बजेट निर्माण गर्दै स्थानीय तह- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार

बजेट निर्माण गर्दै स्थानीय तह

मनोज बडू

दार्चुला — जिल्लाका स्थानीय तहहरू आगामी आर्थिक वर्ष ०७९/८० का लागि बजेट, नीति तथा कार्यक्रम तर्जुमाको तयारीमा जुटेका छन् । सबै स्थानीय तहले नीति तथा कार्यक्रमबाट नागरिक समस्या समाधान र विकासका लागि सुझाव माग गरेका छन् ।

असार १५ गते स्थानीय तहले बजेट, नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्नुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ । सोही व्यवस्थाबमोजिम दार्चुला जिल्लाका स्थानीय तह आगामी आवको बजेट, नीति तथा कार्यक्रम तर्जुमाको तयारीमा जुटेका छन् । बजेट निर्माणका लागि स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूले सूचना प्रकाशन गरी इमेल, फेसबुक ग्रुप, फेसबुक म्यासेज तथा लिखित रूपमा स्थानीय नागरिक बुद्धिजीवी तथा सरोकारवालाहरूबाट सुझाव माग गरेका छन् । केही स्थानीय तहमा जनप्रतिनिधि र कर्मचारीको उपस्थितिमा समुदायको भेला बोलाएर पनि सुझाव संकलन सुरु गरेका छन् ।

ब्यास गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष विनोदसिंह कुँवरले पालिकाको आगामी आवको बजेट निर्माणका लागि २० दिन अगाडि आफ्नो फेसबुक वालमा पोस्ट लेखेका थिए । उक्त पोष्टमा स्थानीय तह तथा प्रदेश र संघीय सरकारले सम्बोधन गर्नुपर्ने लगायतका सुझाव आएको उनले बताए । उनले बाटो, खानेपानी, सञ्चार सेवा, विद्युत विस्तार, पहिरो नियन्त्रण, झोलुंगे पुल निर्माण लगायतका सुझाव आएको बताए । अधिकांशले कृषिलाई जिविकोपार्जनसित जोडेर बेरोजगारी समस्या समाधानमा दीर्घकालिन नीति लिएर बजेट विनियोजन गर्न सुझाएका छन ।

एनका अनुसार त्यस्तै बस्तीस्तरमा पनि वडा–वडामा भेला बोलाएर योजना माग कार्यक्रम सञ्चालनको तयारी भइरहेका छ । आगामी एक/डेढ साताभित्र गाउॅ अधिवेशनबाट बजेट निर्माण गर्नुपर्ने हुॅदा सबै क्षेत्रबाट प्राप्त सुझाव समेटिने उपाध्यक्ष कुॅवरको भनाई छ । स्थानीय नागरिकबाट समस्या समाधान र वुद्धिजिवीहरूबाट स्थानीयस्तरमै रोजगारी सिर्जना हुने कार्यक्रम संचालन गर्न सुझाव प्राप्त भएको उनले बताए ।

मालिकार्जुन गाउॅपालिकाले आगामी वर्षको बजेट, नीति तथा कार्यक्रममा समेट्न सकिने विषयलाई इमेलमार्फत सुझाव माग गरिएको छ । गाउॅपालिकाले शुक्रबार एक सूचना सार्वजनिक गदै पालिकाबासी व्यवसायी, नागरिक समाज, राजनीतिक दललगायतलाई यही असार ८ गतेसम्म इमेल तथा प्रत्यक्ष रूपमा सुझाव माग गरिएको छ । ‘पर्यटन, कृषि र पूर्वाधार समृद्ध मालिकार्जुनको आधार’ लाई मुख्य रणनीतिक लक्ष्यका साथ गाउॅपालिकाले बजेट, नीति तथा कार्यक्रम तर्जुमा गर्न लागेको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सुरजप्रसाद जोशीले जानकारी दिए ।

जिल्लाको नौगाड गाउॅपालिकाले विहीबार गाउॅपालिकाको कार्यालयमा सरोकारवाला पक्षसंॅगै स्थानीय नागरिकसंॅग आगामी आवको बजेटका बारेमा छलफल गरेको छ । छलफलमा कृषि उत्पादनको बजारीकरण र बेरोजगारी समस्या समाधानमा जोड दिन जनप्रतिनिधिहरूलाई सुझाएको गाउॅपालिकाका उपाध्यक्ष जगतसिॅह ठगुन्नाले बताए । उनले शिक्षा, स्वास्थ्यका सेवा गाउॅबस्तीमा नागरिकले उपभोग गर्ने वातावरण बनाउन र नागरिकले सेवा उपभोग गर्दा सर्वसुलभ र बनाउन नीति अख्तियार गर्न सुझाव दिएका छन् ।

अहिले स्थानीय तहमा नीति तथा कार्यक्रम, बजेट कस्तो बनाउने भन्ने विषयमा सबैसँग नीतिगत सुझाव स्थानीय तहले माग गरिरहेका छन् । पन्ध्रौं पञ्चवर्षीय योजना, दिगो विकास लक्ष्यहरूको स्थानीयकरणसँग तादात्म्य हुने गरी बजेट, नीति तथा कार्यक्रम बनाउने पालिकाहरुले जनाएका छन् ।

