दर्शकसहित विश्‍वकप छनोट- खेलकुद - कान्तिपुर समाचार

दर्शकसहित विश्‍वकप छनोट

महामारीले प्रभावित विश्वकप २०२२ छनोटका तीन खेल एन्फाले दर्शकलाई प्रवेश दिएरै दशरथ रंगशालामा सञ्चालन गर्ने । टिकट बिक्रीबाट १ करोड १० लाख उठाउने लक्ष्य ।
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — कोरोना भाइरसको महामारीले विश्व फुटबललाई अस्तव्यस्त बनाइरहेको बेलामा अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) ले विश्वकप २०२२/एसियन कप २०२३ छनोटमा घरेलु मैदानका तीनै खेल दर्शकसहित सञ्चालन गर्ने भएको छ । उक्त छनोटका तीन खेलको टिकट बिक्रीबाट १ करोड १० लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्ने एन्फाले आर्थिक वर्ष २०७७–७८ को बजेटमा उल्लेख गरेको छ ।


एन्फाले आर्थिक वर्ष २०७७–७८ को ८५ करोड ६६ लाख ४२ हजार २ सय ४० रुपैयाँको बजेटमा २ करोड ७० लाख खेलको टिकट बिक्रीबाट आम्दानी गर्ने लक्ष्य राखेको छ । फिफा र एएफसीको अनुदानमा आधारित उक्त बजेटलाई मंगलबार सम्पन्न एन्फाको १९ औं साधारणसभाले पारित गर्‍यो ।

एन्फाले तीन मैत्रीपूर्ण खेल आयोजना गर्ने र टिकट बिक्रीबाट १ करोड आम्दानी गर्ने पनि बजेटमा उल्लेख गरिएको छ । त्यस्तै, ‘ए’, ‘बी’ र ‘सी’ डिभिजन लिग तथा राष्ट्रिय लिगको टिकट बिक्रीबाट ६० लाख आम्दानी गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।

‘विश्वकप छनोटमा दर्शकसहितको खेल आयोजना गर्दैर्छौं,’ कोरोना महामारीका कारण ठप्प भएको विश्व फुटबलको प्रतिस्पर्धा फर्किए पनि कतै आंशिक र कतै पूर्ण रूपमा दर्शकलाई प्रवेश दिइरहेको सन्दर्भमा एन्फाका प्रवक्ता किरण राईले भने, ‘दशरथ रंगशालाको क्षमताअनुसारै हामीले खेलमा दर्शकलाई प्रवेश दिएर आम्दानी गर्ने प्रस्ताव गरेका हौं ।’ १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) का लागि मर्मतसम्भार र स्तरोन्नति गरिएको दशरथ रंगशाला १५ हजार ६ सय दर्शक क्षमताको छ । एन्फा कम्प्लेक्स करिब २ हजार दर्शक क्षमताको छ ।

नेपाली राष्ट्रिय टिमले कोभिड–१९ को कारण प्रभावित भएको विश्वकप छनोटमा तीन खेलमा प्रतिस्पर्धा गर्न बाँकी छ । तीनै खेल घरेलु मैदानमा खेल्दैछ । नेपालले चाइनिज ताइपेईविरुद्ध चैत १२ र अस्ट्रेलियाविरुद्ध चैत १७ मा दशरथ रंगशालामा प्रतिस्पर्धा गर्दैछ भने जेठ २४ मा जोर्डनको सामना गर्नेछ ।

दशरथ रंगशाला तयार नभएको अवस्थामा नेपालले कुवेतविरुद्धको घरेलु खेल गत वर्ष थिम्पु (भुटान) मा खेल्नुपरेको थियो । छनोटको समूह ‘बी’मा रहेको नेपाल ३ अंकसहित चौथो स्थानमा छ । नेपालले एकमात्र जित ताइपेईमा पाएको थियो । नेपालका लागि विश्वकप छनोटको अर्को चरणमा प्रवेश असम्भवजस्तै देखिन्छ । त्यसैले नेपालका लागि बाँकी तीन खेल एसियन कप छनोटमा स्थान बनाउन महत्त्वपूर्ण हुनेछ ।

गत वर्ष विराटनगरमा तयारी पूरा गरेर पनि कोरोनाले स्थगित भएको राष्ट्रिय महिला लिग बुधबारदेखि हुँदै छ । महामारीयता एन्फाले पहिलोपल्ट आयोजना गर्न लागेको प्रतियोगिताको उद्घाटन र समापन दशरथ रंगशालामा हुनेछ भने अरू खेल सातदोबाटोस्थित एन्फा कम्प्लेक्समा हुनेछ । महिला लिगमा पनि दर्शक प्रवेश खुला गरिएको उल्लेख गर्दै प्रवक्ता राईले भने, ‘महिला लिगबाटै खेल हेर्न दर्शकलाई खुला गरिएको छ । महिला लिगमा प्रवेश निःशुल्क गरिएको छ ।’

साधारणसभाले कास्कीमा बहुउद्देश्यीय ट्रेनिङ सेन्टर बनाउने निर्णय गर्‍यो, जसका लागि सन् २०१९–२२ चक्रको विशेष कार्यक्रम ‘फिफा फरवार्ड २.०’ को २३ करोड ४० लाखमध्ये २० करोड ३९ लाख ५ सय रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ । भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा एन्फाले विनियोजन गरेको यो नै सबैभन्दा ठूलो बजेट हो ।

कार्यसमिति अब २१ सदस्यीय

साधारणसभाले फिफाको निर्देशन र राष्ट्रिय खेलकुद विकास ऐन २०७६ अनुकूल हुनेगरी एन्फाले आफ्नो विधानमा व्यापक संशोधन गरेको छ । हालको कार्यसमिति १७ सदस्यीय रहे पनि परिस्थितिअनुकूल हुनेगरी उपाध्यक्ष, सदस्यलगायत विभिन्न पदमा नियमितजस्तै पदाधिकारी मनोनयन गरिरहेको छ । त्यसैले, फिफाको निर्देशनमा कार्यसमितिमा पदाधिकारी मनोनयन गर्न पाउने प्रावधान खारेज गर्दै आउने निर्वाचनबाट २१ सदस्यीय कार्यसमिति हुनेगरी विधान संशोधन गरिएको हो ।

तीन सदस्य थप

साधारणसभाले खोटाङ, मनाङ र नवलपरासी (सुस्ता पूर्व) जिल्ला फुटबल संघलाई सदस्यको मान्यता दिने निर्णय गर्‍यो । यससँगै एन्फाको जिल्ला शाखा संख्या ४८ पुगेको छ । एन्फाको निर्वाचनका लागि क्लब, जिल्ला तथा खेलाडी, रेफ्री, महिला, प्रशिक्षक संघ गरी ९२ मतदाता तोकिएको छ ।

भक्तपुर जिल्ला फुटबल संघ विघटन गरी तदर्थ कमिटी बनाएको विरोधमा पुरानो कार्यसमितिका पदाधिकारीहरूले साधारणसभा भएको हेरिटज गार्डेनमै विरोध जनाएका थिए । उनीहरूले एन्फाले विधानविपरीत काम गरिरहेको भन्दै पर्चा पनि बाँडे । यसबारे अदालतमा मुद्दा चलिरहेको अवस्थामा केही बोल्न नमिल्ने प्रवक्ता राईले प्रतिक्रिया दिए ।

गुरुङलाई १० दिन कैद सजाय

उच्च अदालत पोखराले बैंकिङ कसुरमा कास्की जिल्ला फुटबल संघका अध्यक्ष मिलन गुरुङलाई १० दिने कैद सजायको फैसला गरेको छ । न्यायाधीशद्वय किशोर सिलवाल र प्रमोदकुमार श्रेष्ठ वैद्यको संयुक्त इजलासले गुरुङलाई बैंकिङ कसुर तथा सजाय ऐन २०६४ को दफा ३ (ग) अनुसार कसुर गरेको ठहर गर्दै सोही ऐनको दफा १५ (१) बमोजिम १० दिनको कैद फैसला गरेको हो । १२ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) को तयारीमा राष्ट्रिय महिला टिमका ३४ खेलाडी पोखरामा रहँदा खाना र बसाइको भुक्तानी गर्न २०७६ साल असोज १३ गते अध्यक्ष गुरुङले ओम–गौरा जोस्टेल होटललाई काटेको २ लाख रुपैयाँको चेक उक्त खातामा पर्याप्त रकम नभएपछि बाउन्स भएको थियो ।

त्यसपछि होटल सञ्चालक हरिभक्त आचार्यले उच्च अदालतमा जाहेरी दिएका थिए । टिमको बसाइ र खानाको २ लाख १५ हजार रुपैयाँको बिल भुक्तानी माग्दा अध्यक्ष गुरुङले धम्क्याएपछि आचार्यले उच्च अदालतमा जाहेरी दिएका थिए । २०७६ साल माघ १० गते पक्राउ परेका गुरुङलाई अदालतले २ लाख रुपैयाँ धरौटीमा माघ २२ मा छाडेको थियो ।

