चाडका बेला खाद्यान्न माग बढ्यो- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार

चाडका बेला खाद्यान्न माग बढ्यो

जसरी पनि दसैंअघि खाद्यान्न आपूर्ति गर्न पालिकाहरुको आग्रह
मोहन बुढाऐर

धनगढी — सैंतिहारको मुखमा सुदूरका पहाडी जिल्लाबाट खाद्यान्न माग भइरहेको अवस्थामा ती जिल्लामा खाद्यान्न ढुवानीका लागि खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीले ढुवानी ठेक्का सम्झौता नैं गर्न सकेको छैन । आपत्कालीन ढुवानीका लागि समेत बजेट र बाटोघाटोको समस्या देखाएको छ ।

कम्पनीको प्रादेशिक कार्यालयका प्रमुख इन्जिला बस्नेतले खाद्य संकट क्षेत्रका लागि ढुवानी ठेकेदरसँग ठेक्का सम्झौताको काम पूरा नभएको बताइन् । ‘दसैंअघि आपत्कालीन रूपमा ढुवानी गर्न बजेट र बाटोघाटोको समस्या छ,’ उनले भनिन्, ‘खाद्य संकट क्षेत्रका स्थानीय तहबाट जसरी पनि दसैंअघि खाद्यान्न आपूर्ति गर्न माग गरेका छन् ।’

उनले बझाङ, बाजुरा र दार्चुलाका दुर्गम क्षेत्रका लागि आपत्कालीन खाद्यान्न ढुवानीको माग भएको बताइन् । ‘सबै ठाउँमा बजेट र बाटोघाटोको समस्याले तत्काल ढुवानीमा समस्या छ,’ उनले भनिन्, ‘तर दार्चुलाको व्यास गाउँपालिकाका लागि ६ सय क्विन्टल चामल हेलिकप्टरबाट ढुवानी गर्छौं ।’ त्यहाँका लागि १ करोड ५३ लाख हवाई ढुवानीका लागि बजेट आएको उनले बताइन् । प्रादेशिक कार्यालय प्रमुख बस्नेतका अनुसार दार्चुला सदरमुकाम खलंगाबाट शुक्रबार मात्रै १ सय क्विन्टल चामल व्यास गाउँपालिका लागि हेलिकप्टरबाट ढुवानी हुँदै छ ।

बाँकी ५ सय क्विन्टल चामल पनि धनगढीबाट सदरमुकाम खलंगासम्म सडक र त्यहाँदेखि हवाई ढुवानी नियमित हुनेछ । उनले बाजुराको कोल्टीका लागि भने बर्दिया राजापुरबाट बुधबार नै ३ सय क्विन्टल चामल सडक मार्गबाट पठाइएको बताइन् । तर बाजुराको सडक खण्ड अवरुद्ध भएकाले गर्दा बाटोमै रोकिएको बस्नेतले बताइन् । ‘बाटो खुल्न नसकेकाले धनगढीबाट पनि कोटाको चामल पठाउन सकेका छैनौं,’ उनले भनिन्, ‘त्यस्तै अन्य खाद्य संकट क्षेत्रमा पनि बाटोकै समस्याका कारण आपत्कालीन ढुवानी गर्न नसकेका छैनौं ।’

कम्पनीको कार्यालयमा दार्चुलाको खण्डेश्वरी, व्यास र सुनसेरा, बझाङको काँडा, बाजुराको कोल्टी र मार्तडीबाट आपत्कालीन खाद्य व्यवस्थाको माग भइरहेको उनले जानकारी दिइन् । कार्यालय प्रमुख बस्नेतले बाटोघाटो अवरुद्ध नभएका पहाडी जिल्लाको अनुदानको ढुवानी चामल पनि ठेकेदारसँग ठेक्का सम्झौता हुन नसकेकोले नियमित ढुवानी सेवा पनि सुचारु हुन नसकेको बताइन् । ‘कोटाको चामल ढुवानी गर्न पनि ठेकेदार कम्पनीसँगको सम्झौता हुन बाँकी छ,’ उनले भनिन् ।

उनका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा बाजुराको कोल्टीका लागि धनगढीबाट ५ हजार, महेन्द्रनगरबाट १ हजार र बार्दिया राजापुरबाट २ हजार गरि ८ हजार क्विन्टल चामलको कोटा छुट्याइएको छ । त्यसैगरी प्रादेशिक कार्यालयले चालु आर्थिक वर्षका लागि बझाङको चैनपुरका लागि १ हजार, काँडाका लागि २ हजार, बिसौना र तलकोट ५/५ सय क्विन्टल चामल कोटा छुट्याएको छ ।

अछामको कमलबजार र विनायकका लागि ५/५ सय र रामारोशनका लागि १ हजार, मंगलसेन २ हजार, दार्चुलाको खण्डेश्वरी १ हजार, पारीबगर १ हजार ५ सय राप्ला ५ सय छाङरु ५ सय सुनसेरा ५ सय, गोकुलेश्वर ७ सय क्विन्टल कोटा निर्धारण गरेको छ । यस्तै बैतडीको मेलौली १ हजार, गोठलापानी ५ सय कुलाउ २ हजार, पुर्चौडीहाट १ हजार क्विन्टल कोटा छुट्याइएको छ । ‘चालु वर्षमा कोटाको चामल ढुवानी ठेक्काको बोलपत्र सबै ठाउँका लागि ठेक्का सदर पनि भएको छ,’ बस्नेतले भनिन्, ‘ठेक्का सदर भएका ठेकेदार बोलाएर सम्झौता गर्न बाँकी छ ।’ उनका अनुसार बझाङ काँडाका लागि भने ठेक्का स्वीकृत नभएकाले पुनः बोलपत्र आह्वान गर्नु परेको बताइन् । उनका अनुसार ठेक्का स्वीकृत भइसकेका ठेकेदरहरूसँग भने दसैंअघिसम्म ठेक्का सम्झौता गरिसक्ने भने पनि सम्भावना कम हुँदै गएको छ ।

तर पनि सबै ठेकेदारहरूसँग ठेक्का सम्झौता तिहारअघिसम्म भने भइसक्ने उनले जानकारी दिइन् । उनले तत्कालीन अवस्थामा प्रादेशिक कार्यालयमा खाद्य अभाव भने नभएको बताइन् । उनका अनुसार प्रादेशिक गोदाममा १२ हजार ५ सय मोटो, १ हजार ६ सय जिरा मसिनो चामल, ५ हजार क्विन्टल गहुँ र महेन्द्रनगर गोदाममा २ हजार ३ सय क्विन्टल चामल मौज्दात रहेको बताइन् ।

प्रकाशित : आश्विन १६, २०७८ ०९:०२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विद्यालय खुले, कोरोना जोखिम बढ्दै

‘अधिकांश सामुदायिक विद्यालयमा न सेनिटाइजर न साबुनपानीको व्यवस्था नै छ’
विप्लव महर्जन

सल्यान — कोरोना संक्रमणको दर घटेको भन्दै जिल्लाका १० वटै स्थानीय तहका विद्यालय खुले पनि स्वास्थ्य सुरक्षा मापदण्ड पूरा नहुँदा संक्रमणको जोखिम बढेको छ । जिल्ला कोभिड–१९ संकट व्यवस्थापन केन्द्रले स्वास्थ्य मापदण्ड पूरा गरेर विद्यालय खोल्न स्थानीय तहहरूलाई अनुमति दिएको थियो । 

स्थानीय तहले पनि कार्यपालिकाबाट स्वास्थ्य मापदण्डसहित विद्यालय खोल्ने निर्णय गरे पनि अधिकांश विद्यालयले पालना नरेका हुन् । जसका कारण कोरोना संक्रमण बढ्ने अभिभावकको चिन्ता छ । ‘अधिकांश सामुदायिक विद्यालयमा न सेनिटाइजरको व्यवस्था छ न साबुनपानीको व्यवस्था नै,’ खलंगाका रामबहादुर नेपालीले भने, ‘धेरै विद्यार्थी त मास्क नलगाएरै विद्यालय जाने गरेका छन् ।’ उनले भौतिक दूरी कायम नगरेरै पढाइ भइरहेको जानकारी दिए । उनका अनुसार विद्यार्थीले सामूहिक रूपमा खेल्दा कोरोना संक्रमणको जोखिम उत्तिकै बढेको छ ।

पछिल्लो समय जिल्लामा कोरोनासँग मिल्दोजुल्दो लक्षण देखिएका बिरामी बढिरहेको जिल्ला अस्पतालका डा. प्रदिप शर्माले बताए । ‘ज्वरो, रुघाखोकीलगायत लक्षण देखिएका बिरामी जताततै बढिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘तत्काल नियन्त्रण गर्न नसकिए स्थिति भयाभह हुने देखिन्छ ।’ उनका अनुसार अस्पतालमा दैनिक एक सय जनासम्म बिरामी आउने गरेकोमा आधाभन्दा धेरै रुघाखोकी र ज्वरोका बिरामी छन् । उनले भौतिक दूरी कायम गर्ने, मास्क र सेनिटाइजरको प्रयोग गर्ने तथा साबुनपानीले हात धुने नै कोरोनाबाट बच्ने उपयुक्त विकल्प भएको बताए । अस्पतालमा आउने शंकास्पद बिरामीको कोरोना परीक्षण गर्ने गरिएको र दैनिक १/२ जनामा कोरोना देखिने गरेको जिल्ला अस्पतालले जनाएको छ ।

शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइका अनुसार अहिले सल्यानमा झन्डै ५ सय विद्यालयमा करिब ६० हजार विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । विद्यार्थीलाई सेनिटाइजर, मास्क र हात धुनका लागि साबुनपानीको व्यवस्था गरिए पनि प्रयोगमा अटेर गर्ने गरेको शिवजन माध्यमिक विद्यालय सितलपाटीका प्रधानाध्यापक हिरालाल नेपालीले बताए । ‘अभिभावकले पनि बेवास्ताका साथ विद्यार्थीलाई विद्यालय पठाइरहेका छन्,’ उनले भने, ‘हामीले कडाइ गरिरहेका छौं, मास्क नलगाएका विद्यार्थीलाई कक्षा प्रवेशमा रोक लगाइएको छ ।’

मास्क, सेनिटाइजर र साबुनपानीको व्यवस्था गर्न विद्यालयमा बजेट नभएको कृष्ण मावि बालुवासंग्रहरीका प्रधानाध्यापक हिराबहादुर खत्रीले बताए । ‘दुर्गम गाउँमा मापदण्ड पालना गराउनै मुस्किल छ,’ उनले भने, ‘कोरोना संक्रमणको जोखिमबाट बचाउन अहिले २ सिफ्टमा विद्यालय चलाइरहेका छौं ।’

विद्यार्थीलाई स्वास्थ्य सुरक्षा मापदण्ड पूरा गराउन मास्क र सेनिटाइजर वितरणको तयारी थालिएको स्थानीय तहले जनाएका छन् । दसैं बिदा हुनुअघि सबै विद्यार्थीको हातमा स्वास्थ्य सुरक्षा सामग्री उपलब्ध गराइने शारदा नगरपालिकाका निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत लीलाधर बबालले बताए । कालिमाटी गाउँपालिकाका शिक्षा प्रमुख विन्दुर केसीले स्वास्थ्य सामग्री वितरणसँगै जनचेतनामूलक कार्यक्रम सुरु गर्न लागिएको जानकारी दिए ।

प्रकाशित : आश्विन १६, २०७८ ०९:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×