मनसुनको आशा गर्दै रोपाइँ- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मनसुनको आशा गर्दै रोपाइँ

डिप बोरिङबाट पानी निकालेर सिँचाइ गर्ने किसानलाई डिजेलका मूल्य वृद्धिले ढाड सेकाइ छ
मोहन बुडाऐर

धनगढी — सुदूपश्चिमको कैलाली र कञ्चनपुरमा अझै मनसुन सक्रिय भइसकेको छैन । अकासेपानीको भरमा बसेका किसान मनसुनको प्रतीक्षामा छन् । उनीहरू अब चाडै मनसुन बर्सने आसमा खेतकों आली, ड्याम बाध्ने, दोहोरो–तेहोरो जोताई गरी धान रोपाइँका लागि खेत सम्याउने काममा ब्यस्त छन् ।

नहर कुलोको पानी लाग्ने खेत र डिप बोरिङबाट सिँचाइ गर्न सक्ने किसानहरूको रोपाइँ भने सुरु भइसकेको छ । डिप बोरिङबाट पानी निकालेर सिँचाइ गर्ने किसानलाई भने यतिबेला डिजलमा भएको मूल्य वृद्धिले ढाड सेकाइ छ ।

‘मनसुन सक्रियताको प्रतीक्षामा बस्दा बेर्ना बूढो होला जस्तो लाग्यो,’ धनगढी बेलापुरका दयासागर चौधरीले भने, ‘बोरिङ भएकाले रोपाइँ सुरु गरिहालें तर डिजेलमै खर्च बढी हुने भयो ।’ उनले मात्रै नभएर मनसुन ढिलो सक्रिय हुने देखिएपछि आफनो डिप बोरिङ भएका ठूला किसानले रोपाइँ सुरु गरेका छन । नभएका केही किसानले समेत ठूला किसानको डिप बोरिङको खर्च तिरेर रोपाइँ गर्नुपरेको बताएका छन ।

‘डिजेलका लागि १० हजार ऋण लिए,’ बेलाकै पुरन चौधरीले भने, ‘बडका (ठूलो) किसानको खेतमा डिपबोरिङ थियो । किराया (डिजेल आफ्ना र केही मोटर चलेको खर्च) दिएर खेत रोपाइँ गरेको छु ।’ उनले मल, डिजेल, ट्याक्टर र मजदुरी ज्याला गर्दा एक बिघा जग्गामा खेती गर्दा २० हजार बढीको लागत आउने बताए ।

त्यस्तै, मल प्रयोग गर्न नपाउदा उत्पादन घट्छ कि भन्ने पीर एकातिर छ भने यहीबेला सरकारले डिजेलमा गरेको मूल्य वृद्धिले समस्या भएको बेलाकै श्याम रानाले बताए । ‘सरकार कृषिमा आधुनिकीकरणको नारा लगाउँछ,’ उनले भने, ‘मल, डिजेल र सिँचाइको सुविधा किसानलाई दिन सक्दैन । अनि किसानी पेसा कसरी टिक्छ ।’

उनका अनुसार कैलालीको खुटिया सिँचाइ योजना अलपत्र पर्दा किसानका खेत सिञ्चित हुन सकेको छैन । डेड दशकअघि खुटिया नहरको योजनामा पानी सञ्चालन हुँदा किसानको खेत सिञ्चित भएको थियो । पछिल्लो समयमा प्लटिङ बढेपछि खेतीयोग्य जमिन पनि मासिँदै गएको भनेर सिँचाइ योजनासमेत अलपत्र परेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : असार ९, २०७९ ०८:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

क्यान्सरपीडितलाई खर्च अभाव

कान्तिपुर संवाददाता

बझाङ — थलारा गाउँपालिका ९, मालुमेलाकी जमुना बिष्टलाई खर्च अभावमा स्तन क्यान्सरको उपचारमा कठिनाइ भएको छ । १४ वर्षअघि श्रीमान गुमाएकी उनी एकल जीवन निर्वाह गर्दै आएकी छन् ।

गत फागुनमा बायाँ स्तनमा सानो खटिरा आएको थियो । स्थानीयले जिल्ला अस्पतालमा गएर जाँच गर्न सल्लाह दिए पनि खर्च अभावका कारण घरेलु औषधी र जडिबुटीे उपचार गरेकी उनको रोग निको नभएपछि एक जना आफन्तसँग १५ सय ऋण लिएर सदरमुकाम आएकी थिइन् । डाक्टरले उनको रोग जिल्लामा ठीक नहुने भन्दै धनगढी जान सल्लाह दिएपछि आफूसँग भएको जग्गा बिक्री गरेर धनगढी गएको र उपचारका क्रममा सबै रकम सकिएको उनले बताइन् ।

बिरामी भएपछि केही समयअघि ऋण काढेरै भारतको मजदुरी गर्न गएका छोरा घर फर्केका छन् । ‘अब नेपालगन्ज गएर उपचार गर्नुपर्छ भनेका छन । त्यहाँसम्म जाने गाडीभाडा पनि छैन । कसरी उपचार गर्ने होला ?’ उनले भने, ‘खानलाउन समस्याले पढाइ छाडेर भारत पसें । यहाँ आमालाई यस्तो भैदियो । मेरो त बिचल्ली नै हुने भयो ।’ उपचार खर्च जुटाउन आफूले नसकेको बताउँदै उनले मनकारी व्यक्तिसँग सहयोगको अपेक्षा गरेका छन् ।

प्रकाशित : असार ९, २०७९ ०८:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×