टोटेनहमप्रति चासो

बीबीसी

लन्डन — टोटेनहमले अन्तिम पटक लिग जितेको पनि ५८ वर्ष भइसकेको छ । त्यो त्यही समय हो, जति बेला बिटल्सले आफ्नो पहिलो गीत जारी गरेको थियो । इंग्ल्यान्डले विश्वकप जित्न अझै १० वर्ष बाँकी थियो । सबै प्रकारका अविश्वास चिर्दै अब टोटेनहमसँग आफ्नै रंगशालामात्र छैन, विश्वकै सबैभन्दा उत्कृष्ट मान्न मिल्ने अभ्यास मैदान पनि छ ।

क्लबले त्यस्ता व्यवस्थापकलाई पनि आफूसँग राखेको छ, जसलाई रियल म्याड्रिड र म्यानचेस्टर युनाइटेड दुवैले आँखा लगाएको थियो ।

त्यति मात्र होइन, १२ महिनाअघि इंग्ल्यान्डले विश्वकपको सेमिफाइनल यात्रा तय गर्दाका सात खेलाडी अहिले यही टिममै छन् । टिमले आफ्नो स्थानान्तरणको कीर्तिमान पनि तोडेको छ, लियोनबाट ५ करोड ३८ लाख पाउन्डमा मिडफिल्डर टनगाय एनडोमबेलेलाई किनेर । गत सिजन क्लबको इतिहासमै पहिलोपल्ट युरोपेली च्याम्पियन्स लिगको फाइनल पुगेको टोटेनहम के अहिले सही दिशामा छ त ? टोटेनहमले अबको सिजन केही गर्न सक्ने छ त ?

एसियाको १० दिने अभ्यास भ्रमणअघि व्यवस्थापक माउरिसियो पोचेटिनो मिडियासामु बसे । उनलाई सोधिएको थियो, गत सिजन च्याम्पियन्स लिगको फाइनलमा लिरभपुलसँग पराजित भए पनि त्यो यात्रा के नयाँ सिजनका लागि प्रेरणादायी हुनेछ त ?

पोचेटिनोलाई तुलना गरेको मनपर्दैन । उनी भन्छन्, ‘पछिल्लो चार सिजन कम बजेटमै टोटेनहम जसरी शीर्ष चारमा रहन सक्यो, त्यो भने टोटेनहमका लागि प्रेरणा हो ।’ खासमा पछिल्लो एक दशकमा टोटेनहम शीर्ष ६ भन्दा बाहिर परेको छैन ।

त्यसबीचमा म्यानचेस्टर युनाइटेड र चेल्सीले एक–एकपल्ट त्यस्तो अनुभव बेहोरेको छ भने लिभरपुल त तीन अवसरमा यस्तो स्थितिबाट गुज्रेको छ । सन् २०१७–२०१८ मा टोटेनहम बढी कमाउनेमा लिगको छैटौं स्थानमा रह्यो । त्यसबीच टोलीले सबैभन्दा बढी नाफा पनि कमायो । तर यो ३ सय ८० करोडको टर्न ओभर म्यानचेस्टर युनाइटेडको अगाडि ६४.५ प्रतिशतमात्र हो । टोटेनहमले तबलमा मात्र १४ करोड ८० लाख पाउन्ड खर्चेको थियो । यो पनि छैटौंमा पर्छ ।

पोचेटिनो भन्छन्, ‘हामी त्यस्ता टिमसँग प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छौं, जसले अविश्वसनीय ढंगले लगानी गर्न सक्छ । हाम्रो विशेषता भनेको त्यस्तै टिमसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्नु हो । पोचेटिनोलाई लिएर हुने सबैभन्दा बढी आलोचना भनेकै यी ४७ वर्षीय अर्जेन्टिनीले कुनै पनि उपाधि जित्न नसक्नु हो । सन् २०१४ मा उनी साउथह्याम्पटनबाट टोटेनहम आएका थिए । १९८४ मा यूईएफए कप जितेको टोटेनहमले २००८ मा अन्तिमपल्ट लिग कप जितेको थियो ।

सन् १९५६–१९६७ का बीच गरेको उत्कृष्ट प्रदर्शनकै कारण टोटेनहमलाई अझै पनि इंग्ल्यान्डका ठूला चार क्लबमा गणना गरिन्छ । आर्सनल, लिभरपुल र म्यानचेस्टर युनाइटेडसँगै । १९६१ वर्ष सबैभन्दा अब्बल रह्यो, जति बेला टिमले घरेलु फुटबलमा डबल गरेको थियो, लिग र कप दुवै जितेर । २०१७ पनि टोटेनहमका लागि उल्लेखनीय वर्ष रह्यो, जति बेला २१ सिजनयता पहिलोपल्ट टिम उत्तरी लन्डन प्रतिद्वन्द्वी आर्सनलभन्दा लिगमा अगाडि रह्यो ।

