कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

पेरिस एफसीमा बहराइनको लगानी

एजेन्सी

पेरिस — पछिल्लो केही वर्षयता पेरिसको फुटबल शक्ति कतारको हातमा छ । कतारको स्वामित्वमा छ, फ्रान्सको अहिलेको सबैभन्दा ठूलो र सफल क्लब, पेरिस सेन्ट जर्मेन (पीएसजी) । पीएसजी किनेयता कतारले धेरै सपना देखेको छ, यसका लागि उत्तिकै खर्च पनि गरेको छ अनि त्यसलाई सुहाउने गरेर सफलता पनि हात परेको छ ।

यही क्रममा कतारले विश्व मञ्चमा आफ्नो छवि सुधारेको छ, दाग मेट्ने प्रयासका रूपमा आफ्नो अनुहार चम्किलो बनाएको छ ।

यसमा पनि अब कतारले चुनौती सामना गर्नेछ । अन्यत्र कतैबाट आउने होइन, खाडीबाटै आउने छ । भर्खरै बहराइनले पेरिस एफसी किनेको छ र फ्रान्सेली फुटबलमा प्रवेश गर्ने यो अर्को खाडी देश भएको छ । बहराइनको राजपरिवार पनि अब फ्रान्सेली फुटबल, विशेषतः पेरिसको फुटबलमा अब हर्ताकर्ता हुनेछ । त्यसो त पेरिस एफसी फ्रान्सको दोस्रो डिभिजनमा खेल्ने क्लब मात्रै हो । भर्खरैजस्तो घोषणा भएको हो, यसको स्वामित्व बहराइनले किनेको छ ।

बहराइनले सुरुमै कतारलाई उछिन्ने महत्त्वाकांक्षा देखाएको छैन । उसका उद्देश्य सामान्य जस्तै छन्, तय बढ्ने भने छ । पेरिस एफसीका लागि ठिक्कको लगानी गरेको छ । कतारले पीएसजी किने बेला जस्तो युरोपेली क्लब फुटबलको राजा हुने सपना बुनेको छैन । बहराइन चाहन्छ, सुरुमा पेरिस एफसी फ्रान्सको माथिल्लो डिभिजनमै पुगोस्, त्यो भनेको लिग वानमा । यस्तै पेरिस एफसीको महिला टिम पनि छ र बहराइन चाहन्छ, यसले भने सकेसम्म उपाधि नै जितोस् ।

तर सबैलाई बहराइनको भित्री उद्देश्य पनि थाहा छ, यो प्रस्टजस्तै छ । खाडीतिर बहराइन आफैं पनि चल्तापुर्जा देश हुन चाहन्छ । त्यो भन्दा पनि ठूलो बहराइनको राजपरिवार आफ्नो देशको छवि सुधार्न चाहन्छ, फुटबलको माध्यमबाट । अरबमा सुरु भएको स्वतन्त्रताको आन्दोलन बहराइन पनि पुगेको थियो र त्यसलाई नराम्रोसँग कुल्चिने काम भएको थियो । त्यो पनि राजपरिवारले नै । यसले बहराइनको छविमा पछिल्लो समय ठूलै धक्का पुगेको थियो । अब त्यो धक्का मेट्ने पालो आएको छ र बहराइन के सम्म चाहन्छ भने पेरिस एफसीको लोकप्रियता बढेपछि यसका समर्थकदेखि अरू पनि पयर्टनका रूपमा बहराइन पुगोस् । खाडीको निकै सानो देश हो बहराइन । क्षेत्रफल ७ सय ८० वर्गकिलोमिटर मात्रै छ । पेरिस एफसी पनि आफैं मख्ख छ अनि यसका समर्थक । आखिरमा आफ्नै प्रयासले फ्रान्सको माथिल्लो डिभिजनमा उक्लने छ र बलियो बन्न सक्ने त होइन नै, विदेशी लगानी आएन भने यो त सपनामै सीमित हुने सत्य हो ।

जब फ्रान्समा नयाँ लिग सिजन सुरु हुनेछ । पेरिस एफसीको खेलाडी मैदानमा उत्रनेछन्, तिनको जर्सीमा लेखिएको हुनेछ, ‘एक्सप्लोर बहराइन’ । अर्थात् बहराइनलाई बुझ्ने प्रयास गर्नु अनि यसलाई कतार र यूएईले रोजेको बाटो नै पछ्याएको काम पनि हो । कतार त पीएसजीको मालिक भयो नै । यूएईको स्वामित्वमा इंल्यान्डको म्यानचेस्टर सिटी पनि छ । अब त साउदी अरेबिया पनि कुनै न कुनै क्लब किन्ने तरखरमा छ । भलै, उसको न्युकासल किन्ने काममा अहिले व्यवधान आएको छ ।