प्रकाशित : माघ ७, २०७७ ०७:४१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कोरोना : थप सतर्कताको खाँचो

सम्पादकीय

संसारभर तीन दर्जनभन्दा बढी मुलुकमा फैलिसकेको कोरोना भाइरसको नयाँ प्रजाति ‘यूके भेरियन्ट’ (बी.१.१.७) नेपालमा पनि देखिइसकेको छ । पहिलेको तुलनामा ५० प्रतिशतसम्म बढी संक्रमण फैल्याउन सक्ने भनिएको यो भाइरसका कारण मुलुकमा कोभिड–१९ को दोस्रो लहर नफैलियोस् भनेर सरकार र नागरिक दुवै सचेत रहनुपर्छ ।

सरकारले रोकथाम र नियन्त्रणका आफ्ना गतिविधिलाई चुस्त–दुरुस्त राख्नुपर्छ । र, नागरिकले पनि पहिलेझैं सम्पूर्ण रूपमा स्वास्थ्य मापदण्डहरू पालना गर्नुपर्छ ।

कोरोना ‘आरएनए भाइरस’ भएकाले यसमा आनुवंशिक परिवर्तन भइरहन्छ, जुन अनौठो होइन । अहिले नै पनि यसका ‘यूके भेरियन्ट’ (बी.१.१.७), ‘साउथ अफ्रिकन भेरियन्ट’ (५०१.भी२) र ‘ब्राजिलियन भेरियन्ट’ (पी.१) संसारभरि फैलिरहेका छन् । यीमध्ये यूके भेरियन्ट यहाँ पनि देखिएको हो । खासमा अनुवंशिक परिवर्तन भएका यस्ता भाइरसले कस्तो व्यवहार देखाउँछन् भन्ने सवाल मुख्य हो । अहिलेसम्म यो प्रजाति बढी फैलिने पुष्टि भए पनि पहिलेको तुलनामा घातक रहेको भने पाइएको छैन । तर जे नै भए पनि, योसँग डराउने वा यसलाई बेवास्ता गर्नेभन्दा जनस्वास्थ्यका नियमहरू पालना गरेर संक्रमणबाट जोगिने नै प्रभावकारी उपाय हो । उचित स्वास्थ्य सतर्कता अपनाइएको खण्डमा अहिलेसम्म पुष्टि भएका जुन भाइरसबाट पनि जोगिन सकिन्छ ।

सर्वप्रथम त, सरकारले यी प्रजातिहरू फैलिएका मुलुकबाट आएका नागरिकहरूलाई अनिवार्य ‘क्वारेन्टिन’ मा राख्ने वा घरमै पनि ‘आइसोलेसन’ मा बसे–नबसेको निगरानी गर्ने व्यवस्था गर्नुपर्छ । अहिलेसम्म सरकारले बेलायतबाट आएकाहरूलाई मात्र चासो दिइरहेको देखिन्छ । अरू देशमा पनि यी प्रजाति फैलिसकेकाले सम्बद्ध सबै मुलुकबाट आउनेहरूको हकमा निश्चित दिनसम्म अलग्गै बस्नुपर्ने नियमको पालना बाध्यकारी गरिनुपर्छ । नेपालसित खुला सीमा भएको दक्षिणी छिमेकी भारतमा पनि यो प्रजाति देखा परिसकेकाले सीमानाकामा थप सतर्कता अपनाउन जरुरी छ । कोरोना भाइरस फैलिएको सुरुआती चरणमा यस्तै सावधानी अपनाउन चुक्दा मुलुकभर संक्रमण विस्तार हुन पुगेको तथ्य यतिबेला भुल्नु हुँदैन ।

अहिले मुलुकमा सक्रिय संक्रमितको संख्या र संक्रमण दर मात्र होइन, मृत्यु दर पनि घटेको देखिन्छ । तर पछिल्लो समय बढेको राजनीतिक सरगर्मीसँगै सभा, समारोह र जुलुसका नाममा जुन रूपमा स्वास्थ्य मापदण्डको धज्जी उडाउने काम भैरहेको छ, यसले संक्रमणको दोस्रो लहर भयावह रूपमा नफैलिएला भन्न सकिने अवस्था छैन । त्यसैले, सरकार र नागरिक कसैले पनि लत्तो छाड्ने काम गर्नु हुँदैन । सत्ताको समर्थनमा गरिएको भेला–जुलुस होस् या विपक्षमा, सर्वत्र जनस्वास्थ्य नियमको पालना गर्नु–गराउनुपर्छ । यस्तो दायित्व सम्बन्धित कार्यक्रम आयोजकहरूको पनि हो । यसमा सरकारले पनि भूमिका खेल्नुपर्छ, त्यसको सुरुआत सत्ताको समर्थनमा गरिएका कार्यक्रममा व्यक्तिगत दूरी कायम गर्न लगाएरै गरियो भने बढी उदाहरणीय हुन सक्छ ।

