क्रिकेट विश्वकप लिग २ : परिवर्तित रूपमा नेपाल- खेलकुद - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

क्रिकेट विश्वकप लिग २ : परिवर्तित रूपमा नेपाल

शीर्ष स्थानमा रहेको अमेरिकासाग आज खेल्दै
विनोद पाण्डे

काठमाडौँ — आईसीसी क्रिकेट विश्वकप लिग २ मा पहिलो अंकको खोजिमा रहेको नेपालले शनिबार शीर्ष स्थानको अमेरिकासँग खेल्दा घरेलु टोली केही परिवर्तित देखिने छ । सन् २०२३ को विश्वकप छनोटको आधार रहेको प्रतियोगिताको पहिलो खेलमा ओमानसँग बुधबार १८ रनले पराजित भएपछि नेपाल रणनितिक हिसाबमा मात्र नभई बाध्यताका कारण पनि परिवर्तन गर्न लागेको हो ।

अनुभवी ब्याट्सम्यान शरद भेषावकरले ५५ रन बनाए पनि १ सय ९८ रनको लक्ष्य लिएर आएको नेपाल ४६.५ ओभरमा १ सय ७९ रनमा अलआउट भएको थियो । उनै भरपर्दा शरद चोटका कारण खेल्न नसक्ने भएपछि नेपाली टोली बाध्य भएर परिवर्तित रूपमा आउन लागेको हो । १० दिन आराम गर्न पर्ने भएकाले शरदले शृंखलाका बाँकी खेल गुमाउने भएका हुन् ।


उनको स्थानमा ओपनिङ ब्याट्सम्यमान सुवास खकुरेललाई ल्याइएको छ । सुवास नेपाली टोलीमा रहेका वैकल्पिक खेलाडी हुन्, त्यसैले उनलाई टोलीमा बोलाइएको छ । वैकल्पिक खेलाडीलाई राख्न क्यानले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) सँग औपचारिक पत्रचार गरिसकेको छ । सुवासको स्वीकृति पत्र अझै आउन बाँकी रहेको कप्तान ज्ञानेन्द्र मल्ल बताउछन् । सुवासले बिहीबार र शुक्रबार त्रिवि क्रिकेट मैदानको नेट्समा राम्रो समय बिताएका थिए ।


यसले उनी शनिबार हुने अमेरिकासँगको खेलमा खेल्ने निश्चित गर्छ । सुवासको आगमनले नेपाली टोलीमा अर्को परिवर्तन ल्याउने छ । सुवास कप्तान ज्ञानेन्द्रसँग सम्भवत ओपनरको रुपमा आउने छन् । ओमानसँग नेपालले ब्याटिङमा केही जोखिमपूर्ण निर्णय लिएको थियो । ज्ञानेन्द्रसँगैं पूर्व कप्तान पारस खड्का ओपनिङमा ब्याटिङ गर्न आएका थिए । ५० ओभरको खेलमा पहिलो पटक ओपनिङ ब्याटिङमा आएका पारस ३ रनमै आउट भएका थिए । ज्ञानेन्द्र र सुवास ओपनिङमा आएमा पारसले तेस्रो नम्बरमा ब्याटिङ गर्नेछन् ।


‘अमेरिकाले राम्रो खेल्दै आएको छ । एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता पाइसकेपछि उनीहरूको टोलीमा धेरै परिवर्तन आएको छ, अझै बलियो भएर आएको छ । प्रदर्शन पनि राम्रो गरिरहेको छ, त्यसको प्रमाण उनीहरू लिग २ को शीर्ष स्थानमा रहेर देखाइसकेको छ,’ ज्ञानेन्द्रले भने, ‘हाम्रो स्पिन बलिङले उनीहरूलाई समस्यामा पारेर त्यसको फाइदा लिनुपर्छ भन्नेमा छौं ।’ अविनाश बोहरा वा रोहितकुमार पौडेलको स्थानमा देब्रेहाते स्पिनर ललितनारायण राजवंशी प्लेयिङ ११ बाट खेल्ने सम्भावना बलियो छ । नेपाली टोलीमा हुन लागेको यो अर्को परिवर्तन हो ।


एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रियमा ‘डेब्यु’ गरेका मध्यम गतिका बलर अविनाशले राम्रो बलिङ गरे पनि कुनै विकेट लिन सकेका थिएनन् । मध्यक्रममा खेलेका रोहित पहिलो बलमै पेभेलियन फर्केका थिए । अमेरिका स्पिनमा कमजोर देखिएकाले नेपाल एक अतिरिक्त स्पिनर खेलाउन आतुर देखिन्छ । अर्का देब्रेहाते स्पिनर सुसन भारीले ओमानसँगको खेलबाट एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रियमा प्रवेश गर्दा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए । उनले दुई बलको अन्तरमा प्रमुख दुई विकेट लिदा ओमान ५७–५ को स्थितिमा पुगे पनि नेपालले बलिङ र ब्याटिङबाट त्यसको फाइदा उठाउन सकेन् ।


‘ब्याटिङमा केही सोच्नुपर्ने विषयहरू छन् । ओपनिङमा हामीले टिकेर खेलेर राम्रो सुरुआत गर्नुपर्नेछ । राम्रो सुरुआत दिन सक्यौं भने मध्यक्रमलाई निकै बल पुग्छ । ओपनिङ जोडीले ३०–४० रन नै भए पनि जोड्यो भने हामीले त्यसलाई राम्रो स्कोरमा लगिरहन सक्या छौं,’ ज्ञानेन्द्र आफ्नो टोलीको कमजोर ब्याटिङ पक्ष केलाउदै भन्छन्, ‘बाउन्स बलमा हामीले विकेट गुमाइरहेका छौं । अर्को २–३ ओभरको भिन्नतामा महत्त्वपूर्ण विकेट झरिरहेको छ । यसले टिमलाई अझ दबाब दिएको छ । त्यसले मध्यक्रममा पनि केही साझेदारी चाहिएको हो ।’


नेपाल भ्रमणलाई निस्केदेखि अमेरिकाले गतिलो प्रदर्शन गर्न सकेको छैन । विशेष गरी स्पिनरका अगाडि अमेरिकाको ब्याटिङ पतन हुदैं आएको छ । नेपाल आउनु अघि भारतको मुम्बईमा तीन अभ्यास खेलमा अमेरिका सबैमा पराजित भएको थियो । त्यसपछि नेपाल ११ सँगको अभ्यास खेलमा अमेरिका थप धरायसी भएको थियो । नेपाल ११ लाई १ सय ११ रनमा अलआउट गरेको थियो । जबाफमा आएको अमेरिका ७४ रनमै खुम्चिएको थियो । देव्रे हाते स्पिनर सागर ढकालले मूलपानीको कठिन विकेटमा चार विकेट लिएर अमेरिकालाई नेपाली स्पिनरको प्रभाव देखाएका थिए ।


त्यहि खेलमा ओपनरको रुपमा खेलेको सुवास ५२ रन बनाई अविजित रहेका थिए । चोटका कारण १८ महिना मैदान बाहिर रही दुई महिनाअघि पोखरा प्रिमियर लिगबाट फर्किएपछि नै सुवास राष्ट्रिय टोलीमा फर्किन सफल भएका हुन् । अमेरिकासँग विशेष गरी सुवास खकुरेलले राम्रो खेल्दै आएका छन् । नेपालले अमेरिकासँग विजय हात पारेको ५ खेलमा सुवासले ३ मा म्याच विजयी जस्तै इनिङ्स खेलेका छन् । अमेरिकासँग नेपालले ३ खेल हारेको छ भने ३ खेल अनिर्णीत भएका छन् । २०१२ को विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन ४ मा सुवासले अमेरिकासँग मलेसियामा खेलेको १ सय १५ रनको इनिङ्स नेपाली खेलाडीको ५० ओभरको खेलमा अहिले पनि व्यक्तिगत उच्च स्कोर हो । त्यही प्रतियोगिताको फाइनलमा नेपालले अमेरिकामाथी ८ विकेटको विजय हात पार्दा सुवासले अविजित ४० रन बनाएका थिए । उनको यो फर्म २०१४ को डिभिजन ३ मा पनि जारी रहयो । सुवासको अविजित ४९ रनमा नेपालले अमेरिकामाथी डकवर्थ लुइस पद्धतिमा १० रनको विजय हात पारेको थियो ।


अमेरिका बिहीबार पहिलो खेलमा २ सय १३ रन बनाए पनि ओमानसँग ६ विकेटले पराजित भएको थियो । ओमानले अन्तिम ओभरमा विजय हात पार्दै त्रिकोणात्मक शृंखलामा लगातार दुई जित निकालिसकेको छ । रुस्ती थेरोन, कप्तान सौरभ नेत्राभाल्कर र इल्मोर हुचिन्सनको मध्यम गतिका बलिङमा भर परेको अमेरिकाले ओमानको ब्याटिङलाई हल्लाउन सकेको थिएन् । तीव्र बलिङमै नेपालको ब्याटिङ कमजोरी रहेको तथ्यसँग परिचित रहेको अमेरिकाले यही आक्रामणलाई निरन्तरता दिन सक्छ । यस्तोमा अली खानलाई अमेरिकाले सबैभन्दा बढी गुमाउने छ । क्यारेबियन प्रिमियर लिग र अबुधावी टी १० खेलिसकेका तीव्र बलर खानले अमेरिकालाई डिभिजन ४ बाट एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रियसम्म ल्याउन ठूलो भूमिका खेलेका थिए । तर उनी नेपाल आएका छैनन् ।

ओमानविरुद्ध अर्धशतक बनाएका इयान हल्यान्डले इंग्लिस काउन्टी टोली हयाम्पसायरबाट खेलिसकेका छन् । वेस्ट इन्डिजबाट एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय र ट्वान्टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय खेलिसकेका जेभियर मार्सल अहिले अमेरिकाका ओपनिङ ब्याट्सम्यान हुन् । नेत्राभाल्कर भारतमा रणजी खेलेपछि अमेरिका लागेका खेलाडी हुन् । स्टेभन टेलर र आरोन जोन्ससँग पनि क्यारेबियन प्रिमियर लिग खेलिसकेको अनुभव छ । अमेरिकाको आशा यही खेलाडीमा छ । २०१३ मा टेलरले नेपालविरूद्ध डिभिजन ३ मा बर्मुडामा १२ चौका र १२ छक्का प्रहार गरी १ सय ६२ रन बनाएका थिए । दक्षिण अफ्रिकाबाट एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रियमा ‘डेब्यु’ गरेका थेरोनले इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) मा किंग्स ११ पञ्जाबबाट खेलिसकेका छन् । अमेरिकासँग नेपालले खेल्दा त्रिवि क्रिकेट मैदान कीर्तिपुर १५ हजार दर्शकले भरिने सम्भावना छ । यो स्थितिमा अमेरिकालाई खेल्न सजिलो हुने छैन ।


‘नेपालले ओमानसँग खेलेको खेल हेरेर हामीले धेरै सिकेका थियौं, ओमानसँगको खेलपछि पनि हाम्रो टोलीमा सुधार्नुपर्ने धेरै छ,’ अमेरिकाका प्रशिक्षक जिम्मी पेनेटले भरिभराउ दर्शकमाझ खेल्नु पर्ने स्थितिमा भने, ‘मेरो भूमिका भनेको मैदानभित्र खेलाडीलाई तयार पार्नु हो । तर हाम्रा खेलाडीहरू ठूलो दर्शकमाझ खेल्नलाई उत्साहित छन् । रुस्टी थेरोनले आईपीएल खेलिसकेका छन् । अरु पनि विभिन्न प्रतियोगिता खेलेका अनुभवी भएकाले उनीहरूलाई दर्शकको भीडमा खेल्ने अनुभव छ ।’ कप्तान नेत्राभाल्कर नेपाली दर्शकका माझ खेल्न पाउदा उत्साहित छन र यसलाई चुनौतीका रूपमा पनि लिन्छन् ।