सन् २०११ मा चलेको अरब आन्दोलनमा बहराइन पनि टाढा रहेन । त्यहाँ सिया समर्थक जनताको बाहुल्य छ, तर शासक भने सुन्नी हुन् । त्यसैले ती शासकले सियाबाट प्रेरित आन्दोलनलाई निर्ममतापूर्वक दमन गरेको थियो । यसक्रममा धेरैलाई मारियो वा विदेश पलायन हुन बाध्य पारियो । यसको जिम्मेवार बहराइनको राजपरिवार नै थियो । सन् २०१६ को फिफा चुनावका बेला पनि बहराइनबाट उम्मेदवारी प्रस्तुत हुँदा ठूलै विवाद भएको थियो ।

बहराइन खाडी राजनीतिमा अमेरिकाको नजिक रहेको छ । अहिले तत्काल बहराइन शान्त छ, किनभने जतिले पनि आन्दोलनमा आवाज उठाएका थिए । केही त मरे नै, धेरै विदेशमा छन् । बहराइनका राजपरिवारलाई लागेको हुनुपर्छ, समय यही हो । जहाँसम्म पेरिस एफसीको कुरा छ, यसको स्थापना भएको थियो सन् १९६९ मा । त्यसको तीन वर्षपछि त यसमा फुटबल आयो र दुई क्लब अस्तित्वमा आए । एउटा त यही पेरिस एफसी हो भने अर्को हो त्यही पीएसजी ।

प्रकाशित : श्रावण १८, २०७७ १०:४९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कोभिड १९ को विश्वव्यापी असर : डिजिटलमा उत्साह, अन्यतिर निराशा

कुनै पनि देशको अर्थतन्त्र वृद्धि हुनु भनेको त्यहाँ सम्पत्ति बढ्नु र धेरै मानिसले रोजगारी पाउनु पनि हो । तर कोभिडका कारण संसारभरका देशको अर्थतन्त्र बढ्न सकेको छैन, बरु खुम्चिँदो अवस्थामा छ ।
एजेन्सी

चीनको वुहानबाट सुरु भएर संसारका १ सय ८८ देशको यात्रा गरेको कोभिड–१९ ले महामारीको रूप लिँदा विश्वले नयाँ आर्थिक र सामाजिक संकटको सामना गर्नुपरेको छ । यसको बहुआयामिक असरले नछोएको कुनै क्षेत्र छैन । कुनै एउटा भाइरसका कारण आउने महामारीले स्वास्थ्यबाहेकको क्षेत्रमा यो तहको असर गर्ला भनेर सायदै कसैले कल्पना गरेको थियो ।

कोभिड–१९ का कारण विश्वभर संक्रमितको संख्या १ करोड ७० लाख नाघ्दा साढे ६ लाखभन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ । कोभिडको संक्रमण मानिसमा मात्रै नभएर अन्य धेरै क्षेत्रमा पनि परेको छ । धेरै व्यापार व्यवसाय कोरोनाका कारण ठप्प छन् भने धेरैले रोजगारी गुमाएका छन् ।

विश्वका ठूला अर्थतन्त्रमै कोभिडका कारण बेरोजगार दर बढ्दो छ । अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषको तथ्यांकअनुसार ठूला अर्थतन्त्र भएका मुलुकमा कोभिडका कारण बेरोजगार दर बढेको छ । कोभिड–१९ पछि जापानमा बेरोजगार दर ३ प्रतिशत पुगेको छ भने अमेरिकामा १०.४ प्रतिशत जनसंख्या बेरोजगार छन् । इटालीमा बेरोजगार जनसंख्या करिब १३ प्रतिशत पुगेका छन् ।

कोरोनाका कारण निम्तिएको आर्थिक संकटका कारण रोजगारी सदाका लागि गुमेको मात्रै होइन, संसारभरका धेरै व्यावसायिक प्रतिष्ठानले आफ्ना केही कर्मचारीलाई कोरोना प्रभाव नसकिउन्जेल वा केही महिनाका लागि बिदामा राखेका छन् । धेरै देशमा यस्तो समस्या देखिए पनि फ्रान्स र चीन भने यसमा अपवाद हुन् । फ्रान्स र चीनमा कोरोना महामारीकै बीच कर्मचारी भर्ना लिने दर बढेको छ ।