प्रकाशित : असार ७, २०७९ ०७:२२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

काठमाडौं उपत्यकामा हैजाको जोखिम

महामारीको रुप लिन सक्ने भन्दै सतर्कता अपनाउन चिकित्सकको आग्रह
अतुल मिश्र

काठमाडौँ — काठमाडौं उपत्यकामा हैजा फैलने जोखिम बढेको छ । हालसम्म २ जनामा हैजा पुष्टि भइसकेको छ भने ४ जनामा संक्रमणको आशंका गरिएको छ । उनीहरू सबैको उपचार टेकुस्थित शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालमा भइरहेको छ । हैजा पुष्टि भएका २ जनाको सघन उपचार कक्ष (आईसीयू) मा उपचार भइरहेको अस्पतालले जनाएको छ ।

भर्ना भएका बिरामीहरूमा ३–४ पटक चौलानीजस्तै पखाला लाग्दा नै कमजोर बनाउने अवस्था रहेको टेकु अस्पतालकी निर्देशक डा. मनीषा रावलले बताइन् । संक्रमणका आधारमा उपत्यकामा हैजा फैलिइसकेको उनले आशंकासमेत गरिन् । ‘बिरामीको अवस्था हेर्दा उपत्यकामा २/४ दिनमै हैजाको प्रकोप थप बढ्न सक्ने आधारहरू देखिएको छ,’ उनले भनिन्, ‘३/४ पटकसम्म चौलानी जस्तो पखाला भएपछि नै पूरै अशक्त भएर बिरामीहरू अस्पताल आइरहेका छन् ।’ हैजाको आंशका गरिएका ४ जनाको दिसाको ‘कल्चर’ रिपोर्ट आउन बाँकी रहेको उनले बताइन् ।

उनका अनुसार भिब्रियो कलेरी ब्याक्टेरियावाट संक्रमित दूषित खाना वा पानी पिउँदा हैजा लाग्न सक्छ । महामारीको समय भने हैजा संक्रमित व्यक्तिको दिसाबाट फैलन्छ । संक्रमण भएको २४ घण्टादेखि ५ दिनसम्ममा यसको लक्षण देखिन सुरु हुन्छ । लक्षण देखिएको ३–६ घण्टाभित्रै यसले घातक रूप लिन सक्छ । ‘संक्रमण देखिएपछि बिरामीमा रक्तचाप कम हुन्छ र मुटु तथा मस्तिष्काघात हुने अवस्थासम्म आउन सक्छ,’ उनले भनिन् । सोमबार कालीमाटीमा तरकारी व्यवसाय गर्ने ४० वर्षीया महिला हैजाको लक्षणसहित आघातकै अवस्थामा टेकु अस्पतालमा भर्ना भएकी थिइन् ।

हाल टेकुमा भर्ना भएका संक्रमित र शंकास्पद बिरामीहरूमा स्वास्थ्य जटिलता र ढिलो गरी निको हुने अवस्था देखिएको उपचारमा संलग्न चिकित्सकले बताएका छन् । आईसीयूमा उपचाररत बागबजारमा बस्दै आएका २५ र १९ वर्षीया दिदीबहिनीमध्ये बहिनीको आइतबार राति रक्तचाप एक्कासि घटेको ती चिकित्सकले जानकारी दिए । हालसम्म देखिएको हैजा ‘ओ–वन’ ओगावा ‘सेरोटाइप’ को रहेको डा. रावलले औंल्याइन् । ‘यस प्रकारको हैजाले महामारीको रूप लिने सक्ने भएकाले विशेष सतर्कता अपनाउन आवश्यक छ,’ उनले भनिन् ।

पानी वा खाद्य पदार्थमा संक्रमित व्यक्तिको दिसा मिसिँदा यसले अन्य स्वस्थ व्यक्तिमा हैजा सर्न सक्ने उल्लेख गर्दे टेकु अस्पतालको रिसर्च युनिटका प्रमुख डा. शेरबहादुर पुनले खानपानमा थप सतर्कता अपनाउन आग्रह गरे । झाडापखालाभन्दा हैजाले स्वस्थ वयस्क व्यक्तिलाई केही घण्टामै मृत्युको नजिक पुर्‍याउन सक्ने बताउँदै उनले रोग प्रतिरोधक क्षमता कम भएका कुपोषित बालबालिका, एचआईभी संक्रमित, अंग प्रत्यारोपण गराएका, दीर्घरोगीलगायत बढी जोखिम रहेको उल्लेख गरे । डा. रावलले पानी उमालेर खाँदा मात्रै पनि धेरै हदसम्म संक्रमणबाट बच्न सकिने बताइन् । ‘हैजा देखिएकामध्ये अधिकांशले जारको पानी खाने गरेको पाइएको छ, जारको पानी सुरक्षित हुन्छ भन्ने मान्यता नै हो,’ उनले भनिन्, ‘त्यसैले पानी उमालेर खानु सुरक्षित हुन्छ ।’

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) का अनुसार विश्वमा हरेक वर्ष हैजाका १३ लाखदेखि ४० लाख केस पहिचान हुने गरेको र त्यसले करिब डेढ लाखको ज्यान लिने गरेको छ ।

प्रकाशित : असार ७, २०७९ ०७:०७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×