'साग आयोजनाले गति लिएको छैन’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — संघीय सांसद जीवनराम श्रेष्ठ दोस्रो कार्यकालका लागि नेपाल ओलम्पिक कमिटीको अध्यक्षमा प्यानलसहित निर्वाचित भएका छन् । ओलम्पिक मुभमेन्टलाई स्थापित बनाएर नेपाली खेलकुदमा स्वतन्त्रता दिलाउने लक्ष्य लिएका उनको अघिल्लो कार्यकाल अपेक्षाकृत सफल थिएन ।

खासगरी ओलम्पिक कमिटी विवाद नै केन्द्रमा देखियो । विवाद समाधान गरी एउटै ओलम्पिक कमिटी स्थापित गर्ने र आसन्न १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) सम्पन्न गर्ने चुनौती उनीसामु छ । यही सेरोफेरोमा उनीसँग कान्तिपुरका कुशल तिमल्सिनाले गरेको कुराकानी :


ओलम्पिक कमिटीमा दोस्रो कार्यकालका लागि निर्वाचित भएपछि आगामी चार वर्षका लागि तपाईंका योजना र लक्ष्य के–के छन् ? पूरा हुन बाँकी काम कुन–कुन छन् ?
नयाँ जिम्मेवारी पाएको छु । यसमा मूलतः हाम्रो ध्यान ओलम्पिक मुभमेन्टलाई स्थापित गर्ने, प्रभावकारी बनाउने र नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने नै हो । त्यसबाहेक समग्र खेलकुद विकासको काम पनि हुनेछ । राष्ट्रको प्रतिष्ठा र गौरवको विषय बनेको १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुदमा सम्पूर्ण ध्यान केन्द्रित गर्ने ।

खेलकुदमा जस्तो खालको अस्थिरता र द्वन्द्वहरू रहिआएका छन्, त्यसको समाधानको प्रयास गर्ने हो । खेलकुद मन्त्रालयले समिति नै गठन गरेर विवाद समाधानको सराहनीय प्रयास गरेको छ र त्यसको सकारात्मक परिणाम पनि देखिएको छ । ओलम्पिकमा पनि हामीले पहल सुरु गरेका छौं र विवाद समाधानको अन्तिम चरणमा छौं ।

आईओसीकै मान्यता पनि खेलकुदलाई दबाबमुक्त र हस्तक्षेपमुक्त बनाउनुपर्छ भन्ने हो । यसमा खेलकुदमा स्वतन्त्रताका कुराहरू आउँछन् । त्यसलाई थप प्रभावकारी बनाउने प्रयासस्वरूप संयुक्त राष्ट्रसंघले हरेक देशका राजनीतिक पार्टी तथा संस्थाहरूले खेलकुदको स्वतन्त्रताको सम्मान गर्नुपर्छ भन्ने सन्धि पास गरिसकेको छ ।

नेपालमा पनि यसलाई लागू गर्नका लागि कानुन र नीति निर्माणको प्रक्रियामा ध्यान दिनुपर्छ । हामीले ओलम्पिक र खेलकुद संघहरूको सन्दर्भमा स्वतन्त्रता निश्चित गर्ने नै महत्त्वपूर्ण हुनेछन् । अहिलेको समयमा सरकारले मात्रै खेलकुदको विकास गर्छु भनेर सम्भव छैन ।

खेलकुदमा शक्ति सन्तुलनको कुरा गर्नुभयो । अहिलेसम्म खेलकुद मन्त्रालय, राखेप, खेल संघ र ओलम्पिक कमिटीले आआफ्नो जिम्मेवारी पूरा गरेका छन् त ?
अहिलेसम्म त्यस्तो नभएरै हामीले उपलब्धि हासिल गर्न नसकेको हो । हामीसँग समयसान्दर्भिक ऐनहरू पनि भएनन् । त्यसलाई बुझ्नका लागि पनि हाम्रा फरक–फरक अवधारणाहरू देखिएका छन् । बिस्तारै खेलकुदको मान्यता र महत्त्वको ज्ञानहरू बढ्दै गएको छ । खेलकुदमा चेतना बढेको छ ।

सबैले आआफ्नो जिम्मेवारी स्वतन्त्र ढंगले पूरा गर्न पाउनुपर्छ भन्दैमा आफूखुसी गर्दै हिँड्नचाहिँ पाइँदैन । एकअर्कामा समन्वय गर्नुपर्छ । सबैले सबैमाथि दबाब र हस्तक्षेपकारी भूमिकामा उत्रनु हुँदैन । त्यसो भएमा द्वन्द्व सृजना हुन्छ । यो या त्यो बहानामा नेपाली खेलकुदमा द्वन्द्व भइरहेको देखिन्छ । खेलकुद भनेको राष्ट्रको गौरव बढाउने हो भने अर्कोतर्फ नागरिकको स्वास्थ्यसँग जोडिएको गम्भीर पक्ष पनि हो ।

त्यसअनुसार हाम्रा ऐन तथा नीतिहरूले दुई कुरामा ध्यान दिनुपर्छ । एउटा : खेलाडीहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा सहभागी गराएर पदक जित्ने बनाउने र अर्को : हरेक नागरिकलाई खेलकुदमा संग्लग्न नराएर शारीरिक र मानसिक रूपमा तन्दुरुस्त राख्ने । यी भनेका राज्यको दायित्व पनि हुन् ।

तपाईंको अघिल्लो कार्यकालमा पनि ओलम्पिक विवाद समाधान हुन सकेन । यसपल्ट समाधानको प्रयासले सार्थकता पाउँछ कि यथास्थितिमै रहन्छ ?
ओलम्पिकमा हामी एउटा सहमतिमा पुगिसकेका छौं । अन्तर्राष्ट्रिय प्रचलनअनुसार एउटा देशमा एउटा ओलम्पिक कमिटी नै हुने हो । अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटी (आईओसी) ले मान्यता दिएको कमिटी नै कार्यकारी हुन्छ । हाम्रो देशमा यो या त्यो ढंगबाट सुरु भएको विवाद साम्य भएको छैन । मैले समाधानको प्रयास गरिरहेकै छु । रुक्मशमशेर राणाजीसँग निरन्तर यसबारे छलफल भएको छ । हामीबीच एउटा सहमति भइसकेको छ र एउटा विश्वासको वातावरण बनेको छ ।

उहाँहरूकै कमिटीका एक जना पुराना सदस्य कमल चित्रकारले अदालतमा मुद्दा दायर नगरेका भए भदौ २० गतेअघि नै औपचारिक रूपमा विवाद समाधान भइसक्ने थियो । त्यसले समाधानको प्रक्रियालाई अलमल बनायो ।

त्यस मुद्दालाई अदालतले खारेज गरिसकेपछि हामी सबै हिसाबमा वैधानिक हुँदै निर्वाचन सम्पन्न गर्न सक्यौं । रुक्म नेतृत्वको ओलम्पिक कमिटीबारे हामी दुई जनाबीच जुन खालको सहमति भएको छ । त्यसलाई कार्यान्वयन गर्ने पक्षमा सम्भवतः डेढ दुई साताभित्रमा काम सम्पन्न हुनेछ । त्यसो भएमा ओलम्पिक विवादको स्थायी अन्त्य हुनेछ ।

१२ औं साग खेलकुद आयोजनाका लागि साढे २ महिना बाँकी छ । तर अहिलेसम्म प्रतियोगिता आयोजना हुनेमा शंका रहिराख्नुको कारण के जस्तो लाग्छ ?
पटक–पटक मिति सरेका कारणले पनि मानिसमा आशंक बढेको स्वाभाविकै हो । अहिले तयारीको पक्षमा जुन गतिमा जानुपर्ने हो त्यसमा पनि विलम्ब भइरहेको छ । खेलकुद परिषद्को तर्फबाट मलाई जानकारी भएअनुसार पूर्वाधारकै कारणले साग आयोजनामा अप्ठेरो हुँदैन । अन्य व्यवस्थापकीय तयारीका लागि कार्यविधि नआएका कारण विलम्ब भएको मन्त्रीज्यूले भन्नुभएको थियो ।

कार्यविधि पनि मन्त्रिपरिषद्बाट पास भइसकेको जानकारी पाएको छु । अब व्यवस्थापकीय कार्य पनि तीव्र गतिमा अगाडि बढ्नेछ । सागको तयारीका लागि देखिने गरी उल्लेख्य काम नभएको हुनाले यो आशंका आएको हुन सक्छ ।

राखेपको सदस्यसचिवज्यूले पनि मुख्य रूपमा साग आयोजनालाई नै अर्जुनदृष्टि बनाउने भन्नुभएको छ र त्यसअनुसार तयारीलाई पनि तीव्रता दिइरहनुभएको छ । हामीले संसद्को तर्फबाट पनि अनुगमन निरीक्षण समिति बनाएका छौं । मन्त्रालय, राखेप, ओलम्पिकले गरिरहेको तयारी हेर्दा शंका मान्नुपर्ने अवस्था छैन ।

अर्को, हामी यस्तो अवस्थामा पुगेका छौं कि अब पनि मिति सर्ने अवस्था छैन । मार्चमा थाइल्यान्डमा भएको बैठकमा सरकारले आधिकारिक पत्रसमेतलाई मध्यनजर गरी अन्तिमपल्टका लागि डिसेम्बर १ देखि १० (मंसिर १५ देखि २४) मा सम्पन्न गर्ने गरी मिति सार्ने निर्णय भएको हो । त्यहीअनुसार सागका लागि हामीले सबै सहभागी देशलाई निमन्त्रणा पनि पठाइसकेका छौं ।

साग तयारी समितिका संयोजक खेलकुद मन्त्रीसहितको हस्ताक्षरमा पररास्ट्र मन्त्रालयमार्फत निमन्त्रणा पठाइसकेका छौं । त्यसैले सागका बारेमा हामी विकल्प सोच्न सक्ने अवस्थामै छैनौं । यसलाई निर्धारित समयमै भव्य रूपमा सम्पन्न गर्नुपर्छ र गर्नेछौं ।

सागको तयारीका लागि ओलम्पिकले पाएको जिम्मेवारीचाहिँ कसरी अगाडि बढाएको छ त ?
ओलम्पिक कमिटीले सहभागी देशसँग समन्वय गर्ने मुख्य जिम्मेवारी हो । हामीले त्यसअनुसार सबैसँग पत्राचार र कुराकानी गरेका छौं । सबै देशले सहभागिता निश्चित गरिसकेका छन् । ओलम्पिक कमिटीले सहभागी देशको खेल र खेलाडी दर्ताका पनि गर्नुपर्नेछ । खेल र खेलाडी दर्ता सेप्टेम्बर र अक्टोबरमा गर्ने समयसीमा तोकिएको थियो ।

हामीले त्यसका लागि सफ्टवेयर र जनशक्तिको आवश्यक छ । त्यसका लागि केही ढिला भइसकेको छ । हामीले सचिवालयलाई यसबारे जानकारी गराएका छौं र आज (आइतबार) मात्र राखेपबाट सफ्टवेयर र जनशक्तिका लागि कोटेसन पठाउन पत्र आएको छ । यसको जवाफ तत्कालै जानेछ र केही समय ढिला भए पनि समयसीमा अपडटे गरेर यो जिम्मेवारी पूरा गर्नेछौं । हाम्रोतर्फबाट सागका लागि पाएको जिम्मेवारी पूरा गर्नका लागि कुनै विलम्ब हुँदैन ।

लामो समयदेखि सागको तयारी समितिको बैठक बस्न सकेको छैन । साग तयारी तीव्रताका साथ हुन सकेको छैन । ओलम्पिक चुनावका क्रममा पनि खेलकुद मन्त्रालय, राखेप र ओलम्पिक कमिटीको ध्रुवीकरण देखिएको थियो । तपाईँहरूबीच आपसी समन्वय हुन सकेको छैन हो ?
ओलम्पिक निर्वाचनकै कारण सागको तयारीमा असर परेको छैन । ओलम्पिकबाट गर्नुपर्ने कामहरू भइरहेका छन् । अर्को कुरा, हाम्रो सम्बन्धमा कुनै चिसोपन छैन । हामीले आपसी समन्वय र छलफल गरिरहेका छौं । तयारी समितिको बैठक नियमित बस्न नसक्नुमा अन्य प्राविधिक कारण छन्, जस्तो कार्यविधि बन्न सकेको थिएन । कार्यविधि पास भइसकेपछि अब तयारी समितिको बैठक पनि नियमित हुनेछ ।

प्रकाशित : भाद्र ३०, २०७६ ०७:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आर्सनल बराबरीमा रोकियो

एएफपी

लन्डन — व्यवस्थापकका रूपमा सान्चेज फ्लोरेजको वाटफोर्ड फर्काइ आइतबार राति सुखद रह्यो । वाटफोर्डको घरेलु मैदान भिकारेज रोडमा भएको इंग्लिस प्रिमियर लिगको खेलमा आर्सनलले दुई गोलको अग्रता लिएर पनि अन्त्यमा २–२ को बराबरीमा रोकियो ।

पहिलो हाफमा पिएरे इमिरेक अबामेयाङले दुई गोल गरेपछि आर्सनल आरामदायी जितसँगै तीन अंक बटुल्ने स्थितिमा पुगेको थियो । तर गत साता मात्र दोस्रो पल्ट टिममा फर्केका फ्लोरेसले आफ्नो टिमलाई खेलमा फर्कन प्रेरित गरे ।

सुरुआती चार खेलबाट एक अंक मात्र बटुलेपछि वाटफोर्डले प्रशिक्षक ज्याभी गार्सियालाई वर्खास्त गरेको थियो र उनको स्थानमा फ्लोरेस आएका हुन् । बराबरीका लागि आर्सनलको दोस्रो हाफमा कमजोर प्रदर्शन पनि उत्तिकै जिम्मेवार रह्यो ।

टम क्लेभरलीले वाटफोर्डका लागि पहिलो गोल गरेयता रोबर्टो परेराले पेनाल्टीबाट दोस्रो गोल थपे । यसअघि दिनको पहिलो खेलमा बर्नमाउथले एभरटनलाई ३–१ ले हराएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र ३०, २०७६ ०७:४७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्