लिंक्डइनबाट कर्मचारी भर्ना लिएको तथ्यांक केलाउने हो भने यी दुई देशमा मे महिनायता कर्मचारी भर्ना दर केही बढेको छ । तर अमेरिका, ब्राजिल, अस्ट्रेलिया जस्ता देशमा कर्मचारीको भर्ना दर नकारात्मक अवस्थामा छन् । तर लकडाउन खुकुलो भएसँगै लिंक्डइनमार्फत कर्मचारी भर्ना गर्ने दर केही बढ्न लागेको संकेत भने गरेको छ ।

कोरोनाबाट प्रभावित केही युरोपेली देशमा भने कर्मचारी केही समयका लागि बिदामा राख्ने क्रम बढ्दो छ । ब्लुमबर्गको तथ्यांकअनुसार फ्रान्समा १ करोड २० लाख मानिसलाई छोटो अवधिका लागि बिनातलब बिदामा राखिएको छ । यो संख्या भनेको फ्रान्सको कुल कामदारको ४१ प्रतिशत हो । कोरोनाका कारण बढी प्रभावित भएको इटालीमा पनि ७५ लाख मानिसलाई यस्तो खालको बिदामा राखिएको छ, यो त्यहाँका कुल कामदारको २९ प्रतिशत हो । कुनै पनि देशको अर्थतन्त्र वृद्धि हुनु भनेको त्यहाँ सम्पत्ति बढ्नु र धेरै मानिसले रोजगारी पाउनु पनि हो । तर कोभिडका कारण संसारभरका देशको अर्थतन्त्र बढ्न सकेको छैन बरु खुम्चिँदो अवस्थामा छ ।

अघिल्लो वर्षको तुलनामा घट्ने निश्चित भइसकेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले कोभिड–१९ महामारीका कारण विश्वको अर्थतन्त्र ३ प्रतिशतले खुम्चने आकलन गरिसकेको छ । विश्व बैंकले जुनमा सार्वजनिक गरेको ग्लोबल इकोनमिक प्रस्पेक्ट रिपोर्टमा भने यो वर्ष विश्व अर्थतन्त्र ५.२ प्रतिशतले खुम्चिने छ । यो अवस्था सन् १९३० को आर्थिक मन्दीपछि पहिलो पटक आएको हो । यो आकलनलाई मान्ने हो भने संसारले अहिले ९० वर्षयताकै सबैभन्दा ठूलो आर्थिक मन्दीको सामना गरिरहेको छ ।

आर्थिक मन्दी पनि सबै देशमा उस्तै हुने छैनन् । पर्यटनमा आश्रित इन्डोनेसिया र माल्दिभ्स जस्ता एसियाली मुलुकको अर्थतन्त्र ऋणात्मक हुने अनुमान धेरै अध्ययन र प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ । कोरोनाका कारण अन्तर्राष्ट्रिय उडान बन्द हुँदा यस्ता देशका आर्थिक गतिविधि लगभग ठप्प हुने अवस्थामा पुगेका छन् । लकडाउन नियन्त्रणमा आए आगामी वर्षदेखि भने धेरै देशको अर्थतन्त्र सुधारोन्मुख हुने मुद्रा कोषको आकलन छ ।

कोभिड–१९ का सबैभन्दा बढी प्रभावित क्षेत्र पर्यटन र यातायात हुन् । बढी लगानी पर्ने हवाई क्षेत्र पनि कोभिडका कारण थला परेको छ । फ्लाइड राडारको तथ्यांकअनुसार सन् २०१९ को अप्रिलमा विश्वभर दैनिक हुने हवाई उडानको संख्या २ लाख हाराहारीमा हुन्थ्यो । तर यो वर्ष कोभिड–१९ लाई विश्व स्वास्थ्य संगठनले महामारी घोषणा गरेपछि विश्वभर दैनिक हुने हवाई उडानको संख्या ५० हजारभन्दा मुनि झरेको छ । अझै पनि धेरै देशमा आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रिय हवाई उडान बन्द छ । तर केही देशले भने उड्डयन सेवालाई पुनः सुरु गर्न थालेका छन् । कोरोनाबाट बढी प्रभावितमध्येको एक देश स्पेनले युरोपेली मुलुकबाट आफ्नो देशमा भित्रिनेलाई क्वारेन्टाइनमा बस्नसमेत नपर्ने गरी उड्डयन सेवा पुनः सुरु गरेको छ ।