पोचेटिनो सुरुका वर्षमा भन्ने गर्थे, टोटेनहम ठूला क्लबमा पर्दैन । अहिले यसमा परिवर्तन आएको छ र यसका पनि तीन स्पष्ट कारण छन् । पहिलो, क्लबले आफ्नै एकेडेमीबाट उत्कृष्ट खेलाडी उत्पादन गरेको छ । जस्तैह्यारी केनदेखि लिएर ह्यारी विन्ङससम्म । अनि उत्तिकै राम्रा नयाँ खेलाडी पनि अनुबन्ध गर्न सकेको छ । डेल अली, ड्यानी रोस र एरिक डायरजस्ता । दोस्रो, टोटेनहमसँग त्यस्तो अभ्यासस्थल छ, जहाँ १५ घाँसे मैदान छन् । यसलाई युरोपकै उत्कृष्टमध्ये एक मानिन्छ । सन् २०१८ को विश्वकपका लागि भनेर ब्राजिलले यसलाई तयारीका लागि रोजेको थियो ।

तेस्रो कारण, टोटेनहमको घरेलु मैदान ६२ हजार दर्शक क्षमताको छ । बन्न निकै लामो समय लागे पनि यसको प्रशंसा नगरेर सुखै छैन । यस्तोमा आलोचकले पनि मान्न थालेका छन्, पछिल्लो केही वर्षयता टोटेनहममा धेरैथोक भएको छ । प्रश्न हो, अब यी सबै कारणले टिम केही ठूलो उपाधि जित्न सफल हुन्छ कि हुन्न ?

– सिमोन स्टोन

प्रकाशित : श्रावण १०, २०७६ ०७:४४
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

मत्स्येन्द्रनाथ मन्दिर मर्मत ठप्प

मन्दिर बनाउन प्रेरा/थेगिम/तुल्सी जेभीले २०७३ असारमा २ वर्षमा पूरा गर्ने गरी भ्याटसहित ४ करोड ७४ लाख ४५ हजार १६ रूपैयाँमा ठेक्का पाएका थिए तर जिम्मा दिएको चार वर्ष बितिसक्दा पनि पहिलो तलासमेत निर्माण सम्पन्न भएको छैन । अहिले मत्स्येन्द्रनाथको मूर्ति मन्दिरपछाडिको डबलीमा टहरामा राखिएको छ । 
प्रशान्त माली

ललितपुर — ठेकेदारको गम्भीर लापरबाहीका कारणले भुकम्पले ध्वस्त बनेको बुङमतीस्थित रातो मत्स्येन्द्रनाथ मन्दिर पुनर्निर्माण अन्योलमा परेको छ । शिखर शैलीको मन्दिर पुनर्निर्माण ठप्प भएको ६ महिना बितिसकेको छ ।

मन्दिर बनाउन प्रेरा/थेगिम/तुल्सी जेभीले २०७३ असारमा २ वर्षमा पूरा गर्ने गरी भ्याटसहित ४ करोड ७४ लाख ४५ हजार १६ रुपैयाँमा ठेक्का पाएका थिए । तर, जिम्मा दिएको चार वर्ष बितिसक्दा पनि पहिलो तलासमेत निर्माण सम्पन्न भएको छैन । अहिले मत्स्येन्द्रनाथको मूर्ति मन्दिर पछाडिको डबलीमा टहरामा राखिएको छ ।

पुरातत्त्व विभागका अनुसार तीनै ठेकेदार कम्पनी मिलेर अर्का ठेकेदार सुवर्ण श्रेष्ठलाई मन्दिर बनाउन जिम्मा दिएका थिए । श्रीलंका दूतावासले सम्झौता बमोजिम काम अगाडि बढाउन श्रेष्ठको नाममा ८० लाख रुपैयाँ पेस्की दिए । श्रेष्ठले सन्तोषजनक ढंगबाट काम गर्न सकेन ।

श्रीलंका सरकार, युनेस्कोले सम्झौता बमोजिम काम गर्न पटकपटक ध्यानाकर्षण गराए । म्याद थप गरे । तैपनि उनले समयमा काम सम्पन्न गर्न सकेन । अनि कालोसूचीमा राखे । दूतावासका प्रतिनिधिले विभागसँग सल्लाह गरे । अन्तमा दूतावासले ठेकेदारका नाममा जिम्मा गरिदिएका पेस्की रकम बैंकसँग फिर्ता माग्ने निर्णय गरे ।

