गुटगत लडाइँमा ओलम्पिक चुनाव

कुशल तिमल्सिना

काठमाडौँ — नेपाल ओलम्पिक कमिटी (एनओसी) को १२ औं अध्यक्षसहित नयाँ कार्यसमितिका लागि भदौ २० मा हुने निर्वाचनमा प्रस्ट दुई गुट देखिएको छ । वर्तमान अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठले संस्थापन समूहको नेतृत्व गरेका छन् भने असन्तुष्ट समूहबाट उमेशलाल श्रेष्ठको नेतृत्व छ । ओलम्पिकको इतिहासमै पहिलोपल्ट नेपालमा ओलम्पिक कमिटीको नेतृत्वका लागि दुई समूहले आ–आफ्नो प्यानल बनाएर चुनावी अभ्यास गर्दैछन् ।

२०५४ सालमा राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्को सदस्य–सचिव भएका बेला ओलम्पिक कमिटीमा पनि नेतृत्व लिएका जीवनराम पछिल्लो १२ वर्षयता दुई कार्यकाल महासचिव र एक कार्यकाल अध्यक्षको भूमिकामा छन् । विधानतः अधिकार भन्दै उनी अध्यक्षमा लगातार दोस्रो कार्यकाललाई प्रयासरत छन् । उनको समूहमा महासचिवको उम्मेदवार नीलेन्द्रराज श्रेष्ठ छन् । पछिल्लो एक वर्षयता महासचिव लामा टेण्डी शेर्पा अस्वस्थ भएपछि नीलेन्द्रले नै अघोषित रूपमा महासचिवको कार्य गर्दै आएका थिए ।

चार वर्षअघि अध्यक्षमा ठूलो मतान्तरले पराजित पूर्व उपाध्यक्ष उमेशलाल श्रेष्ठ यसपालिको चुनावमा आत्मविश्वासी देखिएका छन् । डेढ वर्षदेखि आन्तरिक तयारी सुरु गरेको बताउने उनले पारदर्शीलाई चुनावको मुख्य एजेन्डा बनाएका छन् । विगतका चुनावमा जीवनरामका मुख्य सहयोगी पुरेन्द्रविक्रम लाखे अहिले उमेशलाल समूहका महासचिवका उम्मेदवार हुन् । पुरेन्द्रमात्र होइनन् जीवनराम कार्यकालका पदाधिकारी र केही सदस्यहरू पनि उमेशलालकै समूहमा प्रवेश गरेका छन् ।

ओलम्पिकमा आवद्ध राष्ट्रिय खेल संघका प्रतिनिधिहरूले मतदान गर्न पाउने एनओसी चुनावका लागि २७ मत रहेको छ । तीमध्ये २४ जना चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् । उपमहासचिव पिताम्बर तिम्सिना र कोषाध्यक्ष रतन टण्डन निर्विरोध चयन भइसकेका छन् । निर्वाचन समितिले बिहीबार सार्वजनिक गरेको उम्मेदवार सूचीमा अध्यक्षमा २, ५ उपाध्यक्षका लागि ८, महासचिवमा २, ३ सचिवका लागि ४ तथा ७ सदस्यका लागि ८ जनाको उम्मेदवारी छ ।

अनौपचारिक कुराकानीमा दुवै समूहले आफ्नो मत १९ देखि २० रहेको दाबी गर्दै आएको छ । ओलम्पिक मुभमेन्टको सफल अवतरणका लागि उम्मेदवारी दिएको बताउने जीवनराम र आर्थिक, नीतिगत पारदर्शिताका लागि परिवर्तनको नारा दिएको उमेशलाल समूहबीच यसपल्ट कडा प्रतिस्पर्धा हुने अनुमान गरिएको छ । ‘अघिल्लो चुनावमा जस्तो एकपक्षीय चाहिँ हुँदैन, यसपालि चुनाव भयो भने कडा प्रतिस्पर्धा हुनेछ,’ ओलम्पिककै एक पदाधिकारीले भने ।

महासचिवका उम्मेदवार दुवैले आफूले जित्ने दाबी गरे । पुरेन्द्रविक्रमले १२ वर्षसम्म आफू ओलम्पिक कमिटीको कार्यसमितिमा रहँदा पारदर्शिता शून्य देखिएकाले परिवर्तनको नारासहित महासचिवमा उम्मेद्वारी दिएको बताए । वर्तमान कमिटीमा उपाध्यक्ष रहेका उनले भने, ‘१२ वर्षदेखि कमिटीमा छु, पारदर्शिता भनेको के हो थाहा भएन । परिवर्तन हाम्रो अभियान हो । त्यसबाहेक उपयुक्त मान्छेलाई उपयुक्त जिम्मेवारीसहित सामूहिक नेतृत्वको भावना विकास गर्नुपर्ने आजको आवश्यकता पनि हो ।’

महासचिवका अर्का प्रत्याशी नीलेन्द्रराजले आफ्नो समूहको जित निश्चित रहेको दाबी गरे । ‘२०/२१ जना साथीहरूको साथ हामीलाई हुनेछ । अहिले नै पूरै प्यानल नै भनेर बनाएका छैनौं, आवश्यक पर्‍यो भने त्यसका लागि पनि समय छ,’ उनले भने । अध्यक्षका दुवै उम्मेदवारले पनि प्यानल नबनाउने यसअघि नै बताइसकेका छन् ।

एनओसी नयाँ नेतृत्व चयनका लागि राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्को भूमिका पनि अहम् हुनेछ । दुई महिनाअघि नियुक्त भएका सदस्य–सचिव रमेशकुमार सिलवाल सत्तारुढ दल नेकपाका प्रभावशाली मानिन्छन् । अध्यक्षका उम्मेदवार दुवै नेकपानिकट हुन् । जीवनराम नेकपाबाट निर्वाचित संघीय सांसद हुन् भने उमेशलाल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक पुष्पलाल र महिला नेतृ सहाना प्रधानका छोरा हुन् । सांसदलगायत हाइ–प्रोफाइलको आकर्षणको रूपमा रहेको ओलम्पिक कमिटीमा सदस्य–सचिव सिलवालले आफ्नो भूमिका लिन सक्छन् ।

यस्तो भएमा उमेशलालको सम्भावना बढी देखिन्छ । जीवनराम नेकपाभित्रै पनि माधव नेपाल निकट हुन् । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँगको निकटताका आधारमा संस्थापक नेताका सन्तानका लागि सहमतिको खाका कोरिन सक्छ । नेकपा निकट राखेप उपाध्यक्ष पिताम्बर तिम्सिनाले भने चुनावमा राखेपले हस्तक्षेप नगर्ने बरु दुवै उम्मेदवारबीच साझा सहमति गरी चुनाव नगर्ने वातावरण बनाउन प्रयासरत हुने दाबी गरे । एथलेटिक्स संघको प्रतिनिधि भएर ओलम्पिक प्रवेश गरेका पिताम्बर उपमहासचिव पदमा निर्विरोध चयन भइसकेका छन् । उनले भदौ २० गते बिहानसम्म पनि दुवै पक्षबीच सहमति गराएर सबै पदमा निर्विरोध निर्वाचित गर्ने प्रयासमा राखेपदेखि खेलकुद मन्त्रालयसमेत रहने बताए ।

‘राखेप, मन्त्रालय दुवैले २०७६ सालमा नेपाली खेलकुदलाई विवादरहित बनाउने प्रण गरेको छ । उमेशजी र जीवनजी दुवैसँग छलफल गरेर सर्वसम्मत हुने प्रक्रियामा राखेपको प्राथमिकता रहनेछ,’ तिम्सिनाले भने, ‘मन्त्रीज्यू र सदस्यसचिवज्यूले छिट्टै यसको पहलकदमी लिनुहुनेछ ।’

ओलम्पिक कमिटीको इतिहासमा चार वर्षअघि पहिलोपल्ट निर्वाचन भएको थियो । अध्यक्ष र सदस्य पदका लागि भएको त्यस निर्वाचनमा समूहगत उम्मेदवारी थिए । नेपाल ओलम्पिक कमिटीले करिब ५७ वर्षे इतिहासमा त्यसअघिका कुनै पनि कार्यसमिति निर्वाचन प्रक्रियाबाट आएका होइनन् ।

‘खेलकुदमै सक्रिय हुने चाहना’
असार ९ गते राखेप सदस्य–सचिवको रूपमा चारवर्षे कार्यकाल अन्त्य गरी बाहिरिइएका केशवकुमार विष्टको ओलम्पिक मोह उल्लेख्य देखियो । उनले सचिव पदमा उम्मेदवारी दिएका छन् । उनीसँगै कबड्डी संघकी अध्यक्ष तुलसा थापा, जुडो संघका अध्यक्ष दीपकहर्ष वज्राचार्य र ब्याडमिन्टन संघका अध्यक्ष रामजीबहादुर श्रेष्ठ सचिवको दौडमा छन् । सचिवमा तीनजना निर्वाचित हुनेछन् ।

‘ओलम्पिकको विधानमा नेतृत्वका लागि एक कार्यकाल कार्यसमितिमा रहने हुनुपर्दो रहेछ,’ कान्तिपुरसँगको कुराकानीमा नेपाल उसु फेडेरेसनका अध्यक्ष विष्टले भने । उनले उम्मेदवारी मनोनयनबाहेक आफूले चुनावका लागि केही तयारी नगरेको दाबी गरे । ‘मतदाताको हिसाबमा निर्वाचन सानो हुनेछ । सबैले सबैलाई चिन्नुभएको छ । भोट हाल्नुहुन्छ भन्ने विश्वास छ ।’

पूर्व सदस्य–सचिव विष्टले राखेपको सदस्यसचिव भएकाहरू खेलकुदमा कम सक्रिय रहेको पाइएकाले आफू भने यही क्षेत्रमा योगदान गर्न इच्छुक भएकै कारण उम्मेदवारी दिएको दाबी गरे । ‘जीवनराम, रुक्मशम्शेर (राणा ) र किशोरबहादुर (सिंह) जी बाहेक अन्य पूर्व सदस्यसचिव कोही पनि खेलकुदमा सक्रिय हुनुहुन्न, आफूले बुझेको क्षेत्रमा निरन्तरता दिने मेरो सोच हो,’ उनले भने ।
आफू सदस्यसचिव रहेका बेला नेपाल उसु संघमा देखिएको विवादबीच हस्तक्षेप गरी नेतृत्व लिएका विष्ट उसु फेडेरेसनको गठन गरी आफैं अध्यक्ष बनेका हुन् ।

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७६ ०९:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कप्तानमा किरण

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — राष्ट्रिय टिमका मुख्य प्रशिक्षक योहान कालिनले विश्वकप २०२२ छनोटमा कुवेतविरुद्ध खेलका लागि गोलकिपर किरण चेम्जोङलाई कप्तानी जिम्मेवारी दिएका छन् । नेपालले कुवेतविरुद्ध भदौ १९ मा जाबेर अल अहमद रंगशालामा खेल्दै छ ।

कम्बोडियामा सन् २००८ को मे २४ मा भएको एएफसी च्यालेन्ज कप छनोटमा मकाउविरुद्धको खेलमार्फत् अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा डेब्यू गरेका किरणले ५९ क्याप जितेका छन् । सन् २०१६ यताका कप्तान विराज महर्जन २३ सदस्यीय टिममा स्थान बनाउन असफल भएपछि गत सोमबार मलेसियन सुपर लिग च्याम्पियन जोहर दारुल ता’जिमविरुद्ध १–० ले हारेको खेलमा सुजल श्रेष्ठलाई ‘आर्मब्यान्ड’ लगाउने अवसर दिइएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७६ ०९:१८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्