केही देशले विदेशबाट भित्रिएपछि क्वारेन्टाइनमा बस्नुपर्ने सर्तसहित अन्तर्राष्ट्रिय उडानलाई अनुमति दिएका छन् । तर अहिलेसम्म पनि उड्डयन क्षेत्र पुरानै अवस्थामा फर्कन सकेको छैन । बेलायतमा पनि अन्तर्राष्ट्रिय उडान केही खुकुलो गरिएको छ । लकडाउनका कारण उडान हुन नसक्दा हवाई सेवा दिने कम्पनी प्रभावित भएका छन् । आम्दानी गुमेपछि अमेरिकन एयरलाइन्सले आफ्ना करिब १० हजार उडान कर्मचारीसहित २५ हजार कर्मचारी कटौती गरेको छ । यो कम्पनीको कुल कर्मचारीको १० प्रतिशत हो ।

हवाई सेवा मात्रै होइन, विश्वप्रसिद्ध होटल चेन पनि कोभिडको मारमा परेका छन् । चर्चित होटल चेन हिल्टनले पनि कोभिड–१९ महामारीकै बीचमा २२ प्रतिशत कर्मचारी कटौती गरेको थियो । कोभिड–१९ ले अन्य क्षेत्रलाई मात्रै होइन, पैसाको कारोबार गरी धनी हुने प्रायः बैंकलाई पनि छाडेको छैन । युरोपको सबैभन्दा ठूलो बैंक एचएसबीसीले आफ्ना १५ प्रतिशत कर्मचारी कटौती गर्ने निर्णय गरिसकेको छ । यो निर्णयको कार्यान्वयनसँगै ३५ हजार कर्मचारीको रोजगारी गुम्नेछ ।

तेल निर्यातमा आधारित अर्थतन्त्र भएको मुलुकलाई पनि कोभिड–१९ ले नराम्ररी प्रभाव पार्‍यो । कोभिड–१९ को संक्रमण रोक्न विश्वभर लकडाउन हुँदा र उद्योगधन्दा बन्द भएपछि तेलको माग लगभग शून्यमा झर्‍यो । माग नहुँदा यो वर्ष तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल २० डलरसम्म आइपुग्यो । महामारीका बीच गरिएको लकडाउनका कारण कच्चा तेलको मूल्य १८ वर्षयताकै सस्तो भएको हो । तेल उत्पादक राष्ट्रहरूको समूह ओपेक र रुसबीच उत्पादन कटौतीको विवादले कम भएको तेलको मूल्यलाई थप सस्तो पार्न लकडाउनले भूमिका खेल्यो ।

कोभिड–१९ का कारण आर्थिक मन्दी आएको अर्को उदाहरण उपभोक्ताको व्यवहार पनि हो । संसारभर उत्पादन ठप्प भएको छ, मानिसको आयमा कमी आएको छ जसको । प्रभावस्वरूप उपभोक्ताले किनमेलमा कमी गरिरहेका छन् । उपभोक्ताको यो व्यवहारमा आएको परिवर्तनस्वरूप महँगा ब्रान्डको बिक्रीमा निकै कमी आएको छ । सपर ट्र्याकले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार जुनमा मेक्सिकोमा खुद्रा व्यापारमा ८९ र चीनमा ३२ प्रतिशत कमी आयो । अमेरिकाको व्यापारमा ५२ प्रतिशत कमी आएको छ । सपर ट्र्याक विश्वभर खुद्रा व्यवसायको विश्लेषण गर्ने कम्पनी हो ।

अन्य व्यवसाय प्रभावित भए पनि ई–कमर्स साइटका लागि भने लकडाउन फाइदाजनक भयो । लकडाउनका कारण फस्टाएको व्यापारका कारण अमेजनका मालिक जेफ बेजोस विश्वकै धनाढ्यको सूचीमा नम्बर एक स्थानमा उक्लिए । योभन्दा नसोचेको फाइदा भने औषधि उत्पादक कम्पनीहरूलाई भएको छ । कोभिड–१९ को भ्याक्सिन निर्माणका लागि परीक्षण गरिरहेको कम्पनीको सेयरको भाउ ह्वात्तै उकालो लाग्यो । कोभिडविरुद्धको खोपका लागि परीक्षण गरेका अस्ट्राजेनाका र रोचे जस्ता कम्पनीको सेयरको भाउ नसोचिएको हिसाबले बढेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण १८, २०७७ ०८:२४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×