बाढीपीडित अझै सडक र विद्यालयमै- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार

बाढीपीडित अझै सडक र विद्यालयमै

गत साता कान्द्रा, काडा, मोहना, पथरिया र कर्णाली नदीको बाढी बस्ती पस्दा विस्थापित भएका हजारभन्दा बढी परिवार अझै घर फर्किन पाएनन्
मोहन बुडाऐर

धनगढी — बस्ती नै डुबानमा परेपछि भजनी नगरपालिका–८ कृष्णपुरका लालबहादुर चौधरीको परिवार एक सातायता हुलाकी सडकमा त्रिपालमुनि बसिरहेको छ । ‘वर्षा रोकिएर डुबान घट्ने भयो, अब घर फर्किन पाइन्छ होला भनेको फेरि पानी पर्‍यो । घर अझै हिलाम्मे छ । बस्ने अवस्था नभएकाले अहिलेसम्म पनि सडकमै छौं,’ उनले भने, ‘अझै पानी थपिएर फेरि बाढी आउने हो कि ? यस्तोमा कसरी घर फर्किनु ?’

उनका अनुसार घरमा भएको सबै अन्न र लत्ताकपडा पनि भिजेको छ । अहिलेसम्म विभिन्न सहयोगी सस्था र स्थानीय तहले उपलब्ध गराएको खाद्यान्नकै भरमा छन् । ‘उनीहरूले पनि कतिञ्जेल दिइराख्लान् र ? पानी नरोकिने हो भने त हाम्रो उठीबास नै लाग्ला जस्तो छ,’ उनले भने ।

भजनीका कृष्ण चौधरीको पनि गतसाता बाढीले डुबाएको घर अझै सुकेको छैन । ‘अहिले त आकाशमा कालो बादल मडारिनेबित्तिकै चिन्ता लाग्छ,’ उनले भने, ‘अन्न, लत्ताकपडा सबै भिजेको छ । ३ दिन हुलाकी सडकमा रात कटाएर घर फर्किएका त छौं तर फेरि बाढी आउँछ कि भन्ने लाग्छ ।’ उनको परिवार घर फर्कंदा हिलो सुकेको थिएन । ‘भुसा र पराल ओछ्याएर बस्न लायक बनायौं,’ उनले थपे, ‘जसोतसो बसिरहेका त छौं, रोगव्याधिको जोखिम पनि छ ।’

यस क्षेत्रमा शनिबार रातिदेखि पुन: वर्षा हुन थालेको छ । आसपासका नदीखोलमा जलस्तर बढेको छ । बाढी बस्ती पसेमा उनीहरूलाई फेरि सडकमै आउनुको विकल्प छैन । गत साताको बाढीले भजनी–८ कै रामकृष्ण चौधरीले पालेका २४ वटा बंगुर मरे । बेलैमा सुरक्षित स्थानमा सार्न नसक्दा बाढी पसेर ती बंगुर खोरमै मरेका उनले सुनाए । अहिले उनको परिवार घर त फर्केको छ तर अन्न, लत्ताकपडा भिजेकाले कसरी बस्ने भन्ने चिन्ता रहेको उनको भनाइ छ ।

भजनी नगर प्रमुख केवल चौधरीका अनुसार गत साताको बाढी र डुबानका कारण वडा–१ देखि ९ सम्मका ८ हजार घरधुरी प्रभावित भए । जसमध्ये धेरैजसो परिवार आ–आफ्नो घर फर्किए पनि सयौं परिवारको बास अझै पनि हुलाकी सडक र सार्वजनिक स्थलमा छ । हिलोका कारण घर फर्किएका कति परिवारले चुल्हो बाल्न नपाएको बताएको उनले सुनाए । ‘घर फर्किन नसकेका परिवार हुलाकी सडक र विद्यालय भवनमा बसिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘घर फर्केका परिवारहरूलाई पनि केही दिनका लागि पुग्ने खाद्यान्न र एकसरो कपडा राहतस्वरूप वितरण गरिरहेका छौं ।’

प्रमुख चौधरीले पीडित परिवारलाई खाद्यान्न र लत्ताकपडाको अति आवश्यक रहेकाले सबैलाई सहयोग गर्न अपिल गरे । ‘स्थानीय तहको बजेटले बाढीपीडित परिवारलाई तत्कालको राहत पनि दिन सक्ने अवस्था छैन,’ उनले भने, ‘प्रदेश र संघ सरकारसहित मानवीय सेवामा कार्यरत संघसंस्थाहरू सबैलाई राहतका लागि अपिल गरेका छौं ।’

कैलारी गाउँपालिकामा ५५ परिवार पडेगा सामुदायिक वनमा पाल टाँगेर बसेका छन् । गत साताको वर्षापछिको बाढी र डुबानका कारण कैलालीको दक्षिणी पूर्वी भेगका ५ स्थानीय तह भजनी, कैलारी, टीकापुर, जानकी र जोशीपुरमा धेरै क्षति पुगेको हो । कान्द्रा, काडा, मोहना, पथरिया र कर्णाली नदीको बाढी बस्ती पसेको हो । टीकापुरमा अझै ४ सय परिवार घर फर्कन पाएका छैनन् । भजनी र कैलारीका गरी ४ सय ९७ परिवार अझै विद्यालय, सामुदायिक भवन, हुलाकी सडक र अग्लो स्थानमा पालमुनि बसिरहेको कैलाली प्रशासन कार्यालयका सूचना अधिकारी शिवराज जोशीले बताए ।

उनका अनुसार भजनी–२ पल्टुपरस्थित राष्ट्रिय माविमा ४३ परिवार, वडा–३ धुसीस्थित राष्ट्रिय माविमा ६० परिवार, वडा–५ का ५५ र वडा–७ का १५ परिवार हुलाकी सडकमा, वडा–८ स्थित सोनाफाँटा सेफ हाउसमा १५ परिवारले आश्रय लिएर बसेका छन् । त्यस्तै, वडा–८ का ३० परिवार सोनाफाँटा आधारभूत विद्यालयमा, १ सय २० परिवार गुप्तेश्वर आधारभूत विद्यालयमा र १ सय ६० परिवार डोगेपुर सामुदायिक वनमा त्रिपाल टाँगेर बसेका छन् ।

जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले बाढीपीडित २ हजार ५ सय परिवारलाई त्रिपाल, भाँडाकुँडा, लत्ताकपडा, झुल र खाद्यान्न उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको उनले जानकारी दिए । उनका अनुसार बाढीका कारण ज्यान गुमाउने धनगढी उपमहानगरपालिका–१३ की १९ वर्षीया नवीना चौधरी र भजनी–८ का ५५ वर्षीय कालुराम चौधरीको परिवारलाई समेत राहत दिने निर्णय भएको छ ।

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७९ ०८:५५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दसैंलाई नयाँ नोट आएन

कान्तिपुर संवाददाता

म्याग्दी — नेपाल राष्ट्र बैंकले दसैंका लागि असोज २ देखि नै नयाँ नोट वितरण थाले पनि म्याग्दीमा भने अझै आइपुगेको छैन । गाउँ–गाउँबाट दसैंको किनमेल गर्ने र नयाँ नोट साट्न आएका सेवाग्राहीलाई बैंकले पुराना र झुत्रा नोट दिएर फर्काउने गरेका छन् । जिल्लामा नोट कोष सुविधा लिएको नेपाल बैंक लिमिटेडले राष्ट्र बैंकले नै नयाँ नोट नपठाएकाले अन्य बैंक तथा सर्वसाधारणलाई नयाँ नोट दिन नसकेको बताएको छ ।

‘राष्ट्र बैंक पोखराबाट बुधबार मात्र नयाँ नोट पठाउने भनेको छ । त्यो पनि कति आउने हो टुंगो छैन,’ नेपाल बैंक बेनी शाखा प्रबन्धक मोहन लामिछानेले भने, ‘दसैं बिदा हुन दुई दिनअघि मात्र नयाँ नोट आउँदा वितरणमा हैरानी हुन्छ । अन्य बैंकलाई पनि पुर्‍याउनुपर्‍यो, नेपाल बैंकले मात्र नयाँ नोट दिने भएकाले सर्वसाधारणको लाइन व्यवस्थापन गर्नै समस्या हुन्छ ।’

बैंकले खुद्रा पैसा नदिँदा सर्वसाधारण ठूला व्यापारीको दैलोमा पुग्न थालेका छन् । बैंकले नयाँ नोट नदिएपछि व्यापारीले पनि खुद्रा पैसा लुकाउन थालेका छन् । ग्रामीण भेगबाट दसैंमा किनमेल र खुद्रा पैसा साट्न आएका सर्वसाधारणको नयाँ नोट मात्र होइन खुद्रा पैसा नै नपाएको गुनासो छ । सहरमा झरेका अभिभावक तथा विद्यार्थी स्कुल, कलेज बन्द भएसँगै गाउँ फर्कने भएकाले घर तथा आफन्तलाई नयाँ नोट लैजान घटस्थापना अघि खुद्रा पैसा साट्नेको चटारो हुन्छ ।

‘गाउँगाउँमा दसैं लक्षित मेलाजात्रा लाग्ने र चहलपहल बढ्ने भएकाले सहर झरेका अभिभावक घर, आफन्त र छिमेकीलाई समेत आवश्यक नयाँ नोट बोकेर गाउँ जान्छन् । त्यसैले यहाँका केही ठूला व्यापारीले तीन साताअघि नै खुद्रा पैसा जम्मा गरी सामान किन्ने ग्राहकलाई मात्र खुद्रा पैसा दिने गरेका छन्,’ म्याग्दी उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष बेलबहादुर कटुवालले भने, ‘बैंक वित्तीय संस्थाले पनि दसैंमा मात्र हुने नयाँ वा खुद्रा पैसा साट्न पनि आफ्ना ग्राहक र अन्य भनी विभेदकारी व्यवहार गर्छन् ।’

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७९ ०८:५४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×