अहिलेसम्म मुलुकमा कोरोना भाइरसविरुद्धको खोप कहिलेसम्म आइपुग्छ भन्ने कुनै टुंगो लागेको छैन । खोप आइपुगिसकेपछि पनि सर्वसुलभ हुन कति समय लाग्छ, यसै भन्न सकिँदैन । र, नयाँ प्रजातिका भाइरसको हकमा खोपले कति काम गर्न सक्छ भन्ने पनि यकिन भैसकेको छैन । त्यसैले वर्तमान संक्रमणलाई थप फैलिनबाट रोक्न यथाशीघ्र खोप ल्याउने तदारुकता देखाउन जति जरुरी छ, त्यति नै अनिवार्य छ— स्वास्थ्य नियमहरूको निरन्तर पालनाको । यसका लागि, सरकारले दोस्रो लहर आउन नदिन हरसम्भव उपाय त अपनाउनुपर्छ नै, कथं संक्रमण फैलिइहाल्यो भने आवश्यक पर्ने उपचार व्यवस्था पनि मिलाइराख्नुपर्छ ।

यस्तो अवस्थामा हरेकले आफ्नो नागरिक दायित्व भुल्नु हुँदैन । खासगरी विदेशबाट आउनले आफ्ना कारण परिवार र समुदायमा संक्रमण नफैलियोस् भनेर आवश्यक सावधानी अपनाउनुपर्छ । र, अहिले सबैजसो स्थल खुलिसकेकाले देशभित्रै बसेकाले पनि घरबाहिर निस्कँदा अनिवार्य रूपमा मास्क पहिरिनेदेखि व्यक्तिगत दूरी कायम राख्ने र समय–समयमा हात धुने वा ‘स्यानिटाइजर’ प्रयोग गर्नेजस्ता नियमहरूको पालना गरिरहनुपर्छ । हरेक व्यक्ति सतर्क रहने हो भने, कसैमा संक्रमण रहेछ भने पनि अरूमा फैलिन पाउँदैन ।

सरकारले ध्यान दिनुपर्ने अर्को पक्ष भनेको कोरोना भाइरसको ‘जिनोम सिक्वेन्सिङ’ गरेर अध्ययन गर्नु पनि हो । कोरोना भाइरसले विश्वभर नै आफ्नो अनुवंशिक गुण परिवर्तन गरिरहेको सन्दर्भमा नेपालमा पनि छुट्टै प्रकारको भेरियन्ट विकास नभएको होला भन्न सकिने अवस्था छैन । नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्ले गरेको कोरोना संक्रमित बिरामीहरूको सार्स–कोभ–२ भाइरसको अनुवंशिक अनुक्रमीय व्याख्यासम्बन्धी अध्ययनमा यहाँ भेटिएका भाइरसमा पनि केही अनुवंशिक परिवर्तन भएको पाइएको थियो । यस्तोमा कोरोना भाइरसमा कस्तो प्रकारको परिवर्तन भइरहेको छ र मुलुकमा यसका कुन–कुन प्रजाति आइरहेका छन् भनेर अध्ययन गर्न यसको नमुना सधैं विदेश पठाएर सम्भव हुँदैन ।

नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्ले उक्त अध्ययन गर्दा नेपालकै एक निजी प्रयोगशालामा नमुना परीक्षण गरी त्यसलाई थप प्रमाणित गर्न हङकङ प्रयोगशाला पठाइएको थियो । यस्तै पुसको पहिलो साता बेलायतबाट फर्किएका तीन जनामा बी.१.१.७ कोरोना भाइरसको संक्रमण रहे/नरहेको पुष्टि गर्नका लागि पनि संक्रमितहरूबाट लिइएको स्वाब नमुना हङकङ पठाउनुपरेको थियो । यही अवस्था विद्यमान रहिरहनु हुँदैन, मुलुकमै यस्तो परीक्षणका लागि यथोचित व्यवस्था मिलाइनुपर्छ । र, यसप्रकारको अध्ययनलाई निरन्तरता दिइनुपर्छ । मुख्य कुरा, भाइरसका जुनसुकै प्रजातिसित जुध्ने उपाय भने फेरि पनि एउटै हो– हरेकले यथोचित स्वास्थ्य सतर्कता अपनाउनैपर्छ ।

प्रकाशित : माघ ७, २०७७ ०७:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×