्रममा ५० वर्षसम्म उपाधिविहीन रहेको यात्रा टुंग्याएको छ । एन्टेटोकुम्पोले पछिल्लो समय ग्रिसमा आफू र आफ्नो परिवारले सामना गरेको दुःख र संघर्षबारे खुलेर कुरा गरेका छन् । ग्रिसको नागरिकता प्राप्त गर्न उनको परिवारले निकै लामो समय मिहिनेत गर्नुपरेको थियो । यो वास्तवमै निकै झन्झटिलो कानुनी प्रक्रिया थियो ।

उनले अहिलेसम्म भुल्न सकेका छैनन्, आफू र आफ्ना तीन दाजुभाइले कसरी सडकमा ती नक्कली गहना बेच्न मिहिनेत गर्नुपर्थ्यो । उनी एथेन्स नजिकको सेपोलियामा हुर्केबढे । उनका आमाबुबा आप्रवासी भएको हुनाले वैध रूपमा काम गर्न सक्दैन थिए । त्यसैले उनले सानोमा सस्ता नक्कली गहनामात्र बेचेनन्, उस्तै नक्कली सस्ता घडी, ह्यान्डब्याग र चश्मा पनि बेचे । खासमा उनको ग्रिक नाम जो–कोहीले ठीकसँग उच्चारण गर्नसमेत सक्दैनन् ।

त्यसैले उनलाई उपनाम दिइएको छ, ‘ग्रिक फ्रिक’ । सन् २००७ देखि उनले बास्केटबल खेल्न सुरु गरेका थिए । सुरुआती दिनदेखि नै उनको प्रदर्शन गज्जब हुने गर्थ्यो । त्यसैले उनी स्काउटहरूको नजरमा परिहाले । उनको प्रतिभा सबैभन्दा पहिले चिन्ने व्यक्ति थिए, रियल जारागोजाका स्पोर्टिङ डाइरेक्टर विली भिलार । सन् २०१२ सम्म पुग्दा एन्टेटोकुम्पोले स्पेनी क्लबसँग चारवर्षे अनुबन्ध गरे । यसपछि उनको खेलजीवनले निरन्तर उडान भर्‍यो ।

यसैक्रममा उनले आफ्नो खेलमा नाटकीय सुधार गरे । सन् २०१३ अगाडि नै एनबीए ड्राफ्टमा परे । उनलाई मिलवाकीले किनेको थियो । सुरुमा त क्लबले जारागोजामै उनलाई ऋणमा फर्काउन विचार गरेको थियो । तर उनले विचार फेर्न समय लगाएनन् । अनि त एन्टेटोकुम्पो बने १८ वर्षकै उमेरमा एनबीएका सबैभन्दा युवा खेलाडी । खासमा मिलवाकीले आफ्ना युवा खेलाडीमाथि गरेको विश्वासले चाँडै रंग पनि देखायो ।

उनको पहिलो सिजन नै उत्तिकै दमदार रह्यो । उनले आफ्नो खेलमा अझ बढी सुधार ल्याए । एनबीएमा बिताएको आठ वर्षपछि उनले अन्ततः एनबीए फाइनल पनि जिते । भन्न कर लाग्छ, एन्टेटोकुम्पोले यहाँसम्म पुग्न तय गरेको यात्रा पक्कै सजिलो थिएन । विश्वास नहुन सक्छ, उनले सन् २०१३ मा मात्र ग्रिसको नागरिकता प्राप्त गरेका थिए, अमेरिका जानु ठीकअगाडि । यसअघि उनले राष्ट्रविहीन नागरिकका रूपमा आफ्नो जीवन गुजारेका थिए ।

उनलाई ग्रिसको नागरिकता दिने क्रममा पनि त्यहाँका उग्रवादी–दक्षिणपन्थी राजनीतिक पार्टीहरूले चर्को विरोध गरेका थिए । यस्तै पार्टीका एक नेता निकोलस मिचालिकोसले भनेका थिए, ‘कोही एक चिम्पान्जीलाई केरा र झन्डा दिएर चिडियाखानामा हालिन्छ भने के ऊ पनि ग्रिक हुन्छ त ?’ उनले जति समय ग्रिसमा बिताएका छन्, त्यसको प्रत्येक पल–पलमा रंगभेदी व्यवहार सामना गर्नुपरेको छ । यो उनका लागि दिनचर्याजस्तै थियो ।

एन्टेटोकुम्पोले एनबीए फाइनल जितेपछि भने भनेका छन्, ‘मैले दुवै देशलाई प्रतिनिधित्व गर्छु, नाइजेरिया र ग्रिस । दुवै देशमा म जस्ता धेरै युवा छन् । पूरा अफ्रिका र युरोपका लागि नायक भएको छु । कसैले पनि सपना देख्न छाड्नुहुन्न । खाली आफ्नो प्रतिभाप्रति विश्वास गर्नुपर्छ, यसका लागि कडा मिहिनेत गरिरहनुपर्छ । आफूबारे कसले के भन्दा त्यसमा चासो लिनु आवश्यक छैन । आफूले के गर्न सकिन्छ, त्यसको मात्र अर्थ हुन्छ ।’

प्रकाशित : श्रावण १५, २०७८ ०९:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अनलाइन पढाइ न नियमित कक्षा

‘पढाइ भएको भए कम्तीमा गृहकार्यको बहानाले घरमा पढिन्थ्यो’
राजबहादुर शाही

मुगु — गमगढीस्थित महाकाली माविमा कक्षा ९ मा अध्ययनरत सुवास मल्ललाई आजभोलि दिन कटाउन मुस्किल भएको छ । कोरोना महामारीका कारण गत चैतदेखि विद्यालय बन्द भएपछि उनी लामो समय घरायसी काममा व्यस्त बने । विद्यालयले अनलाइन कक्षा सञ्चालन नगरेपछि उनलाई समय कटाउनै मुस्किल भएको हो । 

कोरोनाका कारण पढाइ बन्द भएपछि सुनसान मुगुको गमगढीस्थित महाकाली मावि । तस्बिर : राजबहादुर/कान्तिपुर

लामो समयदेखि पठनपाठन बन्द हुँदा दुर्गम गाउँका विद्यार्थी फुर्सदिला बनेका छन् । शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइका अनुसार मुगुमा विद्यालय तहमा झन्डै १६ हजार विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । ‘अहिले त गत वर्ष पढेको सबै कुरा बिर्सियो,’ मल्लले भने, ‘अनलाइन कक्षा पनि छैन, विद्यालय पनि खुल्दैन ।’

सदरमुकाममा रहेका केही विद्यालयका विद्यार्थीले अनलाइन कक्षा पढ्न सञ्चालन गरे पनि ग्रामीण क्षेत्रका विद्यार्थी लामो समयदेखि पठनपाठनबाट वञ्चित छन् । ‘गाउँमा नेट चल्दैन, कसरी अनलाइन पढ्ने ?,’ उनले भने, ‘पढाइ भएको भए कम्तीमा गृहकार्यको बहानाले घरमा पढिन्थ्यो ।’ कोरोना महामारीका कारण दुई वर्षदेखि बालबालिकाको पढाइ बिग्रिएपछि अभिभावकसमेत चिन्तित छन् ।

पठनपाठन नभएपछि ग्रामीण क्षेत्रका अभिभावकले बालबालिकालाई घरायसी काममा लगाउन थालेका छन् । ‘कहिले स्कुल सञ्चालन होला भनेर दिन गन्दै बस्नुपरेको छ,’ छायानाथरारा नगरपालिका–४ का पदम रावलले भने, ‘बच्चाहरू घरमा पढ्न मान्दैनन्, स्कुल खुल्ने टुंगो अझै छैन ।’

विद्यालय नखुल्दा बालबालिकाको बानीसमेत बिग्रिएको उनले बताए । जिल्लामा गत वर्ष असार १ गतेदेखि नयाँ शैक्षिक शत्र सुरु भएको थियो । तर यो वर्ष जिल्लाका कुनै पनि स्थानीय तहले विद्यालय सञ्चालनको निर्णय गरेका छैनन् । सबै विद्यार्थी र शिक्षकलाई कोरोनाविरुद्धको खोप लगाएर मात्र विद्यालय सञ्चालन गर्नुपर्ने शिक्षक संघका अध्यक्ष जंगबहादुर शाहीले बताए ।