पुरातत्त्व विभागका सिनियर डिभिजन इन्जिनियर सम्पद घिमिरे भन्छन्, ‘दूतावासले रकम फिर्ता मागेपछि बैंकले तुरुन्त उपलब्ध गराउनुपर्छ । त्यति बेलासम्म श्रेष्ठले २० लाख रुपैयाँ खर्च गरिसकेको थियो । बैंकले रकम उपलब्ध गराउन श्रेष्ठले राखेको धितो लिलाम गर्न खोजे अनि उनले श्रीलंका दूतासवास, पुरातत्त्व विभाग, परराष्ट्र मन्त्रालयलाई विपक्ष बनाएर सर्वोच्चमा रिट दायर गरे ।’

उनका अनुसार श्रेष्ठले विभाग, प्रहरी र विभागका प्राविधिकलाई पनि विपक्षी बनाएर पाटन उच्च अदालतमा मुद्दा दायर गरेका छन् । ‘ठेकेदार छनोट श्रीलंका सरकारले गरेको हो । ठेकेदारलाई हामीले कारबाही गर्ने होइन । विभागले त डिजाइन, लागत इस्टिमेट मात्र तयार गरिदिएको हो,’ उनले भने, ‘जे गर्नुपर्ने हो, श्रीलंका सरकारले गर्छ ।’ विभागका अनुसार श्रेष्ठले कामदारलाई दिनुपर्ने रकम पनि उपलब्ध गराएका छैनन् । अहिले तुल्सी कन्स्ट्रक्सनका सञ्चालक रामप्रसाद बासीले मन्दिर बनाउने जिम्मा लिएका छन् तर काम भने सुरु गर्न सकेका छैनन् ।

मन्दिर पुनर्निर्माण निगरानी गर्न पुरातत्त्व विभाग, श्रीलका राजदूतावास, परराष्ट्र मन्त्रालय, संस्कृति मन्त्रालय, श्रीलंकास्थित मन्त्रालयका प्रतिनिधिसहितको कमिटी गठन छ । अहिले मन्दिरभित्र पानी जमेको छ । रातो मत्स्येन्द्रनाथका पुजारी नेमराज शाक्य भन्छन्, ‘मन्दिरभित्र जमेको पानी सरेर काठमा छोइसकेको छ । बाहिरका घामपानीले गर्दा बिग्रिन थालिसकेका छन् । कतिपयमा ढुसी परिसकेका छन् । पुरातत्त्वका इन्जिनियर आउजाउन गर्छन् । गुनासो गर्दा हुन्छ भनेर जान्छन् । कसैलाई मतलब छैन ।’

विभागका अनुसार श्रेष्ठ अनुभव भएका ठेकेदार होइनन् । मन्दिर बलियो जगले हुन्छ तर श्रेष्ठले जगमा दाँची इँटा प्रयोग गर्दा महँगो पर्ने भएर तराईबाट ल्याइएका जीबीयू नामक लोकल इँटा प्रयोग गरेका थिए । विभागको लगत इस्टिमेटमा उल्लेख भएअनुसार ३ फिटसम्म चुनासुर्की, स्टोन डस्ट र इँटा प्रयोग गरी पर्खाल लगाउनुपर्छ तर ठेकेदारले जगमा ढुंगा मात्र राखी देखिने ठाउँमा चुना र स्टोन डस्ट हालेका थिए ।

त्यसपछि स्थानीयले जग भत्काएका थिए । ३२ पानेजु संघका अध्यक्ष यज्ञरत्न शाक्यले ठेकेदारको मात्र नभई नियमन गर्ने सम्बन्धित निकायको कमजोरीका कारणले लापरबाही भएको बताए । ‘समयमा पुनर्निर्माण नहुँदा पुजारी जोखिम मोलेर टहरामा बस्न बाध्य छन्,’ उनले भने, ‘तर जति गुनासो गरे पनिपुजारीको आवाज सुनिएन ।’

विभागका इन्जिनियर घिमिरले विभागले विदेशी सहयोगमा धार्मिक पुरातात्त्विक महत्त्वको मन्दिर समयमा पुनर्निर्माण सम्पन्न गराउने उद्देश्यले फिल्डमा एक जना इन्जिनियर खटाइएको छ । ‘विभाग चुप लाएर बसेको छैन,’ उनले भने, ‘आफ्नो गतिमा अगाडि बढिरहेको छ ।’ मत्स्येन्द्रनाथ मन्दिर मात्र नभई मच्छिन्द्र बहालमा पनि लथालिंग अवस्थामा छ । मच्छिन्द्रनाथका बहुमूल्य गरगहना टहरामै राखिएका छन् ।

प्रकाशित : श्रावण १०, २०७६ ०७:३८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT