पालिकामा जहिल्यै कर्मचारी अभाव- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार

पालिकामा जहिल्यै कर्मचारी अभाव

तृप्ति शाही

बैतडी — बैतडीका स्थानीय तहमा जहिल्यै कर्मचारी अभाव हुँदा काम प्रभावित भएको छ । ४ नगरपालिका र ६ गाउँपालिका गरी १० वटा स्थानीय तह रहेको जिल्लाका कुनै पनि पालिकामा दरबन्दीअनुसारका कर्मचारी छैनन् । केही पालिकामा त कर्मचारी अभावले दैनिक कामकाज नै प्रभावित हुने गरेको छ ।

जहिल्यै कर्मचारीको अभाव खेपिरहेको पञ्चेश्वर गाउँपालिकाले जनाएको छ । पञ्चेश्वर गाउँपालिकामा लेखाका कुनै कर्मचारी छैनन् । चार महिनादेखि खाता नै सञ्चालनमा नआएको गाउँपालिकाका अध्यक्ष गोरखबहादुर चन्दले बताए । ‘केही समयअघि पनि लेखापालकै समस्या थियो,’ उनले भने, ‘धेरै आग्रहपछि छिमेकी पालिका मेलौली नगरपालिकाको लेखापालबाट काम चलाइरहेका थियौं । असोजको महिना उहाँको पनि काज फिर्ता भयो । अहिले फेरि समस्या भयो ।’ अध्यक्ष चन्दले केही समयअघि काठमाडौं गएर २ जना लेखाका कर्मचारीको सरुवा पालिकामा गरे यहाँ नपुग्दै दुवै जनाको काज फिर्ता भइसकेको बताए । लेखापाल नहुँदा केही समयअघिको बेमौसमी वर्षाका पीडितलाई राहतसम्म दिन नपाएको अध्यक्ष चन्दले गुनासो पोखे ।

लेखाको काम सबै रोकिएकाले उधारोमै पालिकाका कामहरू चलाइरहेको पालिकाले जनाएको छ । ६ वडा रहेको पालिकामा १ जनामात्र वडा सचिव छन् । धेरै पटक संघीय मन्त्रालयमा आफैं गएर कर्मचारीहरूको समस्याबारे जानकारी गराउँदा पनि कर्मचारीहरू खटिनआएको अध्यक्ष चन्द बताउँछन् । कर्मचारीहरू नहुँदा काम गर्न साह्रै गाह्रो भएको उनले सुनाए । कार्यकारी प्रमुख १ वर्षअघि सरुवा भएर गएपछि इन्जिनियरलाई निमित्त दिएर पालिकाले काम चलाइरहेको थियो । केही दिनअघि मात्र पालिकामा कार्यकारी आएका छन् । असारमा कर्मचारीको अभाव भएको भन्दै अध्यक्ष चन्द आफैं धर्ना दिनका लागि जिल्ला प्रशासन कार्यालय पुगेका थिए । त्यसपछि ३ महिना मेलौली नगरपालिकाका लेखापालले काम गरेका थिए । उनको पनि काज फिर्ता भएपछि फेरि लेखापाल छैनन् । लेखापाल नहुँदा आर्थिक कारोबार रोकिएको भन्दै उपाध्यक्ष बिना भट्टले उधारो काम गराउन पनि असहज भइरहेको गुनासो गरिन् ।

यस्तै, दुर्गममा रहेको सिगास गाउँपालिकामा पनि दरबन्दीअनुसारका कर्मचारीहरू छैनन् । लेखा अधिकृत, योजना अधिकृत र स्वास्थ्य अधिकृतलगायत कर्मचारी दरबन्दी रिक्त रहेका छन् । दरबन्दीअनुसारका कर्मचारीहरू नहुँदा काम गर्न गाह्रो परेको कार्यकारी अधिकृत कविन्द्र ओझाले बताए ।

उक्त पालिकामा काम गरिरहेका ७ जना कर्मचारी केही समयअघि मात्र सरुवा भएर गएको अध्यक्ष ओझाले बताए । ‘अहिले हाम्रो पालिकामा कर्मचारी अभाव भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘निमित्त र अन्य कर्मचारीको भरमा काम चलाउनु परिरहेको छ ।’ ९ वडा रहेको सिगासमा ६ वडा सचिवविहीन छन् । प्राविधिक सहायकको भरमा काम गराइरहेको उनले बताए । ‘सचिव नहुँदा अझै धेरै समस्या झेल्नुपरिरहेको छ,’ उनले भने ।

पञ्जीकरण, सामाजिक सुरक्षा भत्तालगायत काम अनलाइन सिस्टममा गर्नुपर्ने भए पनि कम्प्युटर चलाइदिने कर्मचारीसम्म नभएका उनको भनाइ थियो । प्रदेश लोकसेवा आयोगलाई कर्मचारी माग गरे पनि कहिले दरबन्दी खोलेर परीक्षा लिने भन्ने टुंगो नभएको उनले बताए । जिल्लामा अन्य पालिकामा पनि दरबन्दीअनुसारका कर्मचारीहरू छैनन् । धेरै पालिकाका शाखागत कर्मचारीहरू पनि शून्य छन् ।

प्रकाशित : माघ ४, २०७८ १०:१३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अवधि सकिने बेला परिचय दिन सक्षम

सामान्य परिवेशबाट राजनीतिमा आइयो । केही बुझिन्छ कि भनेर लागेकी थिएँ । तर, अहिलेसम्म कुनै अवसर पाएको छैन : महिला जनप्रतिनिधिको गुनासो
मेनुका ढुंगाना

अछाम — बान्नीगढी जयगढ गाउँपालिका ४ की ४० वर्षीया शारदा सार्की वडा सदस्य हुन् । दलित महिलाको कोटा बाट उनी स्थानीय तह निर्वाचन २०७४ मा उम्मेदवार बनिन् । गाउका अरु दलित महिलाभन्दा उनी काम गर्न सक्ने आकलन गर्दै नेपाली कांग्रेसले उनलाई उम्मेदवारको रूपमा अघि सार्‍यो । तर त्यतिबेला उनलाई आफ्नै पार्टीको बारेमा समेत जानकारी थिए । सामान्य चुलोचौकोमा सीमित भएकी जब उम्मेदवार बनेर गाउँमा मत माग्न हिँडिन् त्यतिबेला मात्रै राजनीति बुझन् थालिन् ।

राजनीति र वडा सदस्यले के काम गर्छन् भन्ने थाहा नै नपाएर जितेकी उनी अहिले समुदायमा काम गर्न त खोज्छिन् तर कार्याकाल सकिन लाग्यो । ‘गाउँमा मत माग्न जाँदा आफ्नै दिदीबहिनी थिए । बोल्न केही गाह्रो भएको थिएन । जितेपछि त गाउँपालिकाको कार्यक्रममा पनि आउन थाले । सुरुमा उठेर आफ्नो नाम भन्नै सक्दैन थिए’ उनले जनप्रतिनिधि भइसकेपछिको अनुभव सुनाउँदै भनिन्, ‘सबै मान्छेका अगाडि आफ्नो परिचय ढुक्कले दिन नै मलाई ३ वर्ष लाग्यो ।

वडा सदस्य भएपछिको मेरो प्रगति भनेकै परिचय दिन सक्नु मात्रै हो जस्तो लाग्छ ।’ अहिले मान्छेको अगाडि भन्न बोल्न सक्ने बानीको विकास भए पनि कार्यकाल सकिन लागेकाले अब केही गर्न नसकिने उनको बुझाइ छ ।

बान्नीगढी जगयढ गाउँपालिका ३ की बिस्ना ठकुल्ला पनि वडा सदस्य हुन । उमेरले ५५ वर्ष पूरा गरेकी बिस्ना पनि राजनीति नबुझेरै जनप्रतिनिधि बनेकी हुन् । जनप्रतिनिधि बनेपछि उनले पढाइको महत्त्व बुझिन् । पढ्न नजानेकै कारण उनी धेरै कुरा सिक्नबाट वञ्चित भएको उनललाई महसुस भयो । पढेलेखेकाहरूले आफ्नो काम, कर्तव्य र अधिकारको बारे बुझेको र आफ्नो भूमिकाबारे थाहा पाउन धेरै समय लागेको उनले बताइन् । ‘ अक्षर चिन्न सक्ने मात्रै भए पनि हरेक कुरा थाहा पाउन अरुको भर पर्नुपर्ने थिएन । पढाइको महत्त्व कति रैछ भन्ने थाहा पाए । आफूमा भन्न बोल्न सक्ने केही कुरा विकास भए पनि गाउँठाउँका लागि भने केही गर्न सकिएन ।’

सदरमुकाम मंगलसेनको नगरपालिकाका महिला जनप्रतिनिधिले पनि आफ्नो कार्यकालमा अपेक्षाअनुसारको काम गर्न नसकेको बताए । बैठकमा जाने आफ्नो परिचय दिने र भत्ता बुझेर फर्किनेबाहेक केही गर्न नसकेको मंगलसेन नगरपालिका १ कि सदस्य राधिका जैगडीको गुनासो छ । ‘सामान्य परिवेशबाट राजनीति आइयो । केही बुझिन्छ कि भन्ने लागेकी थिएँ । तर, अहिलेसम्म कुनै अवसर पाएको छैन ।’ उनले भनिन् , ‘खुल्लाबाट जितेका वडा सदस्यलाई त कुनै जिम्मेवार छैन । हामीले झन् कोटामा जितेका हौं । कसैले टेर्दैनन् ।’ दलित कोटाबाट निर्वाचित सदस्यहरू आफ्नो भूमिका र जिम्मेवारीका विषयमा अनभिज्ञ छन् ।

‘हाम्रो भूमिका के भन्ने थाहा नपाएर कार्यकाल सकियो,’ जैगडीले भनिन् ‘बैठकमा बोलाए जाने हो । नत्र घरकै काममा व्यस्त हुन्छु ।’ आफ्नो जिम्मेवारी खोज्दा खोज्दै पनि अहिलेसम्म कामविहीन बनेको अर्की महिला सदस्य गंगा थापाले बताइन् । ‘वडामा योजना छनोट कसरी हुन्छन् , अनुगमन र भुक्तानी कहिले हुन्छ, हामीलाई केही जानकारी हुँदैन । खोजीनीति गरे पनि जानकारी पाइँदैन ।’ उनले भनिन्, ‘स्नातक तहसम्म अध्ययन गरेकी छु । मसँग पनि योग्यता छ । क्षमता छ । तर मूल्यांकन कसैले गर्दैन । जिम्मेवारी छैन ।’

वडाका महिलाहरूले आफूहरूलाई के योजना छन् भनेर सोधपुछ गर्दा जवाफ दिन नसकेको उनको भनाइ छ । ‘महिला लक्षित योजना खै भनेर महिलाहरू, पटकपटक सोध्छन् । कतिपय अवस्थामा गाली पनि पाइएको छ । केही गर्न सकिएको छैन ।’ उनले भनिन्, ‘वडा अध्यक्ष बाहिर हुँदा एक पटक कार्यबाहक अध्यक्षको जिम्मेवारी पाएकी थिएँ । त्यो बेला पनि खासै केही गर्न सकिएन ।’

प्रकाशित : माघ ४, २०७८ १०:११
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×