पुगेन पाठ्यपुस्तक जिल्लामा नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु भएको एक महिना बित्दासमेत पाठ्यपुस्तक पुग्न सकेको छैन । पुस्तक ढुवानीको जिम्मा लिएको जयलक्ष्मी स्टेसनरीको लापरबाहीले विद्यार्थीहरू पाठ्यपुस्तकबाट वञ्चित भएका हुन् । पाठ्यपुस्तक नपाउँदा विद्यार्थीको घरमा पढ्ने चाहना पूरा नभएको स्थानीय अभिभावक कमल शाहीले बताए । ‘पाठ्यपुस्तक आए विद्यार्थीले कम्तीमा घरमा पढ्न त पाउँथे,’ उनले भने, ‘लगातार दुई वर्षसम्म पठनपाठन अवरुद्ध हुँदा विद्यार्थीको सिकाइस्तर खस्किएको छ ।’

मुगु आउने पुस्तक प्रादेशिक कार्यालय सुर्खेतमा तयारी अवस्थामा राखिएको स्टेसनरीका प्रोपराइटर जयलक्ष्मी भामले बताए । उनका अनुसार वर्षाले सडक अवरुद्ध हुँदा पुस्तक ढुवानीमा समस्या भएको हो । नयाँ पाठयपुस्तक ढुवानीका लागि गाउँपालिकाको शिक्षा शाखाले विद्यालयको खातामा बजेट पठाउने गरेको छ । स्टेसनरीले पुस्तक ढुवानी गरी जिल्लामा पुर्‍याएपछि विद्यालयले किनेर विद्यार्थीलाई वितरण गर्ने गरेका छन् । कोरोनाका कारण मुगुको शैक्षिक क्षेत्र थला परेको इकाइ प्रमुख सूर्य खत्रीले बताए । उनका अनुसार यो वर्ष असारबाट नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु गरिएको थियो ।

दुर्गममा होम ट्युसन

मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिका र छायानाथरारा नगरपालिकाले विद्यार्थीको सहजताका लागि होम ट्युसन सञ्चालन गरिरहेका छन् । कोरोना महामारीका कारण विद्यालय बन्द भएपछि घरमै गएर बालबालिकालाई पढाउने व्यवस्था मिलाइएको हो ।

विद्यार्थीका लागि वैकल्पिक पाठ्यपुस्तकको व्यवस्था गरेर पठनपाठन सञ्चालन गरिरहेको मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख सुवास रावलले बताए । उनका अनुसार कक्षा सञ्चालनका लागि शिक्षक नै विद्यार्थीको घरमा पुग्ने गरेका छन् ।

विद्यार्थीको घरमै गएर पढाउने व्यवस्था मिलाउन सामुदायिक विद्यालयलाई २९ हजारदेखि १ लाख रुपैयाँसम्म बजेट निकासा गरिएको उनले जानकारी दिए । १७ सामुदायिक विद्यालयमा वैकल्पिक कक्षा सञ्चालन गरिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ ।

छायानाथरारा नगरपालिकाले पनि ३८ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरी वैकिल्पक कक्षा सञ्चालन गरिरहेको छ । सबै सामुदायिक विद्यालयका विद्यार्थीलाई २ सय रुपैयाँ उपलब्ध गराएर सिम खरिद गर्न लगाई पठनपाठन सञ्चालन गरिरहेको नगरपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख खड्ग रोकायाले बताए ।

यसैबीच, कोरोना महामारीका कारण लामो समयदेखि विद्यालय नखुल्दा जिल्लाका अधिकांश विद्यालय बाँझा बनेका छन् । लामो समयदेखि पठनपाठन नभएपछि भवन, खेलमैदान, पुस्तकाल, कम्प्युटर कक्षालगायतका संरचना बाँझिएका हुन् । विद्यालयमा विद्यार्थी जान छोडेपछि अधिकांश विद्यालयका चौरमा घाँस पलाएको सर्वोदय माविका प्रधानाध्यापक लोकेन्द्र कार्कीले बताए । ‘हरेक दिन चहलपहल हुने विद्यालय चरन क्षेत्रजस्तै बनेका छन्,’ उनले भने, ‘अधिकांश कक्षाकोठामा माकुराको जालो लागेको छ ।’

प्रकाशित : श्रावण १५, २०७८ ०९:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×