साग तयारी : अधिकांश टिम वैदेशिक प्रशिक्षणमा

कुशल तिमल्सिना

काठमाडौँ — आसन्न १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) निर्धारित समयमा आयोजना हुने संशय बाँकी नै रहेको अवस्थामा सागमा समावेश २७ खेलका नेपाली टिमको तयारी भने तीव्रताका साथ चलिरहेको छ । 

असार दोस्रो सातादेखि बन्द प्रशिक्षण सुरु भएकोमा केही विभिन्न चरणका छनोटहरू सम्पन्न भएका छन् । १४ खेलको अन्तिम टिम छनोट भइसकेको छ भने १३ खेल संघ अन्तिम छनोटको तयारीमा छन् ।


मंसिर १५ देखि २४ गतेसम्म काठमाडौं र पोखरामा १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद आयोजना हुनेछ । सागका लागि नेपालबाट २७ खेलका ६ सय ४४ खेलाडीले सहभागिता जनाउँदै छन् । अहिलेसम्म १४ खेलका २ सय ९९ जना खेलाडी अन्तिम छनोट पार गरी प्रतियोगिताको तयारीमा छन् । बाँकी १३ खेलको अन्तिम छनोट पनि कात्तिक २५ गतेसम्म सम्पन्न भइसक्ने राष्ट्रिय टिम तयारी समितिले जानकारी दिएको छ ।


राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्ले सागका लागि खेलाडीहरूलाई वैदेशिक प्रशिक्षण उपलब्ध गराएको थियो । परिषद्ले अन्तर्राष्ट्रिय प्रशिक्षण तथा प्रतियोगितामा सहभागी गराएर खेलाडीको एक्स्पोजर वृद्धिको रणनीति लिएको थियो ।

१६ खेलको राष्ट्रिय टोलीले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता र प्रशिक्षणका लागि वैदेशिक भ्रमणमा छन् । कुस्ती, खो–खो, कवड्डी, पुरुष ह्यान्डबल, पुरुष भलिबल, पौडी र स्क्वासले भारतमा वैदेशिक प्रशिक्षणको व्यवस्था गरेका छन् ।


त्यसमध्ये पौडी टिम बैंग्लोरमा भएको प्रतियोगिता खेलेर फर्किएको छ भने कुस्ती र पुरुष भलिबल सागको अन्तिम तयारीका लागि भारत जाने क्रममा छन् । फेन्सिङ, ह्यान्डबल (महिला टिम), महिला भलिबल, गल्फ र बक्सिङ टिमले थाइल्यान्डका प्रशिक्षण गरेका छन् । यीमध्ये बक्सिङ र गल्फ टिम प्रशिक्षण सकेर नेपाल फर्किसकेको छ । आर्चरी टिम जापान र बंगलादेशमा प्रशिक्षण सकेर फर्किसकेको छ । जुडो टिम अन्तर्राष्ट्रिय क्याम्पका लागि मंगोलिया र जापान जाँदै छ । भारोत्तोलन संघले राष्ट्रिय टिमलाई उत्तर कोरिया र उज्वेकिस्तानमा अन्तर्राष्ट्रिय प्रशिक्षणको व्यवस्था गरेको छ ।


सागमा सहभागी हुने यू–२३ पुरुष फुटबल टिमले हालै कतारमा म्यानमार यू–२३ टिमसँग मैत्रीपूर्ण खेल खेलेको थियो भने टिम बेल्जियममा प्रशिक्षण तथा मैत्रीपूर्ण फुटबलका लागि जाने तयारीमा छ । बीच भलिबल टोली आइतबार मात्र श्रीलंका प्रस्थान गरेको छ । गत महिना किर्गिस्तानमा आयोजित नादेज्दा कपमा नेपालको सहभागिता सागकै तयारीको अंश रहेको राष्ट्रिय टिम तयारी समितिले जानकारी गराएको छ ।


पदकको अधिक सम्भावना बोकेको तेक्वान्दो टोली इन्डोनेसियामा अन्तर्राष्ट्रिय च्याम्पियनसिपमा सहभागी भएर अहिले मलेसिया र चीनमा प्रशिक्षणरत छ । पुम्से टिम मलेसियामा र गेरोगीतर्फ १८ जना खेलाडी चीनमा प्रशिक्षणरत छन् । बाँकी ७ खेलाडी लिएर मुख्य प्रशिक्षक नवीन श्रेष्ठ पनि यसै साता चीन जानेछन् ।


