महिला विश्वकप, महिला प्रशिक्षक

प्रतियोगितामा सहभागी २४ मध्ये ९ टिमका प्रशिक्षकमात्र महिला थिए । सुखद संयोग के भने यसपल्ट तिनै टिममध्ये दुई फाइनल पुगेका छन् । 
(एएफपी)

लियोन — महिला विश्वकप फुटबलको इतिहासमा यस्तो भएको दोस्रोपल्ट मात्र हो । जति बेला अमेरिका र नेदरल्यान्ड्सबीच यसपालिको महिला विश्वकप फाइनल हुनेछ, बेन्चमा दुवै प्रशिक्षक महिला नै हुनेछन् । नेदरल्यान्ड्सका लागि सरिना वेगमन, डिफेन्डिङ च्याम्पियन अमेरिकाका लागि भने जिल एलिस । प्रतियोगितामा सहभागी २४ टिममध्ये ९ टिमका प्रशिक्षकमात्र महिला थिए । सुखद संयोग के भने यसपल्ट तिनै टिममध्येका दुई फाइनल पुगे ।

सन् २००३ यता मात्र यस्तो सुखद संयोग जुरेको हो । चार वर्षअघि ५२ वर्षीया एलिसकै नेतृत्वमा अमेरिकाले क्यानडामा भएको विश्वकप जितेको थियो । यस्तोमा उनी विश्वकप इतिहासमै लगातार उपाधि जित्ने विश्वकप जित्ने प्रशिक्षक पनि हुनसक्छन् । पुरुष फुटबलमा पनि यस्तो उपलब्धि सन् १९३० तिर इटालीका भिटोरियो पोजोले हात पारेका थिए । वेगमन पनि आफ्नो टिमले जितेको उपाधिका अर्को उपाधि थप्न चाहन्छन् ।

उनको नेतृत्वमा नेदरल्यान्ड्सले पनि सन् २०१७ मा युरोपेली च्याम्पियनसिप जितेको थियो । एलिसका लागि भने उनले अहिलेसम्म जति सफलता हात पारेकी छन्, ती आफैंमा अद्वितीय छन् । उनले लामो समय भयो, फुटबलको करिअरमा समय बिताएको । कुनै प्रकारको सम्झौता नगर्ने उनको व्यवस्थापन शैलीकै कारण अमेरिका पछिल्लो विश्वकपमा विजयी रहेको थियो । त्यतिमात्र होइन, अमेरिका विश्वकपको फाइनल पुगेको पनि यो लगातार तेस्रोपल्ट हो ।

सन् २०१४ मा प्रशिक्षक हुनुअगाडि एलिसले अमेरिकी महिला फुटबलमा धेरै प्रकारको भूमिका निभाइसकेकी थिइन् । उनले त्यो देशको फुटबलका लागि धेरै काम गरिन्, जसले उनलाई धेरै मौका पनि दियो । शाही नाबिक कमान्डरका छोरी एलिस दक्षिण इंग्ल्यान्डको पोर्टसमाउथमा जन्मेहुर्केकी हुन् । त्यति बेला पनि फुटबल निकै लोकप्रिय खेल त थियो, तर यसलाई खाली पुरुषको खेलका रूपमा मात्र लिइन्थ्यो ।

किशोरी छँदै उनी अमेरिका पुगिन् । ‘इंग्ल्यान्डमा मैले फुटबल खेल्ने अवसर नै पाइनँ । तर अमेरिकाले मलाई फुटबलमा सबै सम्भावना दियो,’ उनले भनिन् । उनको यो भनाइ त्यति बेला आएको जति बेला सेमिफाइनलमा अमेरिकाले इंग्ल्यान्डलाई नै हराएको थियो । म्यानचेस्टर युनाइटेडकी समर्थक रहेकी उनी भन्छिन्, ‘मभित्र फुटबलको संस्कृति हुनुको कारण इंग्ल्यान्डमा जन्म लिनुले पनि हो । त्यसैका लागि अनुग्रहित छु । सायद इंग्ल्यान्डमा नजन्मेको भए, यस्तो हुने थिएन ।’

उनको स्वरमा अझै बेलायती लवज पाइन्छ । तर दाबी गर्छिन्, ‘अब त म शतप्रतिशत अमरिकी नै हुँ ।’ उनको टिम विश्वकप उपाधिलाई सबैभन्दा बलियो प्रत्याशी हो । उनको बाटोमा त्यस्ती महिला प्रशिक्षक छिन्, जसले सन् ८० को दशकतिर कलेजमा फुटबल सिकेकी थिइन् । वेगमनले तीन दशकअगाडि नर्थ क्यारोलिना विश्वविद्यालयमा फुटबल सिकेकी थिइन् । ‘म त्यो विश्वविद्यालयमा के गएकी थिएँ, मेरो जीवन नै फेरियो,’ उनी भन्छिन् ।

त्यसअघि सानो छँदा उनी हेगतिर थिइन् । कपाल छोटो हुने गर्थ्यो र उनी केटा साथीसँग फुटबल खेल्थिन् । पछि नेदरल्यान्ड्सकै लागि फुटबल खेलिन् र यसक्रममा १०० क्याप जित्ने पहिलो महिला खेलाडी बनिन् । तर उनको समयमा डच महिला फुटबल राम्रो स्थितिमा थिएन । २००७ तिर मात्र आएर हो, उनले फुटबललाई आफ्नो पूर्णकालीन पेसा बनाएको । २०१४ मा उनी डच टिमको सहायक प्रशिक्षक बनिन्, २०१७ मा भने प्रमुख प्रशिक्षक ।

उनको नेतृत्वमा नेदरल्यान्ड्सले १२ ठूला प्रतियोगिता खेलिसकेको छ । पछिल्लो समय टिमको कडा मिहिनेत र संघर्ष गर्ने गुण गज्जब छ । उनी भन्छिन्, ‘अमेरिकी र हाम्रो फुटबल संस्कृति नै फरक छ । नेदरल्यान्ड्समा फुटबल खेल जीवनका लागि महिलाले संघर्ष नै गर्नुपर्ने हुन्छ, नाम कमाउन त अब्बल दर्जाको फुटबल नै खेल्नुपर्छ ।’ उनले डच फुटबलमा आफ्नो स्थान बनाउन यही काम गरेकी छिन् । त्यसैले आइतबारको फाइनल खुबै हेर्नलायक हुनेछ । यो हुनेछ दुई महिला प्रशिक्षकको भिडन्त ।

महिला विश्वकपको पूर्व विजेता
वर्ष टिम
१९९१ अमेरिका
१९९५ नर्वे
१९९९ अमेरिका
२००३ जर्मनी
२००७ जर्मनी
२०११ जापान
२०१५ अमेरिका
२०१९ ?

प्रकाशित : असार २२, २०७६ १०:१५
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मलिकले लिए संन्यास

(एएफपी)

लन्डन — लर्ड्समा बंगलादेशविरुद्धको जितपछि पाकिस्तानी ब्याट्सम्यान सोएब मलिकले आफ्नो बिदाई खेलबिना नै एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटबाट संन्यास घोषणा गरेका छन् । मलिकले गत वर्ष नै विश्वकपपछि एकदिवसीय क्रिकेटबाट संन्यास लिने बताइसकेका थिए । विश्वकपमा पाकिस्तानको अन्तिम खेलमा बंगलादेशलाई ९४ रनले हराएपछि उनले योजना कार्यान्वयन गरेका हुन् । 

३७ वर्षीय मलिकले टान्टी–२० भने खेल्नेछन् । तर एकदिवसीय करिअरबाट विश्राम लिनु आफ्नो जीवनकै भावुक क्षणको रूपमा उनले परिभाषित गरे । सुरुआती ३ मध्ये २ खेलमा शून्यमै आउट भएपछि टिमबाट निकालिएका मलिकले भने, ‘म एकदिवसीय क्रिकेटबाट संन्यास लिँदै छु,’ भारतीय टेनिस स्टार सानिया मिर्जाका श्रीमान मलिकले थपे, ‘म यस कुरामा निकै दु:खी छु कि मैले यस फर्म्याट छोडिरहेको छु, जुन मलाई सबैभन्दा मनपर्छ । म आफ्नो परिवारसँग अधिक समय बिताउन र अर्को वर्ष हुने ट्वान्टी–२० विश्वकपमा अधिक ध्यान केन्द्रित गर्न यसो गरिरहेको छु ।’

सन् १९९२ को उपाधि विजेता पाकिस्तानले यस संस्करणको सेमिफाइनलमा स्थान बनाउन असफल भएपछि मलिकको यो निर्णय आएको हो । पाकिस्तान ९ खेलबाट न्युजिल्यान्डसँग समान ११ अंक बनाए पनि नेट रनरेटका आधारमा पछि परेको हो । मलिकले २ सय ८७ एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रियमा ९ शतकसहित जम्मा ७ हजार ५ सय ३४ रन प्रहार गरेका छन् । उनको अन्तिम खेल जुन १६ मा म्यानचेस्टरमा भएको चिरप्रतिद्वन्द्वी भारतविरुद्धको खेल रह्यो । अफ स्पिनरका रूपमा उनले १ सय ५८ अन्तर्राष्ट्रिय विकेट पनि लिएका छन् । उनले ४१ एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रियमा पाकिस्तानको कप्तानी सम्हालेका थिए । मलिकले कमजोर लयबीच करिअर सिध्याउनुपर्दा निरास बनेको प्रतिक्रिया दिएका छन् । ‘टिमको सिनियर खेलाडी हुनुका नाताले मैले धेरैभन्दा धेरै सहयोग गर्न चाहन्थें तर सधैं सबै कुरा तपाईले सोचेजस्तो हुँदैन । यो क्रिकेटको एउटा हिस्सा पनि हो,’ उनले भने ।

‘तपाईले दुई वा तीन खेलमा कुनै पनि खेलाडीको मूल्यांकन गर्न सक्नुहुन्न तर म यो कुरामा खुसी छु कि मलाई प्रतिस्थापन गरेका खेलाडीले उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे,’ दक्षिण अफ्रिका र न्युजिल्यान्डविरुद्ध अर्धशतक बनाएका
ह्यारिस सोहेलबारे मलिकले भने । ‘यदि तपाई कडा मिहिनेत र इमानदारीसाथ खेल्नुहुन्छ भने सर्वोत्कृष्ट सफलता हासिल गर्नु हुनेछ, मेरो हकमा पनि त्यही भएको हो । मैले कहिल्यै पाकिस्तानका लागि २० वर्षसम्म खेल्न सक्छु भन्ने सोचेको थिइनँ,’ मलिकले थपे ।

प्रकाशित : असार २२, २०७६ १०:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT