दुर्गाथलीको नीति कार्यक्रम : विषादीमुक्त पालिका, उत्पादन बजार पुऱ्याउन कृषि एम्बुलेन्स- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दुर्गाथलीको नीति कार्यक्रम : विषादीमुक्त पालिका, उत्पादन बजार पुऱ्याउन कृषि एम्बुलेन्स

डाक्टर पढ्न छात्रवृत्ति
वसन्तप्रताप सिंह

बझाङ — कृषि उत्पादन वृद्धि र बजारीकरण, गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्यमा जोड दिँदै दुर्गाथली गाउँपालिकाले आर्थिक वर्ष ०७९/०८० को निति कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको छ ।

‘आफ्नो गाउँमा आफ्नै डाक्टर’ कार्यक्रम अन्तर्गत प्रत्येक वर्ष दुई जनालाई चिकित्सा शिक्षा अध्ययन गर्न २० लाख छात्रवृत्ति दिनेदेखि जुनसुकैबेला पनि कृषि उपजलाई बजारसम्म पुऱ्याउन ‘कृषि एम्बुलेन्स’ सञ्चालन गर्ने कुरा पालिकाको नीतिमा समेटिएका छन् ।

अनियमितता न्यूनीकरण गर्नका लागि पालिकाले कार्यान्वयन गर्ने योजनाको 'डिजाइन इस्टिमेट' नेपाली भाषामा गर्ने निर्णय गरेको दुर्गाथलीले योजनाको भुक्तानी पूर्व सार्वनजिक सुनुवाई गरेको भिडियो अनिर्वाय पेश गर्नु पर्ने व्यवस्था गरिने नीति कार्यक्रममा उल्लेख गरिएको छ । नीति कार्यक्रममार्फत राष्ट्रिय भवन संहितालाई कार्यन्वयन गर्ने र पालिका क्षेत्रमा भवन निर्माण गर्दा अनिर्वाय नक्सा पास गर्नुपर्ने व्यवस्था समेत गरिएको छ ।

कृषि उत्पादन वृद्धि गरी रोजगारी सिर्जना गर्ने लक्ष्य लिएको पालिकाले एक घर एक करेसाबारी, एक टोल एक उत्पादन नारा दिँदै सबै कृषि उपजलाई अर्गानिक बनाउन र विषादीमुक्त पालिका बनाउने निति ल्याएको छ । तरकारी, फलफूल, मसला र दालबालीको उत्पादन वृद्धिका लागि अनुदान दिने, पालिका स्तरमा संकलन केन्द्र स्थापना गर्ने तथा कृषि उपज बजारमा पठाउन ‘कृषि एम्बुलेन्स’ कृषकका समस्या समाधान गर्न पशु तथा कृषि विज्ञहरुको नियमित घुम्ती शिविर सञ्चालन गर्ने लगायतका कुरा नीतिमा उल्लेख छ ।

यस्तै शिक्षालाई गुणस्तरीय बनाउन ‘हाम्रो पहिलो रोजाई सामुदायिक विद्यालय’ नारा दिँदै स्वयसेवक शिक्षक, पर्याप्त पूर्वाधार र प्रविधिको विकास गरिने, बाल कक्षा कोठालाई बालमैत्री र स्मार्ट बनाउने, प्रत्येक वर्ष २ जनालाई पालिकाको छात्रवृत्तिमा डाक्टर पढाउने लगायतका कुरा नीतिमा उल्लेख गरिएको छ ।

स्वयंसेविकालाई मासिक १ हजार भक्ता, जनयुद्धका सहिद परिवारलाई तीन हजार र घाइते परिवारलाई १ हजार ५ सय मासिक भक्ता, ७० वर्षमाथिका नागरिकलाई नि:शुल्क एम्बुलेन्स सेवा, हजार दिनका सुत्केरीलाई उपाध्यक्ष पोषण कोसेली दिने जस्ता घोषणा गरेको दुर्गाथलीले पूर्वाधार निर्माण गर्दा वातावरणीय पक्षलाई विशेष ख्याल गर्ने कुरा नीति कार्यक्रममा उल्लेख गरेको छ ।

‘५ वर्षभित्र नमुना गाउँपालिका बनाउने, रोजगारीको केन्द्र बनाउने, शिक्षा र स्वास्थ्यको गुणस्तर जनताले महसुस गर्ने गरी काम गर्ने हामीले योजना बनाएका छौं,’ पालिका अध्यक्ष दिलबहादुर थापाले भने, ‘अनियमितता न्यूनीकरण गरेर भष्ट्राचारका अखडाको रुपमा बदनाम भएका पालिकाको परिचय फेर्ने गरी काम गर्छाैं ।’ उनले जनताले साँच्चै आफ्नो सरकार छ भनेर महसुस गर्ने वातावरण बनाउने बताए ।

निति कार्यक्रमको पूर्णपाठ :

प्रकाशित : असार ९, २०७९ १२:१२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बर्खामा ज्यान जोगाउनै मुस्किल

लालबकैया, वाग्मती नदीको बाढी र सीमा क्षेत्रको बाँधले बर्सेनि डुबान
शिव पुरी

रौतहट — अघिल्लो बर्खाको बेला रौटहटको राजदेवी नगरपालिका–३ स्थित चन्डिया गाउँ चुर्लुम्म डुब्यो । असारको अन्तिम साता लगातार पानी परेपछि डुबानमा एक घर पनि ओभानो बसेनन् । गाउँका मानिस घर छाडेर बाँधमाथि त्रिपाल राखेर कष्टसँग बसे ।

डुबानले घर भत्किएर केही घाइते भए । स्थानीय जयराम साहको घर ढल्यो । उनीलगायत परिवारका सदस्य घाइते भए । धन्न ज्यान जोगाएको साहले सुनाए ।

चन्डियावासीका लागि यो घटना पहिलो पटक होइन । बर्खा लागेपछि स्थानीयलाई डुबानले ज्यान जोगाउनै मुस्किल हुन्छ । नजिकै रहेको वाग्मती नदीमा बाढी आएपछि यही गाउँमा पस्छ । ‘बर्खाका बेला ज्यान जोगाउनै मुस्किल पर्छ,’ जयरामले भने, ‘सरकारले स्थायी समाधान खोज्नुपर्छ । होइन भने सधैं पीडामा बाँच्नुपर्ने नियति बनेको छ ।’ चन्डियाबस्तीमा झन्डै २ सय घरपरिवार छन् । उनीहरू सबै विस्थापित हुन् । वाग्मतीको बाढीबाट हुने धनजनको क्षति रोक्न भारत सरकारको सहयोगमा ४४ किलोमिटर बाँध निर्माण गरिएको छ । त्यही बाँधको आडमा विस्थापित बसेका छन् ।

अहिले बर्खाको समय सुरु भइसकेको छ । सदरमुकाम गौरलगायत सीमाक्षेत्रका गाउँलेहरू बढी चिन्तामा छन् । चुरेदेखिको पानी सीमा क्षेत्रको बाँधमा पुगेर जलमग्न हुन्छ र गाउँ डुबानमा पार्छ । लगातारको वर्षापछि लालबकैया र वाग्मती नदीको बाढी बस्ती पसेपछि बर्सेनि ८० प्रतिसत भूभाग डुब्ने गरेको छ । बाढीले बगाएर र डुबानमा परी कैयौंले ज्यान गुमाउँदै आएका छन् ।

२०५० सालदेखि डुबान र बाँध राजनीतिक मुद्दा बन्दै आएको छ । तर यसले स्थायी समाधान पाउन नसकेको प्रदेश सांसद बाबुलाल साहले बताए । ‘बर्खाका बेला सीमा क्षेत्रका बासिन्दालाई ज्यान जागाउनै मुस्किल पर्छ । सरकार जहिले पनि रमिते बन्ने गरेको छ,’ उनले भने, ‘जुनसुकै समस्याको पनि समाधान हुन्छ । तर मधेसको डुबानको समस्या ज्युँकात्युँ छ ।’

दुई दिनअघि प्रशासनले जिल्लाभरका स्थानीय तहका प्रमुखलाई विपद्विरुद्धको तयारीमा लाग्न निर्देशन दिएको थियो । बर्खामा प्रशासनले यसरी बैठक र निर्देशन दिने काम हुँदै आए पनि समस्या समाधान भने हुन नसकेको स्थानीयको बुझाइ छ । दुर्गाभगवती गाउँपालिका ५ स्थित वाग्मतीको बाँधको आडैमा घर बनाई बसेकाहरू पनि बर्खाको बेला ज्यान जोगाउन घरै छाड्ने गर्छन् । यहाँ बर्सेनि ठूलो धनजनको क्षति हुन्छ ।

२०४८ सालदेखि यो बस्तीका मानिस वाग्मती नदीबाट पीडित छन् । त्यसबेला झन्डै ५ सय बिघा जमिन बगाएको स्थानीय बताउँछन् । ‘बर्खाको बेला आफू र परिबारको ज्यान जोगाउने चिन्तामा बित्छ,’ स्थानीय प्रमोद दासले भने, ‘२९ वर्षदेखि गाउँले त्रासमा छन् । तर सरकार सुन्दैन् ।’ बांधमुनी झण्डै ३ सयको हाराहारीमा घर छन् । बर्खामा ति सबै डुब्छन् ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी कृष्णबहादुर शाहीले रौतहटको मुख्य समस्या भनेकै बाढी र डुबान भएको बताए । ‘हामीले यसपालि क्षति न्यूनीकरणका लागि सबै पालिकालाई तयारी अवस्थामा रहन भनेका छौं,’ उनले भने, ‘सीमा क्षेत्रको बाँधले डुबानको समस्या निम्त्याएको छ । यो माथिल्लो निकायबाटै पहल हुनुपर्छ । हैन भने बर्सेनि समस्या उस्तै हुन्छ ।’

जिल्ला प्रहरी कार्यालयका अनुसार २०७६ यता ३ वर्षमा जिल्लाका विभिन्न स्थानमा बाढी र डुबानबाट ९० जनाको ज्यान गएको छ । दुई महिलासहित ६ जना बेपत्ता भए । झन्डै ७० हजार घर प्रभावित भएका छन् । २० हजार घरपरिवार विस्थापित र ४ सय घर पूर्ण रूपले क्षति भएका छन् ।

प्रकाशित : असार ९, २०७९ ११:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×