विश्व मिलिटरी खेलकुदमा सहभागिता जनाएका त्रिभुवन आर्मी क्लबका काजल श्रेष्ठ, सक्षम कार्की, ज्ञानेन्द्र हमाल र युनिशा राई अहिले काठमाडौंमै प्रशिक्षणरत छन् । त्यसबाहेक ओलम्पिक कोर्ष सकेर फर्किएका भुपेन श्रेष्ठ तथा डेंगु संक्रमणका कारण नेपालमै आराम गरेका गोविन्द आलेमगर र किरण आलेमगर चीन जाने तयारीमा छन् ।


पदकको सम्भावना भएका प्याराग्लाइडिङ, एथ्लेटिक्स, ट्रायथोलनसहित महिला फुटबल, बास्केटबल, सुटिङ, क्रिकेट (पुरुष र महिला), टेनिस, ब्याडमिन्टन, उसुलगायतका खेलको तयारी नेपालमै भइरहेको छ । तीमध्ये अधिकांशले विदेशी प्रशिक्षक अनुबन्ध गरेर साग तयारीलाई तीव्रता दिएका छन् ।


अन्तिम छनोट भएका खेलहरू : फेन्सिङ (पुरुष १२, महिला १२), टेबलटेनिस (पुरुष ५, महिला ५), कुस्ती (पुरुष ७, महिला ७), स्क्वास (पुरुष ४, महिला ४), जुडो (पुरुष ९, महिला ९), सुटिङ (पुरुष १२, महिला १०), उसु (पुरुष १२, महिला १०), बीच भलिबल (पुरुष ४, महिला ४), टेनिस (पुरुष ६, महिला ६), आर्चरी (पुरुष ८, महिला ८), बक्सिङ (पुरुष १०, महिला ६), कराँते (पुरुष १५, महिला १४), ब्याडमिन्टन (पुरुष १०, महिला १०), भलिबल (पुरुष १४), ह्यान्डबल (पुरुष १६, महिला १६) र तेक्वान्दो (पुरुष १७, महिला १७)


अन्तिम छनोट बाँकी खेलहरू : बास्केटबल, एथ्लेटिक्स, साइक्लिङ, गल्फ, फुटबल, कवड्डी, खो–खो, प्याराग्लाइडिङ, ट्रायथोलन, महिला भलिबल, भारोत्तोलन, क्रिकेट र कुस्ती ।



सागमा समावेश खेल र खेलस्थल

आर्चरी : पोखरा रंगशाला (१७–२१ मंसिर)

एथ्लेटिक्स : दशरथ रंगशाला (१६–१९ मंसिर)

ब्याडमिन्टन : पोखरा रंगशाला कभर्डहल (१०–१६ मंसिर)

बास्केटबल : राखेप कभर्डहल (१८–२३ मंसिर)

थ्री बाई थ्री बास्केटबल : राखेप सेमी कभर्डहल (१८–२३ मंसिर)

बक्सिङ : कराँते कभर्डहल (१९–२३ मंसिर)

साइक्लिङ : गोकर्ण, काठमाडौं (१९–२३ मंसिर)

पुरुष क्रिकेट : त्रिवि मैदान (१६–२३ मंसिर)

महिला क्रिकेट : पोखरा रंगशाला (१६–२३ मंसिर)

फेन्सिङ : कीर्तिपुर (२०–२३ मंसिर)

पुरुष फुटबल : दशरथ रंगशाला (१२–२३ मंसिर)

महिला फुटबल : पोखरा रंगशाला (१२–२३ मंसिर)

गल्फ : गोकर्ण गल्फ कोर्स (१५–२० मंसिर)

ह्यान्डबल : पोखरा कभर्डहल (१३–१८ मंसिर)

जुडो : नेपाली सेनाको कभर्डहल, लगनखेल (२१–२४ मंसिर)

कराँते : कराँते कभर्डहल (१६–१९ मंसिर)

कवड्डी : त्रिविवि, कीर्तिपुर १९–२३ मंसिर)

खो–खो : नयाँबजार कीर्तिपुर (१६–१९ मंसिर)

प्याराग्लाइडिङ : सराङकोट, पोखरा (१३–२२ मंसिर)

सुटिङ : सुटिङ रेन्ज, सातदोबाटो (१६–२२ मंसिर)

पौडी : सातदोबाटो, ललितपुर (१९–२३ मंसिर)

स्क्वास : स्क्वास कम्प्लेक्स, ललितपुर (१९–२३ मंसिर)

टेबलटेनिस : टीटी हल, लैनचौर (१६–२० मंसिर)

टेनिस : टेनिस कम्प्लेक्स, सातदोवाटो (१८–२० मंसिर)

तेक्वान्दो : तेक्वान्दो एकेडेमी, सातदोबाटो (१६–१९ मंसिर)

ट्रायथोलन : पोखरा १५–१८ मंसिर)

महिला/पुरुष भलिबल : राखेप कभर्डहल (१९–२४ मंसिर)

बीच भलिबल : लेकसाइड पोखरा (१९–२४ मंसिर)

भारोत्तोलन : पोखरा (१६–२१ मंसिर)

कुस्ती : जनकपुर (२०–२३ मंसिर)

उसु : नेपाली सेनाको कभर्डहल, लगनखेल (१४–२० मंसिर)


प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७६ १०:३७

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

खेलाडीको चिन्ता सामाजिक सुरक्षा

कुशल तिमल्सिना

काठमाडौँ — दुई साताअघि सिंगापुर र ओमानमा आयोजित ट्वान्टी-२० शृंखलामा पराजित भएपछि नेपाली क्रिकेट टिमका प्रशिक्षक उमेश पटवालले खेलाडीको सामाजिक सुरक्षा मुद्दा उठाएका थिए । यो आवाज उठाउने उनी एक्ला होइनन् । खेलकुद प्राथमिकतामा नपरेको नेपालजस्तो हरेक विकासशील देशमा आवाज उठ्ने तर कार्यान्वयन नहुने विषय हो खेलाडीको सुरक्षा । 

जीवनको ऊर्जाशील समय राष्ट्रिय झण्डामुनि रहेर अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिनिधित्व गर्ने खेलाडीलाई सम्बन्धित देशको ‘ग्लोबल एम्बासडर’ पनि भनिन्छ । तर उनीहरूको समस्यामा सरोकार संस्थाले अपेक्षाकृत सहयोग नगरिदिँदा खेलप्रति युवाको आकर्षण स्वाभाविक रूपमा कमजोर बनिरहेको छ ।

नेपालमा त्यस्ता धेरै उदाहरण छन् । ठूला अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा देशको प्रतिनिधित्व गरेका कोही सप्तरीमा बालुवा चालिरहेका छन् ।कोही नेपालगन्जमा होटलमा काम गर्छन् भने पहुँच भएकाहरू विदेश पलायन भएका छन् । अनि केही चाहिँ अस्वस्थताका कारण क्रियाशील समयमा गरेको योगदानको स्मरणमा दु:खका दिन काटिरहेका छन् । यस्तै एउटा प्रतिनिधिपात्रका रूपमा छन्, ११ वर्षदेखि आधा हर (देब्रे अंग) को भरमा जीवन धानिरहेका वाईबी घले ।

नेपालका पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ता को हुन् ?, वाईबी (यामबहादुर) घले । हाजिरीजवाफमा सोधिने उल्लेखित प्रश्न र आउने उत्तर सुन्दा जति गर्व लाग्छ त्यसविपरीत निरास जीवन व्यतित गरिरहेछन् घले । ३६ वर्षअघि यी जादुयी मिडफिल्डरले भारतको जवाहरलाल नेहरू रंगशालामा कुवेतविरुद्ध गरेको गोल नेपाली टिमले गरेको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय गोल थियो । भर्खरै अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा पाइला चालेको नेपाली टिममार्फत एसियाली खेलकुदमा त्यो इतिहास कोरिएको थियो । त्यसयता ८ वर्षसम्म उनी राष्ट्रिय टोलीमै रहेर योगदान गरेका वाईबीले नेपाललाई दक्षिण एसियाली च्याम्पियन पनि बनाए, सन् १९८४ मा ।

५० वर्षको उमेरमा प्यारालाइसिस भएयताको ११ वर्ष घलेले भोगेका दु:ख भनिसाध्य छैन । यसबीचमा उपचारका लागि भएको खर्चबारे लेखाजोखा छैन । ‘ऋण लागोस्, दिन नलागोस्’ भन्ने नेपाली उक्ति त्यसै बनेको होइन । प्यारालाइसिसको समस्या त छँदै छ त्यसमा हालै उनलाई गल ब्लाडर र पत्थरीको समस्याले थिच्यो । दुवैको शल्यक्रिया गरेको ४ महिनामात्र भयो । उमेरले ६१ छोएका उनको शरीर थप जर्जर बनेको छ ।

‘वाईबीजस्ता कीर्तिमानी खेलाडीले उपचार खर्चका लागि याचना गर्नुपर्ने दिन आउनु हुँदैनथ्यो,’ शुक्रबार नेपाल राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडी संघ यूके शाखाले संकलन गरेको २ लाख रुपैयाँ घलेलाई हस्तान्तरण गर्ने कार्यक्रममा अन्तर्राष्ट्रिय टिममेट तथा पूर्व कप्तान राजुकाजी शाक्यले प्रश्न गरे, ‘आफ्नो समयमा बाघझैं गर्जेर विदेशी भूमिमा धावा बोल्ने खेलाडीले यति निरीह हुनुपर्ने हो र ?’

भविष्यमा आफूलाई यस्तो समस्या नआओस् भनेर कामना गरेका शाक्यले खेलाडीको सामाजिक सुरक्षाका लागि सम्बन्धित खेल संघ र सरकारले पनि योजना तर्जुमा गर्नुपर्ने समय आइसकेको बताए । ‘समस्यामा परेका खेलाडीलाई सरकारीस्तरबाटै जीवन निर्वाह खर्च र नि:शुल्क स्वास्थ्योपचार भएमा यताउताबाट माग्नुपर्ने अवस्था आउँदैन,’ उनले भने ।

घलेका लागि सहयोग संकलनको चाँजोपाँजो मिलाएका खेलाडी संघ यूके शाखाका अध्यक्ष तथा पूर्व बक्सिङ खेलाडी सिद्धार्थविक्रम क्षेत्रीले कीर्तिमानी खेलाडीलाई सहयोग गर्न पाउँदा खुसी लागेको तर घलेको अवस्थामा सरोकारवालाको उदासिन हुँदा दु:ख लागेको बताए । १३ वर्षदेखि लन्डनमा बस्दै आएका क्षेत्रीले दक्षिण एसियाली खेलकुदका रजत पदक विजेता कृष्णमान मानन्धर, इन्द्र रानामगर, एसियाड पदक विजेता दीपक महर्जन, बक्सिङका प्रशिक्षक मञ्जुजंग शाहीलाई उपचार खर्चका लागि सहयोग गरिसकेका छन् । यो क्रम जारी रहने उनले सुनाए ।

समस्यामा परेका पूर्व खेलाडीका लागि राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडी संघले राष्ट्रिय खेलकुद परिषदसँग मिलेर खेलाडी अक्षयकोषको स्थापना गरेको छ । संघका अध्यक्ष दीपक श्रेष्ठले आवश्यक प्रक्रिया पुर्‍याएर खेलाडीले अक्षयकोषबाट सहयोग लिनसक्ने जानकारी दिए । ‘वाईबी दाइजस्ता समस्यामा परेका खेलाडीको सहयोगकै लागि लामो प्रयासपछि हामीले अक्षयकोष स्थापना गर्न सकेका छौं । खेलकुद परिषद्को सहकार्यमा १ करोड ४० लाख रकम पुगेको छ, अब खेलाडीले थप समस्यामा पर्नु हुँदैन भन्नेमै हाम्रो चासो हो,’ अध्यक्ष श्रेष्ठले भने ।

घलेको सरोकार संस्था अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) हो । खेलाडीमात्र होइन घलेले संघको केन्द्रीय सदस्य, टेक्निकल डाइरेक्टर तथा युथ डाइरेक्टरको भूमिकामा पनि योगदान गरेका छन् । उनको सहयोगका लागि एन्फा आँखा चिम्लिएको चाहिँ होइन । यसअघि फरक फरक समयमा सहयोग भएकै हो । तर धेरैको चाहना भनेको उनीजस्ता ‘सुपरस्टार’ ले माग्ने होइन अधिकारले पाउनुपर्ने हो ।

‘अघिल्लो वर्ष हामी निर्वाचित भएपछि वाईबी दाइसँग आशीर्वाद लिन पुगेका थियौं, हामीले उहाँलाई बिर्सेका छैनौं र कहिल्यै बिर्सने छैनौं,’ कार्यक्रममा एन्फाका उपाध्यक्ष तथा पूर्व राष्ट्रिय कप्तान उपेन्द्रमान सिंहले भने, ‘वाईबी दाइलाई मात्र होइन समस्यामा परेका सबै फुटबलरलाई नियमित सहयोगका लागि बीमा लगायतका योजना आउने क्रममा छन्, आउने पुस्ताले उहाँलेजस्तो समस्या भोग्नुपर्दैन ।’

प्रकाशित : कार्तिक ९, २०७६ ०८:१५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×