अमेरिकालाई बिहानको शीतमा खेल्न गाह्रो भएको थियो र ओमानले दिउँसोको सत्रमा आरामदायी हिसाबमा ब्याटिङ गरेको थियो । यो स्थितिसँग परिचित अमेरिका टस जितेमा फिल्डिङ गर्न नै रमाउने छ । ओमानसँगको हारका बावजुद पनि अमेरिका शीर्ष स्थानमा छ । अमेरिकाले ९ खेलमा ६ मा विजय हात पारेको छ । समान १२ अंक भए पनि ओमान रनरेटमा अमेरिकाभन्दा पछाडि छ ।

अमेरिका पछिल्लो पल्ट २०१० मा नेपाल आएर विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन ५ मा खेलेको थियो । त्यस टोलीको कोही सदस्य अहिले अमेरिकी टोलीमा छैनन । डिभिजन ५ मा अमेरिकासँग खेलेको त्यो टोलीका नेपाली टोलीमा ज्ञानेन्द्र र पारसमात्र छन् । सुवास वैकल्पिक खेलाडीमा मात्र थिए । उनले नै अभ्यास खेलमा अमेरिकाविरूद्ध ३४ बलमा ५३ रन बनाउँदै राष्ट्रिय टोलीमा ढोका खोलेका थिए । संयोगले यस पटक पनि सुवास नेपाली टोलीको वैकिल्पकमै थिए र अभ्यास खेलमा अर्धशतक बनाउँदै पुनः राष्ट्रिय टोलीमा आएका छन् ।

विश्व क्रिकेट लिगको डिभिजन संरचनमा नेपाल र अमेरिका नियमीत जस्तै भेट हुन्थ्यो । २०१४ मा मलेसियामा डिभिजन ३ खेले यता नेपाल माथि उठ्यो । त्यसयता नेपालले प्रतियोगितात्मक खेलमा प्रतिस्पर्धा गर्न लागेको पहिलो पटक हो । अमेरिका डिभिजन ४ बाट माथि उक्लँदै एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त राष्ट्र बनेको हो । लिग २ मा अमेरिकाको शीर्ष स्थानको फड्कोले उसको प्रदर्शन छर्लङ बनाउछ । ओमानसँगको खेल घरेलु मैदानमा नेपालको पहिलो एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय थियो । त्यसमा विजय हात पार्न चुकेको नेपाल शनिबार अमेरिकाको खेलबाट लिग २ मा पहिलो विजय हात पार्ने प्रयासमा छ ।


‘दस वर्ष अगाडि हामी गर या मरको स्थितिमा हुन्थ्यौं । विश्व क्रिकेट लिगको संरचना पनि त्यस्तै थियो, एउटा खेल हार्दैमा पनि बाहिरिन सक्ने स्थिति हुन्थ्यो,’ कप्तान ज्ञानेन्द्र अमेरिकासँग नयाँ संरचनामा प्रतिद्वन्द्वता सुरु भएको जनाउँदै भन्छन्, ‘त्यो स्त्तरबाट यो स्तरमा आउँदा दुवै टोलीमा धेरै परिवर्तन भएको छ । विश्व क्रिकेटको संरचनामा पनि धेरै परिवर्तन भएको छ । यो दुई टोलीबीचमा एक खाले प्रतिद्वन्द्वता छ । पहिला विश्व क्रिकेट लिग डिभिजनको थियो, अहिले एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटको प्रतिद्वन्द्वता सुरु भएको छ ।’

प्रकाशित : माघ २५, २०७६ ०७:४५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सेनालाई झन् शक्तिशाली बनाइँदै

जगदीश्वर पाण्डे, मातृका दाहाल

काठमाडौँ — नेपाली सेनामातहत छुट्टै गुप्तचर विभाग बनाउने गरी सरकारले सैनिक ऐन संशोधन विधेयक संसद् सचिवालयमा दर्ता गरेको छ । उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलका तर्फबाट शुक्रबार संसद् सचिवालयमा दर्ता गरिएको विधेयकमा सैनिक गुप्तचरीलाई सशक्त बनाउन छुट्टै विभाग गठनसहितको नियमावली बनाउने प्रस्ताव छ । 

ऐनको दफा १४३ को खण्ड (ढ) मा प्रस्ताव गरिएको नयाँ व्यवस्थाअनुसार इन्टेलिजेन्स (गुप्तचर) सेवा गठन तथा सञ्चालनसम्बन्धी विषय तथा इन्टेलिजेन्स काममा खर्च भएको रकम, रिभल्भिङ फन्ड (सुराकी खर्च) बाट खर्च भएको रकम र भैपरी आउने कामका लागि भएको खर्च रकम मिनाहासम्बन्धी विषय भन्ने उल्लेख छ । यसअघि यस उपदफाको खण्डमा ‘इन्टेलिजेन्स काममा खर्च भएको रकम, रिभल्भिङ फन्डबाट खर्च भएको रकम र भैपरी आउने कामका लागि भएको खर्च रकम मिनाहासम्बन्धी विषयमा’ भन्ने उल्लेख थियो । यसमा कुनै पनि गुप्तचर संस्थाको उल्लेख गरिएको थिएन ।

राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग (राअवि) ले आफ्नो निकायको कार्यशैलीजस्तै हुने गरी सेनाले व्यक्तिगत विवरण, फोन ट्यापिङ, सामाजिक सञ्जाललगायत अन्य निगरानी हुने गरी कानुनको मस्यौदा बनाएपछि गृहमार्फत लिखित असन्तुष्टि जनाएको थियो । रक्षा मन्त्रालयले विधेयकको मस्यौदा बनाउनुअघि राअविसँग पनि छलफल गरेको थियो । छलफलमा विवाद नआउने गरी कानुन बनाउने आश्वासन दिइए पनि त्यसभन्दा विपरीत मस्यौदा तयार भएपछि राअविले लिखित रूपमै असहमति जनाएको गृह मन्त्रालय उच्च स्रोतले जानकारी दियो ।

राअविको अनुरोधलाई नसुनी सरकारले सेनाभित्र शक्तिशाली गुप्तचर विभाग गठन गर्ने गरी सैनिक ऐन २०६३ संशोधन गर्न लागेको हो । विधेयक संसद्बाट पारित भएपछि सेनाले गुप्तचरमार्फत गर्ने खर्चलाई सार्वजनिक गर्नुपर्ने छैन । सैनिक गुप्तचरको नाममा आफ्नै तरिकाले सेनालाई रकम खर्च गर्ने बाटो खुल्नेछ ।

मन्त्री पोखरेलले विधेयकको उद्देश्य र कारणमा संवैधानिक दायित्व पूरा गर्न एवं राष्ट्रिय सुरक्षा नीतिबमोजिम शान्ति, द्वन्द्व र युद्धकालीन अवस्थामा सेनाले आफ्नो जिम्मेवारी प्रभावकारी ढंगबाट बहन गर्न र परिवर्तित परिस्थिति तथा भावी सुरक्षा चुनौतीहरूको प्रभावकारी रूपमा सामना गर्न सैनिक इन्टेलिजेन्सलाई समयसापेक्ष आधुनिकीकरण गरी थप प्रभावकारी बनाउन आवश्यक भएको उल्लेख गरेका छन् । हाल सैनिक ऐनबमोजिम केबल इन्टेलिजेन्स काममा खर्च भएको रकम, रिभल्भिङ फन्डबाट खर्च भएको रकम र भैपरी आउने कामका लागि भएको खर्च रकम मिनाहासम्बन्धी विषयमा मात्र नियमावली बनाउन पाउने व्यवस्था छ ।

सैनिक इन्टेलिजेन्स सेवा गठन र सञ्चालन सम्बन्धमा नियमावली बनाउन सक्ने स्पष्ट व्यवस्था नरहेकाले ऐन संशोधन गर्न लागिएको मन्त्री पोखरेलले उल्लेख गरेका छन् । ‘नेपाली सेनालाई नेपालको संविधान एवं कानुनप्रदत्त जिम्मेवारी प्रभावकारी रूपमा सम्पन्न गर्नका लागि सैनिक इन्टेलिजेन्ससम्बन्धी हाल भइरहेकै कामलाई व्यवस्थित र थप प्रभावकारी बनाउन सैनिक इन्टेलिजेन्स सेवा गठन तथा सञ्चालन सम्बन्धमा समेत एक छुट्टै नियमावली तर्जुमा गरी कार्यान्वयन गर्न आवश्यक भई हाल प्रचलनमा रहेको ऐनलाई संशोधन गर्नुपर्ने भएको’ उनको दाबी छ ।

राअविका एक पूर्वअधिकारीका अनुसार सरकारले सेनाभित्र बनाउन लागेको नयाँ शक्तिशाली गुप्तचर निकायले मुलुकलाई भविष्यमा संकट पार्न सक्छ । ‘सैनिकभित्र शक्तिशाली गुप्तचर निकाय ती मुलुकहरूमा हुन्छन्, जहाँ सैनिक शासन हुन्छ वा सेना सबैभन्दा बलियो हुन्छ,’ ती कर्मचारीले भने, ‘सरकारले लिएको यो निर्णयले पछि जननिर्वाचित सरकारलाई असर गर्न सक्छ ।’

प्रधानमन्त्री कार्यालयअन्तर्गत रहेको राअविले अहिले मुलुकमा गुप्तचरीको काम गरिरहेका बेला सरकारले फेरि अर्को गुप्तचर निकायलाई सक्रिय बनाउँदा मुलुक गलत बाटोमा जान सक्ने ती अधिकारीको धारणा छ । विशेष सेवा ऐन २०४२ अन्तर्गत राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग आएको थियो । गृह मन्त्रालयअन्तर्गत रहेको उक्त विभागलाई केपी शर्मा ओली दोस्रो कार्यकालका लागि प्रधानमन्त्री भएपछि प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयअन्तर्गत ल्याएका हुन् । सेनामा अहिले डाइरेक्टर जनरल अफ मेलिटरी इन्टेलिजेन्स (डीजीएमआई) ले सैनिक गुप्तचरको काम गर्दै आइरहेको छ । दुई वर्षअघि मिलिटरी इन्टेलिजेन्स (एमआई) बाट डीजीएमआई बनाइएको हो । डीजीएमआईको नेतृत्व उपरथीले गर्छन् । सैनिक गुप्चर विभाग गठनसँगै रथीको एक पदसमेत थप्न सेनाले लबिइङ गरिरहेको छ । अहिले सेनामा प्रधानसेनापतिपछि दुईवटा रथी पद बलाधिकृत र बलाध्यक्ष विभागमा कायम छ ।

सरकारले केही समयअघि संसद् सचिवालयमा संशोधनका लागि दर्ता गरेको विशेष सेवा ऐनमा नागरिकका गोपनीयता हनन हुने गरी कल रेकर्ड गर्न पाइने व्यवस्था छ । उक्त व्यवस्थाले संविधानमा रहेको गोपनीयताको हक हनन गर्छ । विशेष सेवा ऐनमा टेकेर सैनिक गुप्तचरले जनताको गोपनीयता हनन हुने सूचना प्राप्त गर्न सक्छन् ।

पूर्वउपप्रधान तथा कानुनमन्त्री उपेन्द्र यादवले लोकतन्त्र र गणतन्त्रविरुद्धका व्यवस्थाहरू रहेको भन्दै सैनिक ऐन संशोधन विधेयकको मस्यौदालाई यसअघि सुझावसहित रक्षा मन्त्रालयमा फिर्ता पठाइदिएको जानकारी कान्तिपुरलाई दिएका थिए । यादव सरकारबाट बाहिरिएपछि रक्षा मन्त्रालयले फेरि उक्त विधेयकलाई कानुन मन्त्रालयबाट स्वीकृत गराई अघि बढाएको हो ।

प्रकाशित : माघ २५, २०७६ ०७:४२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×